نه تنها آموزش مراقبت جنسی به کودک بلکه هر آموزش دیگری، اگر به جای گفتوگوی مستقیم، به آموزش از طریق سبک زندگی منتهی شود مفیدتر است. از طرفی آموزش به والدین باید کاملاً مستقیم باشد زیرا محیط رشد کودک باید طیب باشد. بنابر این والدین باید آموزش دیده باشند تا بتوانند محیط طیب را به وجود بیاورند و بدانند چه اصولی را رعایت کنند و چه ملاحظاتی داشته باشند.
والدین باید بدانند هنگام دستشویی رفتن، لباس زیر کودک داخل توالت درآورده و پوشیده شود. مادر حین دستشویی کردن مستقیم روبه روی کودک نباشد، کنار بنشیند و حین شستن کودک به او نگاه نکند. مادر هنگام استحمام کودک جنس مخالف خود حتماً با لباس باشد همچنین خود کودک در حمام لباس زیر داشته باشد.
تعویض لباس باید جایی انجام شود که هیچ کس نباشد. اگر از سن دوسالگی کودک، والدین هیچ وقت جلوی کودک لباس تعویض نکنند، کودک یاد میگیرد زمانی که به تنهایی قادر به تعویض لباس شد باید درجایی که کسی او را نبیند این کار را انجام دهد.
کودکان میدانند که یک کمد یا یک قسمت از خانه برای وسیلههای پدرشان است. میدانند که هرکسی تخت یا رختخواب خودش را به صورت خصوصی دارد. میدانند که یخچال خانه یک وسیله عمومی است و متعلق به شخص خاصی در منزل نیست. یا میدانند پذیرایی خانه عمومی و اتاق خواب و حمام و سرویس بهداشتی در صورت استفاده، خصوصی است. پس درک مفهوم اینکه بدن آنها هم متعلق به خودشان است و خصوصی است موضوع سخت و پیچیدهای نیست.
کودک باید یاد بگیرد وقتی میخواهد وارد اتاق پدر و مادر خود بشود در بزند پس ما هم برای ورود به اتاق کودک باید در بزنیم یا برای مثال وقتی از داخل کمد کودک چسب میخواهیم بگوییم میشود از کمدت چسب بردارم؟
کودک باید بداند که با غریبهها صحبت نکند و چیزی از غریبهها نگیرد. برای نهادینه کردن این امر، خودمان هم باید به بچههای غریبه خوراکی تعارف نکنیم زیرا یکی از روشهای تعرض به کودک از طریق خوراکی دادن به آنهاست. همچنین باید به کودک یاد داد راننده تاکسی، فروشنده سوپر، همسایه و... عمو و خاله نیستند، بلکه آنها آقا و خانم هستند.
کودکان هم مانند بزرگسالان حق و حقوقی دارند. برای بوسیدن از کودک اجازه بگیرید و اگر کودکی دوست نداشت، به زور او را نبوسید. از این طریق هم حقوق کودک را پایمال نکردهاید هم به او قدرت نه گفتن را یاد دادهاید.
یکی دیگر از آموزشهایی که لازم است به کودکان داد این است که گفتن راز بد شجاعت میخواهد. پس اگر فردی با تو راز بدی را درمیان گذاشت «نه بگو، از آنجا برو، و به یک بزرگتر بگو.» مرحله مهم بعد از گفتن کودک به والدین، برخورد صحیح والدین میباشد. برای مثال کودک از مدرسه به خانه برمیگردد و میگوید در مدرسه دوستم به بدنم دست زد. ابتدا خونسردی خود را حفظ کنید و بگذارید کودک حرفش را کامل بزند و با او همدلی کنید و به او بگویید که حق دارد ناراحت باشد و شما هم از ناراحتی او ناراحت هستید. سپس از او قدردانی کنید و به کودک بگویید که به شجاعتش افتخار میکنید و از او تشکر کنید که به شما اعتماد کرده است. همچنین برای حل کردن مسئله عجله نکنید زیرا جرقه را تبدیل به آتش میکنید و در آخر به آرامی کمک کنید تا کودک مسئله خود را به کمک شما حل کند.
*کارشناس ارشد مدیریت و برنامهریزی آموزشی