مقامهای امریکایی میگویند که هیچ مدرکی دال بر نقل و انتقال و جابهجایی تسلیحات هستهای روسیه ندیدهاند که نشانه آماده شدن مسکو برای استفاده از تسلیحات هستهای باشد، ولی کرملین هشدار داده که استقرار تسلیحات هستهای «بی۶۱» در پایگاههای ناتو در اروپا نشانه افزایش سطح آمادگی اتمی غرب است؛ اقدامی که مسکو آن را به معنای «کاهش آستانه»ای میداند که میتواند به رویارویی هستهای منجر شود. معاون شورای امنیت ملی روسیه در یکی از صریحترین هشدارها گفته که روبهرو شدن با تهدید موجودیتی، روسیه را مجبور به کاربرد سلاح هستهای خواهد کرد.
به گزارش «جوان»، روزنامه نیویورکتایمز دیروز برای اولین بار از قول مقامات امریکایی فاش کرد که رهبران ارشد نظامی روسیه درباره نحوه و زمان احتمالی استفاده از سلاح هستهای در اوکراین با همدیگر گفتگو کردهاند. زمان این گفتگوها که البته ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در آن حضور نداشته، مشخص نیست، ولی امریکا اواسط ماه اکتبر از چنین گفتگوهایی در سطوح نظامی در روسیه مطلع شده است. مقامهای امریکایی نگفتهاند که در بحث مقامهای نظامی روس، چه سناریوهایی مطرح شده، ولی پیشتر، ویلیام برنز، مدیر سیا پیشتر برآورد کرده بود که ناامیدی بالقوه پوتین از کسب پیروزی در اوکراین میتواند روسیه را به استفاده از تسلیحات هستهای سوق دهد. جان کربی، سخنگوی پنتاگون نیز در این باره گفته است: «ما از ابتدا به صراحت گفتهایم که اظهارات روسیه در مورد استفاده احتمالی از تسلیحات هستهای عمیقاً نگرانکننده است و ما آنها را جدی میگیریم.»
عدم «تأیید یا رد» مسکو
روسیه انجام چنین گفتوگویی بین مقامهای نظامی خود را تا زمان تنظیم این گزارش تأیید یا رد نکرده، ولی معاون شورای امنیت ملی روسیه سه شنبه شب در یکی از صریحترین موضعگیریهای ابراز شده از طرف مقامهای کرملین، احتمال استفاده از سلاح هستهای در وضعیتی که «موجودیت روسیه» تهدید شود را رد نکرد. به گزارش خبرگزاری تاس روسیه، دیمیتری مدودوف روز سه شنبه در کانال تلگرامی خود گفت: «تنها پیروزی کامل و قطعی روسیه در اوکراین تضمینکننده جلوگیری از یک درگیری جهانی است که غرب، جهان را به سوی آن سوق میدهد.» مدودوف گفت: «تز معروف کشورهای غربی این است که «نمیتوان اجازه داد روسیه در جنگ پیروز شود.» او ادامه داد «اما واقعاً این به چه معناست؟» و تصریح کرد: «اگر انتظار (فرض) بر این است که روسیه پیروز نشود، بنابراین، معنی آن پیروزی اوکراین است.» معاون شورای امنیت ملی روسیه گفت: «هدف اوکراین از جنگ اعلام شده توسط رژیم کییف، بازپسگیری تمام مناطقی است که قبلاً به آن تعلق داشتهاند. به عبارت دیگر، الحاق آنها از روسیه به این کشور است؛ این تهدیدی برای موجودیت کشور ما و فروپاشی روسیه امروز است.»مدودوف با اشاره به اینکه طبق بند (۱۹) دکترین هستهای روسیه، اگر «موجودیت کشور» تهدید شود، میتواند از سلاح هستهای استفاده کند، نتیجه گرفته که الحاق سرزمینی که موجودیت روسیه را به خطر انداخته و اوکراین را برنده جنگ کند، منجر به استفاده مسکو از سلاح اتمی خواهد شد. از نظر معاون شورای امنیت ملی روسیه اینکه طرف غربی میگوید که نباید اجازه داد روسیه در جنگ پیروز شود، به معنای تحریک استفاده از سلاح هستهای است. او پرسیده است: «میتوانم بپرسم چه کسی در واقعیت در حال برنامهریزی یک درگیری هستهای است؟ اگر این تحریک مستقیم یک جنگ جهانی با استفاده از سلاحهای هستهای نیست، پس چیست؟» او تأکید میکند: «بیایید شفاف صحبت کنیم. کشورهای غربی دارند جهان را به سمت یک جنگ جهانی سوق میدهند. تنها راه اجتناب از یک مناقشه جهانی، پیروزی کامل و نهایی روسیه [در مناقشه اوکراین]است.»
ساخت ۴۲۵ پناهگاه هستهای در اوکراین
تقریباً همزمان با صحبتهای مدودوف، پایگاه خبری هیل از اعزام متخصصان تسلیحاتی وزارت دفاع امریکا به اوکراین به منظور بازرسی و نظارت بر تسلیحات امریکایی که در جنگ علیه روسیه استفاده میشود، خبر داد. هیل مدعی است، به غیر از نظامیانی که از سفارت واشنگتن در کییف محافظت میکنند، این اولین هیئت نظامی امریکایی است که به اوکراین میرود. جو بایدن، رئیسجمهور امریکا قول داده که نظامیان امریکایی را برای جنگ به اوکراین اعزام نخواهد کرد، اما تصمیم جدید پنتاگون باعث افزایش نگرانیها بهویژه در میان جمهوریخواهان در زمینه چگونگی تأثیر نظامی امریکا در اوکراین شده است. همزمان، ماریا زاخارووا، مدیر اداره اطلاعات و مطبوعاتی وزارت امور خارجه روسیه با اشاره به استقرار جنگافزار هستهای تاکتیکی مدرن شده بی۶۱ (B۶۱) امریکا در پایگاههای ناتو، نسبت به کاهش «آستانه اتمی» هشدار داده و گفته که «نمیتوانیم مدرنسازی تسلیحات اتمی غرب را نادیده بگیریم.» B۶۱، مهمترین و رایجترین سلاح هستهای در زرادخانههای اتمی امریکا بعد از جنگ سرد است و روسیه هشدار داده که استقرار تسلیحات هستهای «بی۶۱» در پایگاههای ناتو در اروپا، «آستانه اتمی» را کاهش داده و این اقدام را در برنامهریزی نظامی خود در نظر میگیرد. این در حالی است که منابع نظامی در امریکا میگویند بهطور متقابل نشانهای از جابهجایی یا انجام سایر اقدامات تاکتیکی برای آماده شدن روسیه برای کاربرد سلاح هستهای نمیبینند. با این وجود، دیروز نیویورکتایمز در یک گزارش جدید، از آماده شده ۴۲۵ پناهگاه در سراسر اوکراین خبر داده که برای وضعیت حمله هستهای تعبیه شدهاند. اولکسی کولبا، رئیس اداره نظامی منطقهای کییف، روز سه شنبه به خبرگزاری اوکراینی Hromadske، گفت: «من برای بدترین سناریو آماده میشوم، اما امیدوارم همه چیز خوب باشد.»به گفته کولبا، مقامات اوکراینی در حال تعیین ۴۲۵ پناهگاه برای استفاده در مواقع اضطراری هستهای هستند و آنها را با تجهیزات لازم تجهیز میکنند. وی افزود: «مسیرهای تخلیه در شهرها، شهرستانها و روستاها در حال به روز رسانی است. همه کارکنان اورژانس در حال دریافت تجهیزات حفاظتی و آموزش هستند و مقامات در حال توسعه روشهای ارتباطی برای هشدار به مردم در صورت قریبالوقوع بودن حمله، از جمله از طریق خطوط تلفنی دولتی، بلندگوها و پخشهای رادیویی هستند.»
