اصغر فرهادی که در انتظار اعلام رأی دعوای حقوقی مربوط به سرقت ایده فیلم «قهرمان» است، با اتهامات مشابه دیگری نیز روبهرو شدهاست.
پرونده سرقت ادبی اصغر فرهادی در حالی در انتظار رأی دادگاه است که این فیلمساز برنده جایزه اسکار در هر مصاحبهای در خارج از کشور در معرض سؤالاتی در اینباره قرار میگیرد. اخیراً نیویورکر گزارشی مفصل درباره سرقت ادبی فرهادی رفتهاست و در آن با برخی بازیگران ایرانی فیلمهای او از جمله مانی حقیقی گفتگو کردهاست. در این گزارش به این اشاره شده که فرهادی ایده فیلم گذشته را از زندگی او ساخته است. این گزارش حاوی چندین شهادت از همکاران فرهادی است که داستان مشابهی را روایت میکنند، مبنی بر اینکه فرهادی یا در مقام استاد یا با درخواست از آنها برای نوشتن فیلمهای خودش با آنها همکار کرده، سپس از ایده آنها در فیلمهای خودش بدون نام بردن از این افراد استفاده کردهاست. بسیاری از این افراد همچنان به تأثیر فرهادی بر سینمای ایران احترام میگذارند و تنها به این هم راضی بودند که فرهادی فقط از آنها تشکر میکردهاست.
ایندی وایر درباره چالش اصغر فرهادی درباره اتهام سرقت ادبی او مینویسد: اصغر فرهادی در حال حاضر منتظر تصمیم نهایی درباره دعوای سرقت ادبی است که شاگرد سابقش آزاده مسیحزاده علیه او مطرح کرده و بر اساس آن مدعی شده فیلم «قهرمان» بر اساس مستندی ساختهشدهاست که او برای کلاسش ساخته و هرگز اعتباری برای او در این زمینه قائل نشدهاست. فرهادی و مسیحزاده هر دو در معرض محکومیت قرار دارند، زیرا اگر دادگاه به نفع فرهادی رأی دهد، دانشجوی سابق ممکن است به اتهام افترا تحت پیگرد قانونی قرار گیرد.
این دعوای حقوقی دنیای سینمای ایران را آشفته کردهاست، چراکه اصفر فرهادی کارگردان برنده دو جایزه اسکار با فاصله زیادی مورد توجهترین فیلمساز کشور است و در حالی که طرفداران او این اتفاقات را به دیده یک سوءتفاهم مینگرند، تعدادی از شاگردان و همکاران سابق او ادعاهای مشابهی را مطرح کردهاند.
در ادامه مطلب ایندیوایر با اشاره به مطلب اخیر نیویورکر آمدهاست: یکی دیگر از دانشجویان سابق فرهادی به نام مصطفی پورمحمدی، معتقد است که فیلم «جدایی» فرهادی در سال ۲۰۱۲ تا حدودی الهام گرفته از فیلم کوتاهی است که او در سال ۲۰۰۹ در کارگاهی با تدریس این کارگردان ساختهاست. هر دو فیلم شامل طرح داستانی است که یک مستخدم کار خود را از شوهرش پنهان میکند، هر چند فرهادی این ادعا را رد میکند. نامی از مصطفی پورمحمدی در فیلم «جدایی» مطرح نشده و فرهادی هرگز از او اجازه نگرفته و حتی به او اطلاع ندادهاست که از داستانش استفاده خواهد کرد.
پورمحمدی در اینباره میگوید: «من انتظار داشتم که استادی اگر از دانشجویی ایده خوبی بگیرد، از آن دانشجو هم حمایت و سعی کند به او کمک کند تا به این رشته راه پیدا کند. این هم یک افتخار و هم یک خیانت بود.»
مانی حقیقی، فیلمساز ایرانی که هم به عنوان نویسنده و هم بازیگر با فرهادی همکاری کردهبود نیز مدعیشده که فیلم «گذشته» فرهادی بر اساس اپیزودی از زندگی خودش ساخته شدهاست. او مدعی است که فرهادی هرگز اجازه استفاده از داستان زندگیاش را نگرفته و تنها زمانی که از حقیقی درخواست بازی در این فیلم را داشته، این موضوع را با او در میان گذاشتهاست.
حقیقی در اینباره میگوید: «عجیب است که یک نفر به داستان زندگی شما گوش کند و برود و فیلمنامهای درباره آن بنویسد و به شما بگوید «دوست داری در این فیلم بازی کنی؟» این نوعی راه دوربرگردان برای برقراری ارتباط است، اما برای من توهینآمیز نبود.
مانی حقیقی همچنین عنوان میکند فرهادی در نهایت او را از جمع بازیگران فیلم «گذشته» جدا کرد و هنگام تبلیغ فیلم هرگز صراحتاً اشارهای به منبع الهام داستان نکرده و فقط عنوان کردهاست که این فیلم از زندگی یک دوست نامشخص الهام گرفته شدهاست. همین روند باعث شد که مانی حقیقی از همکاری با فرهادی دست بکشد.
