کمک گرفتن از تکنولوژی در فوتبال روز دنیا کاملاً جا افتاده و جزئی از این رشته مهیج شده است، اما سود استفاده از آن فقط نصیب حرفهایها میشود و برای آماتورها چیزی جز دردسر و مصیبت ندارد. در فوتبال ما هیچ چیز سر جای خودش نیست و با حواشی مختلف روبهرو است، اما مدیران فدراسیون با وعده و وعید در خصوص ورود VAR جوری وانمود میکنند که انگار این سیستم قرار است همه بحرانهای ما را یکشبه از بین ببرد.
دیروز همه در ساختمان سئول دور هم نشستند و جلسه تشکیل دادند تا بلکه ببینند میتوانند سیستم کمکداور ویدئویی را به ورزشگاههای کشور بیاورند یا نه. مثل همیشه آقایان با امیدواری از آینده حرف زدند و اینبار وعده نیمفصل دوم را به هواداران دادند. البته هنوز خبری از عقد قرارداد با شرکتهای مدنظر نیست و تا مسئله مکتوب نشود، تجهیزات به ایران نیاید و باشگاهها هزینه هنگفت استفاده از آن در ورزشگاهها را نپذیرند همه چیز در حد حرف است.
کمک به فوتبال
چند سالی میشود که اغلب کشورهای جهان از VAR استفاده میکنند و دیگر تورنمنت و مسابقهای نیست که در آن صحنههای مشکوک بازی مورد بازبینی قرار نگیرد. اصولاً هدف فیفا نیز از ملزم کردن تیمها به بهرهگیری از این تکنولوژی کاهش اشتباهات تأثیرگذار داوری و اعتراضات و انتقادها بوده است. در سالهای اخیر کمکداور ویدئویی امتحانش را پس داده و بهرغم برخی انتقادها توانسته نقش مثبتش را در جلوگیری از خطای انسانی به همه ثابت کند. با این حال جای خالی آن در فوتبال ایران به شدت احساس میشود و تاکنون وعدههای مدیران مختلف در این خصوص محقق نشده است.
پروسه طولانی
در روزهایی که تصمیمات اشتباه در لیگ برتر داد همه را درآورده و هر هفته جنجالهای زیادی را در پی داشته، تب ورود کمکداور ویدئویی دوباره بالا گرفته تا جایی که فدراسیون مصممتر از همیشه در تلاش، تا طلسمشکنی و پای VAR را به کشورمان باز کند. منتها کار به این آسانی نیست و باید موارد زیادی مدنظر قرار گیرد. اول اینکه تنها پنج شرکت، لایسنس رسمی فیفا را دارند و قانوناً ما باید با یکی از آنها قرارداد ببندیم، اما یکی از آن شرکتها امریکایی است و دیگری اسرائیلی. در نتیجه سه شرکت میماند و فعلاً باید بعد از گرفتن تأییدیههای لازم با یکی از آنها همکاری کنیم. آنطور که گفته شده نماینده دو شرکت مورد تأیید فیفا در جلسه دیروز فدراسیون حضور داشتند.
بعد از تأیید صلاحیت و توافق مالی تازه باید تجهیزات به دستمان برسد و در ورزشگاهها نصب شوند. جدا از بحثهای مالی، موضوع آموزش داوران نیز جزو فاکتورهای اصلی به شمار میرود. در قوانین جدید فیفا تنها داورانی اجازه قضاوت در مسابقات بینالمللی را دارند که دورههای VAR را پشت سر گذاشته باشند. از بین داوران ایرانی فعلاً فقط فغانی این شرایط را داراست. فدراسیون اگر واقعاً برای استفاده از این تکنولوژی مصر است ابتدا باید کلاسهای آموزشی را برگزار کند تا داوران دورههای لازم را پشت سر بگذارند و موفق به گرفتن مدرک بینالمللی شوند. این پروسه آموزشی قطعاً چند ماه طول میکشد و با علم به این موضوعات معلوم نیست فدراسیون چطور وعده استفاده از سیستم ویدئویی در نیمفصل دوم را میدهد!
قول وزیر
مهدی تاج با اینکه وقت سر خاراندن ندارد و یا در جلسات استانی حاضر است یا مشغول رسیدگی به امور تیمملی و سایر مشکلات فوتبال، اما طی یک هفته گذشته چند بار از VAR حرف زده است.
او در آخرین مورد به کمبود تجهیزات داوری اشاره داشته است: «داوری فوتبال کشور اکنون تجهیزات کافی ندارد و اگر داوری اشتباهی کند اعتراض جدی مجموعه باشگاههای فوتبال را به همراه دارد. تماشاگر نیز در مجموعه ورزشی اعتراض میکند که نشان میدهد باید این تجهیزات فراهم شود. ایران جزو معدود کشورهایی است که سیستم VAR ندارد و تنها پنج شرکت در این زمینه مورد تأیید فیفا هستند و اکنون نمیتوان از شرکتهای دانشبنیان استفاده کرد، چراکه باید آنها مجوز (لایسنس) فیفا را بگیرند، ولی اگر در آینده این اتفاق رخ دهد فدراسیون از آنها استفاده میکند.» جالب اینکه چند روز قبل از آن خسروی، عضو کمیته داوران صراحتاً اعلام کرد فوتبال ایران در این فصل هم رنگ VAR را نخواهد دید.
بعد از آن حمید سجادی، وزیر ورزش در اختتامیه المپیاد استعدادهای ورزشی از تلاشش برای کاهش مشکلات داوری گفت: «تمام تلاش ما و مهدی تاج این است که بهترین شرکت از هر لحاظ بررسی شود. باید روی شرکتهایی که مورد تأیید فیفا و کنفدراسیون فوتبال آسیا هستند به جمعبندی برسیم. تمام سعی خود را با فدراسیون به کار گرفتهایم که در نیمفصل دوم حتماً از این سیستم استفاده کنیم. این قول را فراموش نکردهایم.»
هزینه با باشگاههاست
روز گذشته نشست ویژهای در فدراسیون فوتبال برگزار شد تا با حضور نمایندههای حراست فدراسیون، سازمان بازرسی، شرکتها و کارگروه VAR شرایط برای ورود تجهیزات به ایران مورد بررسی قرار گیرد. خداداد افشاریان اولین نفری بود که در جمع خبرنگاران حاضر شد و توضیحاتی در این خصوص مطرح کرد. رئیس کمیته داوران ابراز امیدواری کرد پروسه آموزش داوران به سرعت و به خوبی انجام شود: «صحبتهای طرفین را شنیدیم و قرار است بین دو شرکت نامهنگاریهایی در خصوص قیمت و مسائل حقوقی انجام دهیم. انشاءالله که بتوانیم بعد از دریافت جواب آنها خیلی سریع به جمعبندی واحدی برسیم و یکی از دو شرکت را انتخاب کنیم. پروسه فنی و آموزشی کار زمانبری است. زمانی که ما برای جواب نهایی خواستیم خیلی زود و سریع است. نمیگذاریم پروسه زمانی را آنها انتخاب کنند، بلکه خود ما آن را تعیین میکنیم. ما به عنوان فدراسیون فوتبال با شرکت قرارداد میبندیم، ولی اجرا با باشگاههاست. هر باشگاه خودش VAR میخرد. ممکن است ورزشگاهی ساختارش بهگونهای باشد که کمتر هزینه کند و این امکان هم وجود دارد که ورزشگاهی ساختارش به قدری بد باشد که باید هزینه بیشتری کند.»
افشاریان با اشاره به تلاشهای رئیس فدراسیون و حمایتهای وزیر گفت: «خوشحالم که وزیر ورزش به این موضوع وسواس دارد. تاج هم روی این موضوع خیلی تأکید دارد. اگر خوشبینانه بخواهم بگویم شاید در اواخر نیمفصل دوم بتوانیم VAR را داشته باشیم. البته نه در همه ورزشگاهها، بلکه در ورزشگاههایی که امکان استفاده در آنها وجود دارد.»
