در برنامه ششم توسعه ۳میلیون هکتار اراضی آبی باید به سامانه نوین آبیاری تجهیز میشدند که با احتساب سطح اراضی آبی گذشته باید ۹/۵ میلیون هکتار اراضی به آبیاری مدرن مجهز میشدند که متأسفانه این امر به سبب کمبود اعتبار محقق نشد.
بنا بر آمار ۶۵درصد منابع آبی در بخش کشاورزی مصرف میشود چراکه کمتر از ۳۰درصد اراضی به سامانههای نوین آبیاری تجهیز شدهاند. این در حالی است که اجرای سامانه آبیاری تحت فشار در کاهش تبخیر آب، حفظ منابع آبی، افزایش عملکرد و ارتقای بهرهوری تأثیر بسزایی دارد.
طبق قانون برنامه ششم توسعه سالانه ۶۰۰هزار هکتار اراضی آبی باید به سامانههای نوین آبیاری مجهز میشد که به دلیل کمبود اعتبار تنها ۲۵درصد آن محقق شده است. هر چند معاون امور آب و خاک وزارت جهاد این رقم را قبول ندارد و معتقد است ۵۰ تا ۶۰درصد برنامه اجرا شده است.
جلال محمودزاده، نایب رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس میگوید: در برنامه ششم توسعه ۳میلیون هکتار اراضی آبی باید به سامانه نوین آبیاری تجهیز میشدند که با احتساب سطح اراضی آبی گذشته باید ۹/۵ میلیون هکتار اراضی به آبیاری مدرن مجهز میشدند که متأسفانه این امر به سبب کمبود اعتبار محقق نشد.
اجرای ۵۰ تا ۶۰درصد اهداف سامانه نوین آبیاری در برنامه ششم
فریبرز عباسی، معاونت امور آب و خاک وزارت جهاد گفت: در برنامه ششم مجموع طرح آب و خاک ۴۰۰هزار هکتار پیشبینی شد، این طور نبوده که در برنامه ۳میلیون هکتار به سامانههای نوین آبیاری مجهز شوند.
به گفته او، بر اساس اعتباراتی که سامانههای نوین آبیاری در بودجه سنواتی مصوب کرد، سامانههای نوین آبیاری از پیشرفت مناسبی برخوردار هستند، به طوری که طی این سالها بیش از اعتبارات مصوب طرح اجرا شده است.
عباسی افزود: به رغم آنکه دولت اعتبارات اجرای سامانههای نوین را به طور کامل تأمین نکرده است، اما بهرهبرداران و پیمانکاران با نظارت دولت آن را اجرا کردهاند که بر اساس اعتبارات پرداختی نه تنها عقبماندگی نداریم، بلکه جلو هستیم.
معاون وزیر جهاد کشاورزی گفت: بنابر آمار ۵۰ تا ۶۰درصد برنامه ششم اجرا شده و مابقی به دلیل کمبود و عدمتخصیص اعتبار اجرا نشده است.
بنا بر گفته معاونت آب و خاک، تاکنون در سطح ۲میلیون و ۶۰۰هزار هکتار انواع سامانههای نوین آبیاری در اراضی آبی اجرا شده است، پتانسیل ۳میلیون هکتار دیگر را داریم که در صورت تأمین اعتبار قابلیت اجرا وجود دارد.
بر اساس قانون ۸۵درصد اعتبارات سامانههای نوین آبیاری بلاعوض و ۱۵درصد سهم آورده کشاورز باید باشد، اما به دلیل تورم عملاً بیش از این رقم سهم آورده کشاورزان است چراکه اکثر بهرهبرداران به دلیل اثربخشی سامانهها از مبلغ خودیاری استقبال کردند.
با توجه به تورم سالانه امکان پیشبینی اعتبار سامانههای نوین آبیاری وجود ندارد، چنانچه مطابق برنامه توسعه تأمین اعتبار شود، در بازه زمانی چندساله امکان اجرای برنامه وجود دارد.
اجرای ۲۵درصد اهداف سامانه نوین آبیاری در برنامه ششم
جلال محمودزاده، نایب رئیس کمیسیون کشاورزی گفت: از مجموع ۳میلیون هکتار اراضی آبی که تحت سامانههای نوین آبیاری باید قرار میگرفت، کمبود تأمین اعتبار موجب شد ۲۵درصد برنامه اجرایی شود.
به گفته او، بنابر قانون ۸۵درصد اعتبار سامانههای نوین بلاعوض و ۱۵درصد از طریق تسهیلات ارزانقیمت بانکهای عامل باید در اختیار کشاورزان به منظور اجرای سامانههای نوین آبیاری تحت فشار قرار بگیرد. به عنوان مثال اگر هر هکتار ۳۰میلیون تومان هزینه داشته باشد، ۸۵درصداز طریق تسهیلات بلاعوض و ۱۵درصد آورده کشاورز باید اجرا شود. محمودزاده افزود: به رغم آنکه تعداد زیادی از کشاورزان اعلام آمادگی کردهاند که آبیاری سنتی به مدرن تبدیل شود، اما متأسفانه اعتبارات مورد نیاز سازمان برنامه و بودجه تخصیص داده نشده، به طوری که با گذشت شش ماه از سال مبالغ یارانه در اختیار کشاورزان قرار نگرفته است.
نایب رئیس کمیسیون کشاورزی گفت: از مجموع ۸میلیون و ۶۰۰ هکتار سطح اراضی آبی تا قبل از برنامه ششم ۵/۲ میلیون هکتار اراضی تحت پوشش سامانه قرار گرفت، حدود ۹/۵ میلیون هکتار باقی ماند که با اجرای ۳میلیون هکتار برنامه ششم باید ۵/۵ میلیون هکتار تحت سامانههای نوین قرار میگرفت که متأسفانه این امر محقق نشد.
بنا بر آمار با احتساب سالانه ۶۰۰هزار هکتار سامانههای نوین آبیاری در برنامه ششم حدود ۹/۵ میلیون هکتار باید تحت سامانه نوین قرار میگرفت که متأسفانه این امر محقق نشد. تاکنون ۴میلیون و ۸۰۰هزار هکتار آبیاری مدرن اجرا شده است.
توسعه سامانههای نوین آبیاری راهی برای کاهش مصرف سم و کود
همچنین قاسم پیشهور، رئیس نظام صنفی کشاورزی در این خصوص گفت: با توجه به کشاورزی سنتی و خردهمالکی، اکثر کشاورزان با تکنولوژی صنعتی آشنا نیستند.
به گفته او، بر اساس قانون ۸۵درصد یارانه سامانه نوین آبیاری بلاعوض است، اما سنددار کردن اراضی و پروانه چاه کشاورزی از جمله الزامات آن پرداخت تسهیلات است.
پیشهور میگوید: ابلاغ الگوی کشت به استانها، جلوگیری از خرد شدن و سنددار کردن اراضی در اجرای سامانههای نوین آبیاری تأثیر بسزایی دارد. همچنین انتظار میرود پرداخت تسهیلات به جای سود ۱۸درصد، ۴درصد باشد یا خدمات کشت با تخفیفات ویژه عرضه شود.
رئیس نظام صنفی کشاورزی گفت: توسعه سامانههای نوین آبیاری در مدیریت بهرهوری آب، افزایش عملکرد، کاهش مصرف نهاده و جلوگیری از علفهای هرز تأثیر بسزایی دارد.
طی سالهای اخیر کشور با تنشهای آبی زیادی روبهرو بود که اجرای عملیات آبخیزداری و بهرهگیری از شیوههای مدرن آبیاری در کاهش هدررفت منابع آبی تأثیر بسزایی دارد، به همین خاطر کشاورزان انتظار دارند علاوه بر تخصیص بودجه ۸۵درصد یارانه بلاعوض اجرای این سامانه، تسهیلات ارزانقیمت در اختیار آنها قرار بگیرد تا با تجهیز اراضی به این سامانهها ضمن مدیریت بهرهوری آب، عملکرد در واحد سطح را افزایش دهند.
