برای ساخت واحدهای نهضت ملی مسکن علاوه بر آورده ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومانی، ۳۰۰ تا ۴۵۰ میلیون تومان نیز تسهیلات باید تأمین شود تا سازنده بتواند با این منابع مالی کار را به سرانجام برساند. اما به نظر میرسد این تأمین مالی (آورده متقاضیان) دور از دسترس است. از اینرو کانون انبوهسازان پیشنهاد تأمین بخشی از منابع مالی پروژههای نهضت ملی مسکن را با استفاده از مکانیسم تهاتر به وزارت راه و شهرسازی داده است. رئیس کانون سراسری انبوهسازان میگوید: «پیشنهاد دادهایم ۲۰ تا ۳۰ درصد از منابع مالی پروژهها را تأمین کنیم و در مقابل در قالب تهاتر زمینهایی به انبوهسازان واگذار شود. دولت در نظر دارد بخشی از اراضی خود را به فروش رسانده و منابع آنرا برای تأمین یارانه نهضت ملی مسکن به صندوق ملی مسکن واریز کند. با این کار دیگر طرحها ناتمام نمیماند، ضمن اینکه با تکمیل آورده مردم پروژههای نهضت ملی مسکن در زمان کوتاهتری به سرانجام میرسد.
آنگونه که کارشناسان مرکز پژوهشهای مجلس اعلام کردهاند، براساس شواهد موجود، رشد بخش ساختمان در ۳ ماهه نخست سال ۱۴۰۱ حدود منفی ۴/۳ درصد برآورد میشود؛ و در صورتی که طرح جهش ملی مسکن در ادامه سالجاری به صورت جدی دنبال شود میتواند رشد این بخش را به دنبال داشته باشد. همچنین بررسی تعداد پروانههای ساختمانی صادره واحدهای مسکونی مناطق شهری کشور حاکی است که در تمام فصول سال ۱۴۰۰ رشد این شاخص (تعداد پروانههای ساختمانی صادره) منفی بوده و لذا رشد منفی سرمایهگذاری در بخش مسکن و ساختمان مشهود است. با وجود آن که بیش از یکسال از عمر دولت سیزدهم میگذرد، اما هنوز برنامه خروج از بحران مسکن دیده نشده است، البته در حرف و گفتار این مسئله دیده میشود. فعالان بازار تأمین مالی و زمین را از اساسیترین مشکلات طرح جهش تولید مسکن میداند و معتقد است: «با توجه به اظهارات و وعدههای رئیسجمهوری در زمان انتخابات و همچنین قانون جهش تولید مسکن انتظاراتی در جامعه بهوجود آمد، بر این اساس انتظار ساخت ۴ میلیون مسکن طی چهار سال در جامعه شکل گرفته، این در حالی است که طی یکسال و چند ماهی که از عمر دولت میگذرد اتفاق ملموسی در این رابطه روی نداده است.»
الزامات ساخت ۴ میلیون مسکن فراهم نیست
رئیس کانون سراسری انبوهسازان با تأکید بر این که پروژههای بزرگ در حوزه تولید مسکن در بازههای زمانی دو تا سه سال ساخته میشود، میافزاید: «چنانچه قصد داریم ۴ میلیون واحد مسکونی را در طی چهار سال عمر دولت بسازیم و آنها را تحویل مردم دهیم باید زیرساختهای مورد نیاز آنرا تکمیل و فراهم کنیم.»
مرتضوی بیان میکند: «بر این اساس باید تا امروز خیلی از اقدامات اجرایی برای ساخت ۴ میلیون واحد را به انجام رسانده باشیم. برخی از اقداماتی که منجر به شکلگیری فرآیندها میشود مانند تهیه زمین. اما تا امروز نتوانستهایم زمین مورد نیاز برای ساخت ۴ میلیون مسکن را در اختیاری بگیریم. در این شرایط چگونه میتوانیم ۴ میلیون مسکن را بسازیم و تحویل گروههای هدف دهیم.»
وی تاکید میکند: «بعد از تأمین زمین به مرحله انتخاب سازنده، انجام فراخوان، تعیین قیمت ساخت، ضمانت نامه و... میرسیم. اقداماتی که در نهایت منجربه شکلگیری فعالیتها برای ساخت و ساز واحدها میشود.»
وی با بیان اینکه حداقل آمادهسازی برای رفت و آمد نیروهای اجرایی به کارگاهها نیز زمانبر است، میگوید: «وقتی نتوانستهایم برای ۴ میلیون واحد مسکونی زمین تأمین کنیم این پیام را میدهد که این پروژه ملی و عظیم را با این شرایط نمیتوانیم به سرانجام برسانیم.»
شهرداریها پای کار نیستند
رئیس کانون سراسری انبوهسازان با تأکید بر اینکه مسکن مهر با همه کم و کاستیها خروجیهایی داشت و منجر به خانهدار شدن مردم شد، اظهار میدارد: «یکی از الزامات دیگر نهضت ملی مسکن همکاری دستگاههای اجرایی است. این دستگاهها باید زمینهای خود را در اختیار وزارت راه قرار دهند. از سوی دیگر شهرداریها نیز باید پای کار باشند بهخصوص در بحث صدور پروانهها. متأسفانه شهرداریها پای کار نهضت ملی مسکن نیستند.»
مرتضوی با اشاره به اینکه اولویت شهرداریها کسب درآمد است و توجهی به توسعه مسکن ندارند، میافزاید: «تا زمانی که دستگاههای دولتی از جمله دستگاههای خدماترسان با نهضت ملی مسکن همراه نباشند، پیشرفت این طرح کند و نامحسوس خواهد بود.»
پیشنهاد انبوهسازان به وزارت راه
وی میگوید: «علاوه بر این مسائل یک نکته کلیدی و مهم در طرح نهضت ملی مسکن وجود دارد، یعنی منابع مالی (وام و آورده مردم). همه میدانیم امروز خانوادههای ایرانی که قرار است خانهدار شوند جزو دهکهای ۲ تا ۷ بوده و از توان حداقلی برای تأمین مالی برخوردار هستند.»
وی میافزاید: «برای ساخت واحدها نهضت ملی مسکن علاوه بر آورده ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومانی ۳۰۰ تا ۴۵۰ میلیون تومان نیز تسهیلات باید تأمین شود تا سازنده بتواند با این منابع مالی کار را به سرانجام برساند. اما به نظر میرسد این تأمین مالی (آورده متقاضیان) دور از دسترس است.»
وی با تأکید بر اینکه باید در بحث تأمین مالی نهضت ملی مسکن تجدیدنظر صورت گیرد، اظهار میدارد: «بر این اساس انبوهسازان پیشنهاد تأمین بخشی از منابع مالی پروژههای نهضت ملی مسکن را با استفاده از مکانیسم تهاتر به وزارت راه و شهرسازی داده است. معتقدیم باید در این بخش به دولت کمک کنیم تا در نهایت بتوانیم بخش قابل توجهی از این واحدها را بسازیم.»
مرتضوی درباره جزئیات پیشنهاد انبوهسازان به وزارت راه و شهرسازی، میافزاید: «پیشنهاد دادهایم ۲۰ تا ۳۰ درصد از منابع مالی پروژهها را تأمین کنیم و در مقابل در قالب تهاتر زمینهایی به انبوهسازان واگذار شود. دولت در نظر دارد بخشی از اراضی خود را به فروش رسانه و منابع آنرا برای تأمین یارانه نهضت ملی مسکن به صندوق ملی مسکن واریز کند.»
رئیس کانون سراسری انبوهسازان میگوید: «با پیشنهاد ما دولت زمینهای داخل و خارج طرحهای نهضت ملی مسکن را در اختیار انبوهسازان قرار داده و ما مجدداً از آنها برای ساخت مسکن خود مالکی استفاده خواهیم کرد. با این کار دیگر طرحها ناتمام نمیماند، ضمن اینکه با تکمیل آورده مردم پروژههای نهضت ملی مسکن در زمان کوتاهتری به سرانجام میرسد.»
وی از ارسال پیشنهادات انبوهسازان برای تأمین مالی نهضت ملی مسکن به وزارت راه و شهرسازی طی روزهای آینده خبر داده و میگوید: «یکی دیگر از مزیتهای این کار تأمین سرانه واحدهای مسکونی از سوی انبوهسازان است. همیشه کارهای برای انجام کارهای زیرساختی را به دقیقه ۹۰ موکول میکنیم. اما اگر آمادهسازی و محوطهسازی به انبوهسازان واگذار شود برای این کارها برنامههای اجرایی تدوین میشود. به این ترتیب روز تحویل مسکن همه جزئیات لازم در سایتها به پایان میرسد و سکونتگاه بهتری برای مردم فراهم خواهد شد.»
