استفاده از لفظ صنعت انیمیشن سازی در ایران، شاید از نظر حجم تولیدات سینمایی و اکران آنها کمی اغراق آمیز باشد. هنوز انیمیشن در کشور ما به آن حد از توانایی نرسیده است که بتواند سالانه چند محصول سینمایی را به گیشه سینماهای داخلی و خارجی ببرد. اغلب تولیدات شاخص حوزه پویانمایی مانند تک ستاره هایی هستند که آسمانی تاریک را روشن می کنند و هر بار که یکی از این ستاره ها در آسمان سینمای ایران درخشش خود را آغاز می کند، این امیدواری را به وجود می آورد که آینده تولید آثار پویانمایی در ایران درخشان خواهد شد.
یکی از آثار برتر انیمیشن ایران این روزها بر پرده سینماها ظاهر شده است. فیلم «پسر دلفینی» به کارگردانی محمد خیراندیش و تهیه کنندگی محمدامین همدانی، اکران خوبی را در ایران آغاز کرده است. این فیلم بر خلاف جریان غالب تولیدات سینمایی در ایران که ابتدا اکران داخلی را تجربه می کنند و بعد به دنبال راهی برای حضور بین المللی می گردند، پیش از آغاز اکران های داخل کشور، یک تجربه موفق اکران در روسیه را پشت سر گذاشت. فروش مناسب «پسر دلفینی» در سینماهای روسیه باعث شد تا نگاه ها به اکران این فیلم در داخلی جدی تر شود. فیلمی که در روسیه با استقبال روبرو شده بود و توانسته بود برای ادامه اکران ها در کشورهای اروپایی رایزنی کند، این بار در خانه و برای مخاطبان داخلی اکران شده است.
«پسر دلفینی» داستان پسربچهای است که طی یک سانحه هوایی بعد از سقوط هواپیما به دریا پرتاب میشود و زندگی جدیدی را با دلفینها و حیوانات آبزی شروع میکند، اما بعد از گذشت زمان از دریا وارد جزیرهای در جنوب کشور ایران میشود و به دنبال مادرش میگردد. این فیلم بر اساس علائق بازارهای جهانی انیمیشن ساخته شده و از ابتدا محتوای آن بر مبنای فروش و بازاریابی طراحی شده است. موضوعی که یکی از الزامات حضور در بازارهای بین المللی است و متاسفانه هنرمندان ایرانی کمتر نسبت به آن توجه دارند.
مالکان این فیلم همچنین بر روی محصولات جانبی این کار فکر کرده اند. بخش عمده ای از تجارت انیمیشن در جهان، مربوط به طراحی، تولید و فروش محصولات جانبی می شود. در مراسم رونمایی از این محصولات، مدیر شرکت سازنده به این موضوع اشاره کرد که«در تمام دنیا مرسوم است وقتی انیمیشنی تولید می شود؛ تولید کنندگان از ماه ها قبل به دنبال تولید محصولاتی در ارتباط با آن اثر می پردازند و خوشبختانه انیمیشن پسر دلفینی چه از حیث کیفیت هنری و چه از منظر جذابیت واجد قابلیتهای زیادی بود که با همکاری دوستان در آژانس پروانه ۷۰ تا ۸۰ شرکت مناسب در زمینه تولید محصولات مرتبط با آن شناسایی شد وبا معرفی نمونه ای از کاراکترها، تعدادی محصولات جانبی تولید و مابقی نیز بزودی به این چرخه وارد می گردد.»
رونمایی این آثار در زمانی که تنها چند هفته از آغاز اکران این فیلم در سینماها گذشته است نیز در نوع خود ناشی از یک نگاه اقتصادی به تولید انیمیشن بوده است.
اما آنچه پسر دلفینی را از بعد اکران نیز متفاوت می کند، استقبال خوبی است که مخاطب داخلی از آن داشته است. فیلم تنها ظرف چهار روز از مرز فروش یک میلیارد تومان گذشت و به اصطلاح وارد باشگاه میلیاردی ها شد. این موفقیت همچنمان برای پسر دلفینی ادامه پیدا کرد و در هفته گذشته با ثبت یک رکورد جالب توجه ، عنوان صدرنشین جدول فروش هفتگی فیلم در ایران را به دست آورد. این اتفاق تا پیش از این برای هیچ انیمیشنی رخ نداده بود و «پسر دلفینی» نشان داد که می توان با یک کار باکیفیت و خوب، بر رقبای جدی در سینمای رئال پیروز شد. این فیلم در هفته گذشته توانست به رقم فروش 3 میلیارد و 186 میلیون تومان برسد. در حالی که رقیب جدی آن یعنی «ابلق» با 3 میلیارد و 106 میلیون تومان فروش هفتگی در رده دوم قرار گرفت.
جدول فروش هفتگی سینما پس از پسر دلفینی و ابلق، فیلم های دوزیست، انفرادی، تی تی، علفزار و بانک زده ها را دارد. مجموعه ای از فیلم های درام اجتماعی و کمدی که برخی ها جزو آثار شاخص جشنواره فیلم فجر نیز به شمار می روند. با این حال مخاطبان که اغلب خانواده ها هستند دیدن یک انیمیشن را به تماشای آنها ترجیح داده اند. این اتفاق زمانی می تواند به یک روند تبدیل شود که تولید کنندگان انیمیشن در ایران مورد حمایت قرار گیرند. بخش عمده یا از آثار انیمیشن در ایران را بخش خصوصی با بودجه محدود می سازد و اگر اکران مناسبی برای این فیلم ها دیده شود، سرمایه بخش خصوصی به طور کامل از بین می رود. سیاست گذاری تولید در سینمای ایران با توجه به موفقیت این روزهای «پسر دلفینی» می تواند به سمت اعتماد به انیمیشن پیش برود و علاوه بر بازار داخلی نگاه ویژه ای به فروش خارجی آثار و تولید محصولات جانبی داشته باشد.
