جلال آل احمد کسی بود که روشنفکری اصیل و مردمی را از غربت در آورد.
تعبیر مقام معظم رهبری در خصوص مرحوم آل احمد حاوی نکات بارزی است که بازخوانی آن میتواند جایگاه این نویسنده فقید را در نهضت فکری معاصر در ایران مشخص کند.
دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای به مناسبت سالگرد درگذشت مرحوم آل احمد، یادداشتی از رهبر انقلاب درباره شخصیت جلال منتشر کرد. در این یادداشت که در سال ۱۳۵۸ و در پاسخ به پرسشهای انتشارات رواق نگاشته شدهاست، دیدگاه آیتالله خامنهای درباره شخصیت جلال آل احمد و نقشآفرینی فرهنگی این نویسنده و مترجم آمدهاست. در بخشی از این یادداشت آمدهاست: «به نام خدا، با تشکر از انتشارات رواق، اولاً به خاطر احیای نام جلال آلاحمد و از غربت در آوردن کسی که روزی جریان روشنفکری اصیل مردمی را از غربت در آورد و ثانیاً به خاطر نظرخواهی از من که بهترین سالهای جوانیم با محبت و ارادت به آن جلال آل قلم گذشته است.» در ادامه این یادداشت، رهبر معظم انقلاب به خاطرهای از یک گفت و گوی تلفنی با آلاحمد اشاره میکنند و مینویسند «دقیقاً یادم نیست کدام مقاله یا کتاب مرا با آلاحمد آشنا کرد. دو کتاب «غربزدگی و دستهای آلوده» جزو قدیمیترین کتابهایی است که از او دیده و داشتهام، اما آشنایی بیشتر من به وسیله و برکت مقاله «ولایت اسرائیل» شد که گله و اعتراض من و خیلی از جوانهای امیدوار آن روزگار را برانگیخت. آمد تهران (البته نه اختصاصی برای این کار) تلفنی با او تماس گرفتم و مریدانه اعتراض کردم. با اینکه جواب درستی نداد، از ارادتم به او چیزی کم نشد. این دیدار تلفنی برای من بسیار خاطرهانگیز است. در حرفهایی که رد و بدل شد هوشمندی، حاضرجوابی، صفا و دردمندی که آن روز در قله ادبیات مقاومت قرار داشت، موج میزد.» ایشان در ادامه تأکید میکنند: «اگر هر کس را در حال تکامل شخصیت فکریاش بدانیم و شخصیت حقیقی او را آن چیزی بدانیم که در آخرین مراحل این تکامل بدان رسیدهاست، باید گفت «در خدمت و خیانت روشنفکران» نشاندهنده و معینکننده شخصیت حقیقی آل احمد است. در نظر من آل احمد شاخصه یک جریان در محیط تفکر اجتماعی ایران است.» این یادداشت بلند حاوی تحلیل قلم و شخصیت و آثار آلاحمد از سوی رهبر معظم انقلاب است، ایشان در پایان یادداشت از مرگ ناگهانی آل احمد ابراز تأسف کردهاند و اینکه این نویسنده و روشنفکر متعهد در روزهای پیروزی انقلاب اسلامی حضور نداشت، افسوس خوردند.
