اگر نگاهی به وضعیت معاملات در بازار سرمایه کنیم به این نتیجه میرسیم که بازار به یخچال تبدیل شده است، چراکه بازار سرد سرد است و خبر چندانی از رونق در این بازار نیست. نکته جالب توجه آن است که در مواقعی که اخبار مثبت یا منفی از مذاکرات هستهای فضای عمومی جامعه را در برمیگیرد باز هم شاهد تداوم فصل سرد معاملات در بازار سرمایه هستیم. برخی کارشناسان معتقدند اواخر دولت حسن روحانی آنقدر سرخوشی کاذب در اثر رشد بیدلیل قیمت سهام در بازار سرمایه ایجاد شد که امروز بازار با فصل سرد معاملات در واقع هزینه آن سرخوشیهای کاذب را پرداخت میکند.
اگر چه دنیای امروز با موضوع گرمایش زمین و خشکسالی و گرمای هوا روبهروست، اما برعکس وضعیت زمین و هوا در بازار بورس اوراق بهادار تهران شاهد فصل یخبندان و سرمای شدید در حوزه معاملات هستیم.
برخی کارشناسان در گذشته بر این باور بودند که اگر برجام احیا شود وضعیت جوی معاملات بازار سرمایه نیز گرم و تنور معاملات آنقدر داغ میشود که فصل سرمایه و اندوه و غم تخلیه حباب قیمتی بازار از سالهای پایانی دولت روحانی تا کنون را از دل بزداید و بهطور مجدد روزهای سبز و خوش و خرم را به تابلوی معاملات بازار سرمایه بازگرداند، بهطوری که دیگر رنگ قرمز تابلوی معاملاتی بازار سرمایه که نشان از افت نرخ سهام شرکتهاست جای خود را به رنگ سبز بدهد که نشانه رشد قیمت سهام است.
گره گروسی در احیای برجام و بازار بورس
با گذر زمان و بدعهدی غربیها در حوزه بیتفاوتی به انجام تعهدات برجامیشان کار را برای احیای برجام و بهبود وضعیت بازار سرمایه و بهطور کل اقتصاد ایران با موانعی همراه کرد به ویژه اینکه هم اکنون با مواضع دبیرکل آژانس انرژی اتمی شرایط گویا پیچیدهتر هم شده است، زیرا برخی معتقدند رافائل گروسی دبیرکل آژانس بینالمللی اتمی شخصی آرژانتینی و تحصیلکرده در حوزه علوم سیاسی و روابط بینالملل از حیطه فنی و قانوی فاصله گرفته است و در ارائه نظر فنی و کارشناسی تحت نفوذ صهیونیسم و دیدگاههای نشئت گرفته از اتهامات به اثبات نرسیده علیه ایران در ماجرای بمبگذاری آمیا قرار گرفته است. با این وضعیت به نظر میرسد بازار سرمایه بو برده است که ماجرای هستهای ایران شاید ماجرایی طولانیتر از آنچه تصور میشود باشد.
با توجه به گرههایی که در مسیر احیای برجام رخ داده است و طرح این دیدگاه که اقتصاد ایران و بازار سرمایه باید حساب و کتابش را از ماجرای هستهای جدا کند به نظر میرسد این دیدگاه تا حدودی در بازار سرمایه عملیاتی شده است، زیرا در مقاطعی که اخبار مثبت و منفی هم از برجام نشر مییافت و فضای خبری کشور را احاطه میکرد خبر چندانی از تغییرات قابل توجه در بازار سرمایه نبود.
کیفر سرخوشی
از سوی دیگر برخی کارشناسان بر این باورند که سرخوشیهای ایجاد شده در بازار سرمایه در سالهای پایانی دولت حسن روحانی چنان بازار سهام را در فراز و فرود برد که احیای بازار سرمایه دستکمی از پیچیدگیهای احیای برجام ندارد شاید به همین دلیل است که بازار سرمایه در فصل یخبندان قرار گرفته است و گویی فعلاً خیال خروج از آن را ندارد و درون خود دارد زخمهای ناشی از فراز و فرود تصنعی ایجاد شده دربازار سرمایه در دولت روحانی را به آرامی درمان و تیمار میکند. به هر ترتیب از فضای داخلی اقتصاد ایران نیز نباید غافل بود. وضعیت نشان میدهد فعلاً سرمایه ترجیح داده است در بانک بنشیند و از سود تضمین شده بانکی بهره برد یا اینکه نهایت هر چند وقت یکبار در حوزههایی جهت دلالی ورود و خروج بزند. به هر روی اصلاحاتی که در مسیر اصلاح نظام بانکی رقم خواهد خورد بیشک بر بازار سرمایه هم اثر میگذارد و شاید تورم هم دست به کار شود و آنقدر از ارزش و قدرت خرید سپردههای موجود در بانک بکاهد که سپردهگذار ترجیح دهد حداقل بخشی از سرمایه را از سپرده یا واحد صندوقهای سرمایهگذاری بانک خارج کند و خود مستقیم در حوزههایی، چون بازار سهام، ساخت و ساز ملک، زمین، طلا، سکه، خودرو و... سرمایه گذاری کند. به هر روی در حال حاضر شرایط به گونهای است که در شهریور گرم بازار سرمایه در حوزه معاملات هوای سردی را تجربه میکند و خیلی از سهامدارها در آرزوی بازگشت روزهای سبز به تابلوی معاملات بازار سرمایه هستند.
شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران در پایان معاملات روز گذشته با کاهش ۷ هزار و ۹۷۶ واحد همراه شد و به رقم یکمیلیون و ۴۱۲ هزار و ۸۵۷ واحد رسید. همچنین شاخص کل با معیار هموزن با کاهش ۴۴۹ واحد به رقم ۴۱۰ هزار و ۳۲۵ واحد رسید. ارزش بازار در بورس تهران به بیش از ۵ میلیون و ۳۱۴ هزار میلیارد تومان رسید.
معاملهگران بیش از ۴/۴ میلیارد سهام، حقتقدم و اوراق مالی در قالب ۲۷۸ هزار فقره معامله و به ارزش ۲ هزار و ۷۸۰ میلیارد تومان دادوستد کردند. همه شاخصهای بورس قرمز شدند. شاخص کل و شاخص قیمت با معیار وزنی - ارزشی ۵۶/۰ درصد کاهش یافتند. این دو شاخص با معیار هموزن ۱۱/۰ درصد کاهش یافتند.
شاخص آزاد شناور ۵۶/۰ درصد افت کرد. شاخص بازار اول بورس ۷۴/۰ درصد کاهش یافت و شاخص بازار دوم بورس ۳۶/۰ درصد افت کرد.
نمادهای چادرملو، ملی مس، پتروشیمی خلیج فارس، پالایش نفت بندرعباس، شستا، پتروشیمی نوری و پالایش نفت تبریز به ترتیب بیشترین اثر کاهشی در شاخص بورس را داشتهاند.
در فرابورس ایران هم اوضاع مناسبی نبود. شاخص کل در پایان معاملات با کاهش ۵۸ واحد به رقم ۱۹ هزار و ۱۱۸ واحد رسید.
ارزش بازار اول و دوم فرابورس ایران به بیش از یکمیلیون و ۵۸ هزار میلیارد تومان رسید.
ارزش بازار پایه فرابورس هم به بیش از ۳۴۹ هزار میلیارد تومان رسید.
معاملهگران بیش از ۳/۶ میلیارد سهام، حقتقدم و اوراق مالی در قالب ۳۱۳ هزار فقره معامله و به ارزش ۹ هزار و ۳۶۴ میلیارد تومان داد و ستد کردند. نماد توسن (توسعه نرم افزار نگین) در فرابورس بیشترین اثر را داشته است و نمادهای سنگآهن گوهرزمین، پتروشیمی زاگرس، پلیمر آریاساسول، پالایش نفت شیراز، فرابورس ایران و پالایش نفت لاوان بیشترین اثر کاهشی در شاخص فرابورس را داشتهاند.
