ضعف سرمايهگذاري در حوزه افزايش ظرفيت توليد نفت و گاز و همچنين افزايش مصرف در بازار داخلي از جمله مواردي است كه برخي از كارشناسان آنرا زمينه ساز كاستي در افزايش ظرفيت توليد و صادرات انرژي حتي در صورت رفع تحريمها عنوان ميكنند و بر اين باورند كه بعد از رفع تحريمها اگر منابع بلوكه شدهاي هم آزادسازي شد بايد صرف سرمايهگذاري در حوزههاي مختلف مرتبط با تقويت توليد شود تا بدين واسطه بتوانيم سهم از دست رفته بازار صادراتي در دوران تحريمها را در رشتههاي مختلف به طور مجدد بازستاني كنيم. چندي پيش نيز مقام معظم رهبري به اين مهم اشاره داشتند كه اگر دولت به منابع دسترسي پيدا كرد بهتر است اين منابع صرف توسعه امور زير بنايي و تقويت زيرساختها شود از سوي ديگر برخي از كارشناسان با اشاره به اينكه ايران بايد در صورت رفع تحريمها نقشه راه براي پيشرفت داشته باشد بر اين باورند كه نبايد همچون گذشته روي تقويت خام فروشي سرمايهگذاري صورت گيرد بلكه بايد به شكلي سرمايهگذاري انجام گيرد كه ايران كالاهاي با ارزش افزوده بالا به بازارهاي جهاني صادر كند اين موضوع مستلزم آن است كه نقشه راه صحيحي تهيه شود. هر چند تحريمهاي ظالمانه امريكا طي يك دهه اخير و بلاتكليفيها و تعلل و سوء مديريت دولت گذشته شرايطي ايجاد كرد كه بخشي از زمان دولت سيزدهم براي رفع مشكلات برجاي مانده از دولت قبل خواهد شد اما رويكرد دولت سيزدهم نشان ميدهد كه عزم خود را جزم كرده تا در حوزه سرمايهگذاريهاي مولد، صحيح و مبتني بر منطق اقتصاد جهان امروز و آتي تحول ايجاد كند.
بیتفاوتی به سرمایه داخلی در دولت قبل
متأسفانه در شرايطي كه دولت گذشته از طريق بودجه مرتبط با توسعه بنگاهها و شركتهايش ميتوانست در حوزه سرمايهگذاري ضررها و زيانهاي ناشي از تحريم را در حوزه سرمايهگذاريهاي عمراني تا حد زيادي جبران كند اما اين مهم اتفاق نيفتاد و همانطور كه همه ديديم كلي سرمايه به بخشهاي غير مولدي چون ارز و طلا و سكه گسيل شد و بخشي هم نيز از كشور خارج شد با اين حال به نظر ميرسد دولت كنوني شيوه صحيحي را در حوزه حفظ و هدايت صحيح سرمايهها در پيش گرفته و براي اين موضوع برنامه دارد. نشانه ادعاي فوق آن است كه چندي پيش كه مقوله احياي برجام مجدد مطرح شد نشستي با موضوع حفظ و هدايت و ممانعت از خروج سرمايهها برگزار شد كه اين مهم نشان ميدهد كه دولت سيزدهم نسبت به وضعيت حال و آتي اقتصاد ايران آگاهي دارد.
تأمین کسری بودجه به گردن نفت بود
جواد اوجي روز گذشته در مراسم بهرهبرداري و آغاز عمليات اجرايي طرحهاي وزارت نفت با تبريك هفته دولت، افزود: وزارت نفت سال سختي را پشت سر گذاشت. از روزهاي اول و با بررسي اوليه مشخص شد با كسري ۲۵۰ ميليون مترمكعب گاز به دليل عدم سرمايهگذاري به روبهرو بوديم.
اوجي با تأكيد بر اينكه در دولت قبل كمبود سرمايهگذاري را به تحريمها گره ميزدند، گفت: همچنين حجم ذخاير سوخت مايع در نيروگاهها تا ۳۰درصد پايينتر از سالهاي قبل بود. همچنين در ابتداي دولت سيزدهم، بدهيهاي سنگين دولت قبل را هم داشتيم.
وزير نفت افزود: دولت ۴۶۰ هزار ميليارد تومان بدهي و كسري بودجه تا پايان سال داشت كه براساس درآمد حاصل از صادرات نفتي و غيرنفتي بود و اگر با همان روند دولت قبل ادامه پيدا ميكرد، اين كسري بودجه اتفاق ميافتاد.
وي ادامه داد: عمده تأمين اين كسري بودجه بر عهده وزارت نفت بود و در ارديبهشت سال گذشته صادرات ميعانات گازي به روزي ۷ هزار بشكه كاهش يافته بود اما با بازاريابي خوبي كه در كشورها و قارههاي مختلف از اروپا و امريكاي لاتين و آسيا كرديم، هم صادرات افزايش پيدا كرد و هم معوقات درآمدهاي ارزي بهويژه در زمينه صادرات گاز وصول شد كه به دولت براي تأمين منابع ارزي كمك كرد و وزارت نفت در انجام تكاليف بودجه موفق بود.
اوجي تأكيد كرد: در تأمين امنيت انرژي نيز موفق بوديم و در شروع دولت سيزدهم، سطح ذخاير را ۳۰درصد افزايش داديم و زمستان و تابستان را بدون قطعي گاز و برق پشت سر گذاشتيم.
وزير نفت گفت: اگر قرار بود منتظر برجام بمانيم، زمستان گذشته با مشكل روبهرو ميشديم.
وي با اشاره به افتتاح پروژههاي نفتي در خوزستان ادامه داد: امروز نزديك به ۳ميليون توليد نفت را در اين استان داريم و بخش زيادي از توليد گاز نيز از ميادين مشترك در خوزستان است.
وي با اشاره به اينكه در شروع دولت، دشمن به دنبال توقف صادرات بود كه موفق نشد، گفت: در ماههاي اول ۴۴۰۰ جايگاه سوخت را با حمله سايبري از دسترس خارج كردند اما در همان ساعات اول با صبوري مردم ۷۰۰ جايگاه كليدي را در كشور به مدار بازگردانديم. اين كار جهادي دشمن را نااميد كرد.
وي با بيان اينكه در اين روزها توليد و مصرف بنزين نزديك به هم است، ادامه داد: پروژههاي اولويتدار را مشخص كرديم كه به ۱۶۰ ميليارد دلار سرمايهگذاري نياز بود تا امنيت انرژي تأمين شود و درآمدهاي ارزي نيز محقق شود.
وزير نفت گفت: در يك سال گذشته بيش از ۱۰۰ ميليارد دلار تفاهمنامه و قرارداد نفتي و گازي امضا كرديم. تنها با گازپروم روسيه نزديك به ۴۰ ميليارد دلار تفاهمنامه امضا كرديم.
وي افزود: پروژهاي كه بالغ بر ۷ ميليارد دلار در هفت سال اشتغال را افزايش ميدهد و ظرفيت خالي كارخانههاي داخلي را پر ميكند و اقتصاد كشور حركت ميكند. پتروپالايشگاهها از خامفروشي جلوگيري ميكنند و ۶۰۰ هزار بشكه نفت و ميعانات نفتي به جاي خام فروشي با ارزش افزوده بالاتر صادر ميشود. اگر مذاكرات به نتيجه رسيد كه از اين فرصت استفاده ميكنيم در غير اين صورت لكوموتيو نفت را متوقف نميكنيم. ۹۸ درصد از فارغالتحصيلان دانشگاه صنعت نفت را جذب كرديم.
وي با اشاره به اينكه در يك سال گذشته رئيسجمهوري به همه استانها سفر كرد، افزود: ۱۲۰ هزار ميليارد تومان تأمين اعتبار انجام شد و از نفت نيز نبايد غافل بود. ۱۴ هزار ميليارد تومان پروژه مسئوليت اجتماعي در استانهاي مختلف براي وزارت نفت تعريفشده كه حدود ۵۰ درصد آن مربوط به استان خوزستان است.
اجراي ۹۰۰ ميليون دلار طرح و پروژه نفتي در خوزستان
مديرعامل شركت ملي نفت ايران با اشاره به اينكه امروز در استان خوزستان ۹۰۰ ميليون دلار طرح و پروژه نفتي به انجام ميرسد، گفت: مناطق نفتخيز جنوب ۷۵ درصد سهم توليد شركت ملي نفت را دارد.
محسن خجسته مهر در مراسم بهرهبرداري و آغاز عمليات اجرايي طرحهاي وزارت نفت با اشاره به اينكه امروز در استان خوزستان ۹۰۰ ميليون دلار طرح و پروژه نفتي به انجام ميرسد، افزود: توسعه نفت و گاز بايد با توسعه متوازن همراه باشد. توسعه فاز دوم ميادين مشترك ياران شمالي و جنوبي كه آغاز عمليان اجرايي آن امروز خواهد بود با اعتبار ۴۰۰ ميليون دلار انجام ميشود.
به گفته مديرعامل شركت نفت ايران، آغاز عمليات اجرايي ميدان مشترك گازي بلال با اعتبار ۴۴۰ ميليون دلار اجرا ميشود. همچنين ۲۳ پروژه عامالمنفعه به ارزش ۷۰ ميليارد دلار امروز به بهرهبرداري ميرسد.
خجسته مهر افزود: به زودي آغاز عمليات بهرهبرداري سهراب را در غرب كارون خواهيم داشت. مناطق نفتخيز جنوب ۷۵ درصد سهم توليد شركت ملي نفت را دارد.
