نشست بررسی تأثیر محتوای رسانههای دیداری و شنیداری بر سبک زندگی با حضور کارشناسان رسانه برگزار شد.
در نشست بررسی تأثیر محتوای رسانههای دیداری- شنیداری بر سبک زندگی که به همت رادیو گفتگو برپا شد، لیلا وصالی، مدرس سواد با اشاره به رسانههای مستقل و نظارت بر محتوای آنها به ویژه برای نسل جدید و تأثیرات آن بر سبک زندگی آنها گفت: «از دو منظر این موضوع قابل بررسی است؛ اول تأثیرگذاری و رفتارهای تقلیدی. به این صورت که در سالهای گذشته رفتارهای تقلیدی از شخصیتهای کارتونی برای کودکان که آنها را واقعی میپندارند و این موضوع در بزرگسالان هم صدق دارد. نگاه دوم فضای تعاملی بین مخاطب و رسانههاست که مخاطب کنشگر رسانه و محتوای خود را انتخاب میکند و با سایرین به اشتراک میگذارد.»
در ادامه عباس کریمیعباسی، روزنامهنگار و کارشناس ارتباطات درباره دسترسی مخاطب امروز به محتواهایی که ممکن است بدون نظارت باشد و آسیبهای آن گفت: «تعاریف رسانهای به شدت تغییر کرده است. دهکده جهانی مک لوهان حالا دیگر اتاق جهانی است و به کسری از ثانیه هر فردی از هر جایی میتواند انتشار اطلاعات و محتوا داشته باشد و گویی همه در یک اتاق هستیم و از حال و اوضاع هم باخبر.»
وی ادامه داد: «نظارت بر محتوا به ویژه برای نسل جدید که با رسانههای جدید متولد شدهاند لازم است، اما باید دقیق، عمیق و کارشناسانه باشد و همانطور که خانم دکتر وصالی فرمودند الگوبرداری در این نسل به شدت رایج و خطرناک است.»
این مترجم ادبی افزود: «الگوسازی امر مهمی است که سبک زندگی را به شدت دچار تغییر و تحول میکند. امبرتو اکو در کتاب اسطوره سوپرمن به تولد الگوهای شخصیتی تخیلی و جایگزینی آنها با شخصیتهای حقیقی اشاره مبسوطی دارد. ما دیگر رسانههای سرد نداریم و در حال حاضر در عصر رسانههای دوسویه هستیم و تولید دسترسی و فراوانی و گستردگی به ذات وجود دارد.»
در ادامه وصالی در پاسخ به این پرسش که قدرت مخاطب بیشتر شده و بررسی محتوا را میتواند انجام دهد، توضیح داد: «اگر مخاطب توانایی تشخیص و تحلیل را داشته باشد به رشد میانجامد، اما این مهم است که مخاطب چقدر آگاهانه کنشگری میکند. برای اینکه جامعه دارای چندصدایی باشد و آسیب هم نبیند لازم است سیاستگذاران آگاه، متخصصان سواد رسانهای مشاور، برنامهسازان تجربی متخصص و مهمتر از این سه مردم آگاه دارای سواد رسانهای داشته باشیم. هر اندازه که هر یک از این ارکان دچار تزلزل شود، در همان بخش دچار آسیب خواهیم شد که میتواند به مخاطبان آسیب بزند.»
کریمیعباسی در ادامه بحث درباره قدرتمند شدن مخاطب در فضای رسانهای و بالا رفتن قدرت مخاطب با در اختیار داشتن رسانههای نوین گفت: «مشکلی که در کشور ما وجود دارد این است که تکنولوژی قبل از فرهنگ آن وارد شده است و حتی اسامی بعد از ورود تغییر پیدا کردهاند، مثلاً موبایل پس از چند وقت تازه تبدیل به تلفن همراه شد. مخاطب عام هنوز نمیداند در فضای مجازی دنبال چه چیزی است. ما مرتبط به مخاطب میگوییم اینها را نبینید و نشنوید، اما نمیگوییم جای آن از چه محتوایی استفاده کنید. آگاهیبخشی در این زمینه بسیار کم داشتیم و مخاطبی که درگیر جریان آزاد اطلاعات است بر اخبار مختلف احاطه دارد و باعث نوعی مطالبه ملی و عمومی میشود که وجه مثبت آن است، اما در تولیدات فرهنگی- هنری منجر به تغییر سبک زندگی مشکل داریم. مسئولان به دلیل ارائه کیفی محصولات و نبود فاکتورهای کمی قابل بازخواست نیستند و سیاستهای محتوایی متغیرند و بر اساس سیاستها و سلایق فردی و سازمانی بعد از روشن شدن اینها باید به بقیه موارد پرداخت.»
کریمیعباسی در ادامه با بیان اینکه سبک زندگی
ایرانی - اسلامی بدون بومیسازی میسر نیست و جهانی هم نخواهد شد، گفت: «اینترنت ماهوارهای تسلا سرعتی ۳۰۰ برابر اینترنت فعلی ما دارد و قابل کنترل نیست. باید سواد رسانهای را درست آموزش و به مخاطب آگاهیبخشی بدهیم و در یک کار جهادی و عزم ملی و با همدلی و همراهی متخصصان به تولید مناسب در کنار ارتقای سواد رسانهای بپردازیم. در حال حاضر در وضعیتی مشابه فارنهایت ۴۵۱ قرار داریم، اگر چه کتابسوزی نمادین آن را نمیبینیم، اما کتابخوانی به همان شدت کاهش پیدا کرده است که تبعات منفی آن را در سواد رسانهای مشاهده میکنیم.»
