سرویس اقتصاد جوان آنلاین: با کاهش متوالی قیمت اوراق تسهیلات بانکی در بازار سرمایه، بسیاری از کارشناسان معتقدند بازار مسکن وارد فاز رکود غیرتورمی شده است؛ به بیان سادهتر، کاهش قیمت مسکن آغاز شده است.
طی یک سال گذشته بهای مسکن وارد یک جهش بزرگ شد که بسیاری این جهش را برگرفته از رشد قیمتها در کالاهای ساختمانی و بازارهای موازی میدانند. وزیر راه و شهرسازی ۲۰ آبان ماه در حاشیه مراسم الحاق ۱۲۲ دستگاه ناوگان تولید داخل به شبکه ریلی در جمع خبرنگاران درباره تأثیر کاهش قیمت ارز بر قیمت مسکن بیان کرد: از سال ۹۷ تا کنون قیمت مسکن نظیر سایر کالاها متأثر از تحولات ارزی افزایش یافت و با ریزش قیمت ارز و طلا، باید قیمتهایی که با ارز افزایش قیمت داشتهاند، برگردند، اما متأسفانه چسبندگی قیمتی هم وجود دارد.
پس از این اظهارنظر وزیر راه و شهرسازی، مصطفی قلی خسروی رئیس اتحادیه مشاوران املاک نیز ۲۷ آبان ماه در گفتگو با شبکه خبر از کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت مسکن در پایتخت خبر داده بود.
برخی کارشناسان بازار مسکن معتقدند بروز نشانههای رشد در بازار سرمایه و افزایش شاخص بورس در هفتههای اخیر و ادامه روند نزولی سکه و ارز - هرچند با شیب بسیار ملایم- میتواند نمایشگر افزایش اقبال به بازار سهام و خروج تدریجی سرمایهگذاران از بازارهای سکه و ارز و مسکن باشد.
آخرین قیمت اوراق مسکن
بر اساس این گزارش، در معاملات روز سهشنبه ۱۸ آذر بازار سرمایه با کاهش در تعداد معاملات، تعداد برگههای فروخته شده و همچنین نرخ هر برگه مواجه شد. این اوراق که برای نخستین بار پس از آنکه در خرداد ماه، نرخ اوراق تسهیلات مسکن از کانال ۵۰ هزار تومانی که در اردیبهشت ماه بود، با دو کانال رشد، وارد دامنه ۷۰ هزار تومانی شد و سپس در مرداد امسال و در پی آغاز دوره کاهشی شاخص کل بورس، وارد دامنه ۹۰ هزار تومانی شد و حتی در چند روز، رقم ۱۰۰ هزار تومان را تجربه کرد و در معاملات امروز وارد دامنه ۵۰ هزار تومان شد.
کاهش نرخ اوراق تسهیلات مسکن در کمتر از یک ماه اخیر آغاز و با اعلام متوسط قیمت مسکن در آبان ماه همزمان شد. بر اساس گزارش بانک مرکزی از بازار مسکن تهران در آبان ماه، این بازار نه تنها با کاهش حدوداً ۵۰ درصدی تعداد معاملات مواجه شد، بلکه از رشد ماهانه این بازار که در ماههای پیش از آن، رشد شتابانی داشت و سبب دستیابی به رکورد رشدِ ماهانه ۱۰ درصدیِ متوسطِ قیمتِ مسکن در مهر ماه نسبت به شهریور ماه شد، در آبان ماه نسبت به ماه قبل از آن (مهر امسال) هم خبری نبود. به گفته کارشناسان اقتصادی، دو عامل افت بازدهی بازار مسکن که به خروج خریداران سرمایهای از این بازار و همچنین کاهش شدید قدرت خرید خانوارها که به خروج خریداران مصرفی منجر شد، از عوامل کاهش تقاضای خرید مسکن در آبان ماه بوده که احتمالاً این روند در یکی دو ماه آینده هم ادامه داشته باشد.
برخی کارشناسان بازار مسکن بر این نظرند که با توجه به لایحه انبساطی بودجه ۱۴۰۰ و احتمال افزایش رشد نقدینگی و تورم عمومی در سال آینده، احتمال افزایش قیمت مسکن و همچنین افزایش تقاضای خرید سرمایهای وجود دارد که در بروز برخی تلاطمها در بازار اوراق تسهیلات مسکن مؤثر خواهد بود.
قیمت در مسیر کاهشی
دبیر کانون انبوهسازان هم با بیان اینکه شاهد کاهش انتظارات تورمی و خروج دلالان از بازار مسکن هستیم، گفت: ساخت و ساز در تهران افت کرده، اما در شهرستانها رونق گرفته است، زیرا هنوز بین توان متقاضیان و قیمتها شکاف عمیقی ایجاد نشده است.
فرشید پورحاجت در گفتگو با ایسنا اظهار کرد: اتفاقات سیاسی که طی یک ماه اخیر در دنیا رخ داد تأثیر آنی روی بازارهای ارز، طلا و بورس داشت که واکنشهای سریع نشان دادند. بازار بورس مقداری رشد کرد و بازارهای طلا و دلار روند نزولی به خود گرفتند. البته به نظر من کاهش نبود بلکه حباب بازارها شروع به تخلیه کرد.
وی افزود: معمولاً تأثیر متغیرها بر بازار مسکن مقداری زمانبر است و همین ویژگی دیرپذیری این حوزه باعث شده تا تبعیت آن از شرایط اقتصاد، واقعیتر از دیگر بازارها باشد. ماه گذشته در بازارهای موازی مسکن کاهش قیمت داشتیم، ولی در حوزه مسکن چندان نمود نداشت. حتی افزایش قیمت در بعضی مناطق مشهود بود؛ زیرا بخش مسکن از ساخت و ساز و تأثیر و شرایط حاکم بر اقتصاد کشور در حوزه تولید مسکن تبعیت میکند.
دبیر کانون انبوهسازان با بیان اینکه آغاز روند تخلیه حباب بازارها اتفاق خوبی است، گفت: اینکه بازارهای موازی مسکن حبابشان خالی شود انتظارات تورمی را در بخش مسکن کاهش میدهد و تأثیرش در آینده به شکل کاهش معاملات سفتهبازانه بروز خواهد یافت. کسانی که نظم بازار مسکن را با رفتارهای سوداگرانه به هم میریزند در حال خروج از بازار هستند. در این شرایط میتوان امیدوار بود بازار مسکن از یک ثبات اقتصادی تبعیت کند که برای اقتصاد کشور مفید خواهد بود.
پورحاجت اظهار کرد: ثبات مسکن برای اقتصاد کشور فایده دارد، زیرا بخش ساختوساز میتواند برای افزایش تولید برنامهریزی کند. مردم هم که طیف مصرفی هستند در این شرایط میتوانند با استفاده از نظام پسانداز، تسهیلات و حمایتهای دولت خانهدار شوند. اما نکته مهم این است که دولت و به طور خاص وزارت راه و شهرسازی به چه نحو میخواهد از این ثبات اقتصادی استفاده کند. میطلبد که وزارت راه و شهرسازی برنامه عملیاتی کاملاً مشخص و اجرایی در کنار بخش خصوصی برای حوزه مسکن ارائه دهد و از شعارپردازی خودداری کند.
پورحاجت با اشاره به کاهش ۱۴ درصدی ساخت و ساز در شهر تهران طی شش ماهه ابتدای امسال نسبت به نیمه اول سال گذشته گفت: ریسک سرمایهگذاری در حوزه تولید مسکن در تهران به شدت افزایش یافته و عدم بازگشت سرمایه برای تولیدکننده مسکن در استان تهران شرایط را سخت کرده است.
سطح دسترسی قشر مصرفی به مسکن مناسب در تهران به شدت پایین آمده و سازندگان متوجه این هستند واحدی را که میسازند متقاضی ندارد؛ بنابراین از بازار خارج میشوند و در واقع ریسک خواب سرمایه را نمیپذیرند.
در شهرستانها البته اوضاع مقداری متفاوت است و ساختوساز نسبت به ماههای گذشته مقداری بهتر شده است؛ زیرا شکاف بین توان خرید متقاضیان مصرفی با قیمتها چندان عمیق نیست.
