ناآرامیها و التهابات امنیتی در جمهوری خودمختار چچن واقع در جمهوری فدراتیو روسیه تداوم دارد. سلسله انفجارات علیه مراکز عناصر دولتی وابسته به روسیه و مراکز وابسته به نیروهای انتظامی، پلیسی و امنیتی و وزارت امور داخله (کشور) این جمهوری و ترور برخی عناصر انتظامی و امنیتی و برخی عناصر وابسته به حکومت چچن و دولت مرکزی روسیه، همچنان در شهر گروزنی پایتخت این جمهوری و برخی نقاط دیگر آن ادامه دارد.
کارشناسان منطقه ریشهها و دلایل این قبیل اقدامات و ناامنیها را وابسته به جریانات ذیل قلمداد میکنند:
ریشهها
1-نیروهای چریکی، پارتیزانی و مردمی، که خواهان استقلال این جمهوری از روسیه، به عنوان یک واحد سیاسی مستقل هستند.
2-افراد وابسته و مورد حمایت برخی گروههای وابسته به جریان القاعده و وهابیت در منطقه
3-افراد وابسته و مورد حمایت آمریکا و غربیها، به همین دلیل هدف اصلی اقدامات آنها افراد و مراکز وابسته به روسیه است. در حال حاضر تعدادی از سران مخالف چچن و وابستگان آنها در اروپا ساکن هستند.
4-گروههای مورد حمایت دولت جمهوری گرجستان؛ تفلیس این اقدام را به تلافی حمایت روسیه از استقلال دو جمهوری خودمختار آبخازیا و اوستیای جنوبی در گرجستان انجام میدهد.
5-برخی گروهها و فرقههای مذهبی و اسلامی محور حمایت و پشتیبانی برخی کشورهای عرب منطقه خاورمیانه که تعدادی از وابستگان و ناراضیان چچن در این کشورهای عربی ساکن هستند.
6-گروهها و افراد مورد حمایت برخی جمهوریهای اتحادیه جماهیر شوروی سابق و قفقاز جنوبی
دلایل:
1-نقطه و دلیل مشترک تمامی ریشههای جریانات فوقالذکر در راستای ضدیت با روسیه و جریان روسی حاکم در چچن است.
2-تمامی جریانات فعال در این زمینه، با هدف استقلال چچن از روسیه و کمک به تجزیه طلبی آن فعالیت میکنند.
3-پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و استقلال جمهوریهای مستقل 15 گانه این اتحاد و تشکیل کشورهای جدید، در محافل علمی، تحقیقاتی و مطالعاتی آمریکا و اروپا، نظریهپردازان عرصه روابط بینالملل، نظریات جدیدی مطرح کردند مبنی بر اینکه پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، و در طی دهههای پس از آن، این بار نوبت فروپاشی جمهوری فدراتیو روسیه و تقسیم آن به جمهوریهای مستقل و جداگانه جدید است. طبق این نظریه روسیه هم اکنون واجد حدود 90 منطقه، جمهوری و ایالت خودمختار است که پتانسیل فروپاشی مجدد در آن وجود داشته و همچون آتش زیر خاکستر است.
4-با توجه به یکه تازیهای روسیه در جریانهای موجود در قفقاز جنوبی و به ویژه بحرانهایی چون: گرجستان و مساله آبخازیا و اوستیای جنوبی و بحران منطقهای و قرهباغ برخی جریانها و حامیان اصلی آنها در چچن از انگیزه تلافیجویی، علیه روسیه برخوردار هستند و با شعلهور نمودن آتش در چچن و تداوم آن، سعی در تلافی اقدامات روسیه دارند.
5-آمریکا و غرب نیز سعی دارند تا با کشاندن دامنه بحران در گرجستان، به داخل روسیه، از این موضوع در جهت پیشبرد منافع خود - هم در عرصه منطقه قفقاز جنوبی و هم درمعادلات خود با روسیه - حداکثر استفاده و بهرهبرداری لازم را در این مقطع و موقعیت پدید آمده را ببرد.
6-آمریکا و غرب در سطح بینالمللی و افکار عمومی منطقه و دنیا، قصد دارند تا با درگیر کردن روسیه در پدیدهای که بدان تروریسم اطلاق میگردد آنها را وادار به برخورد با این بحران کرده و به اصطلاح در پدیدههای مشابه به وجود آمده توسط آمریکا در عرصههایی چون عراق و افغانستان (که تبدیل به عرصه ناکامیهای بسیاری برای آنها شده است) روسها را با خود همراه کنند.
7-برخی کارشناسان نیز اعتقاد دارند که بخشی از این تحرکات و اقدامات در چچن، ساخته و پرداخته خود روسیه است تا در فضای به وجود آمده فعلی، آنها نیز به اصطلاح ماهی خود را از آب گل آلود گرفته و دست به تسویه حساب و پاکسازی و برخورد با برخی شخصیتها و گروههای اسلامی و ملی ضد روس در چچن بزنند.
نتیجه
اما نتیجه کار هر چه باشد، بحث چچن حاکی از ضربه پذیری بالای روسیه در قبال موضوعات جداییطلبی این چنینی در قلمرو در سرزمینی این کشور را دارد، چرا که بدون شک اتفاقات چچن، الگویی برای برخی جمهوریهای خود مختار دیگر در قلمرو سرزمین روسیه خواهد بود.
