سرویس ایران جوان آنلاین: بالاخره بعد از دو دهه تجربه خشکسالی در استان پهناور سیستان و بلوچستان آب در تالاب بینالمللی هامون به جریان افتاد. تالابی که طی سالهای گذشته هکتار هکتار از مساحتش را در اثر آتش سوزی از دست داد و آبی نبود که این خشم خشکسالی را خاموش کند. از همین رو کشاورزان نیز نتوانستند سال ۹۷ سال زراعی خوبی را پشت سر بگذارند و متحمل خسارتهای میلیاردی شدند. حالا با ریزشهای جوی مناسبی که صورت گرفته، هیرمند و هامون جاندوباره گرفتند و همین موضوع نویدبخش بهاری دوباره برای استان است. بنابراین حالا کشاورزان میتوانند با خیال آسوده دست به کشت ۱۴ نوع محصول خارج از فصل هم بزنند.
روزگاری هیرمند پر آب بود و به هامون میریخت. کشاورزان در هر گوشه و کنار مشغول فعالیتهای کشاورزی بودند. صیادان هم در کنار تالاب ماهیگیری میکردند و قایقهایشان روی آب شناور بود. اما حالا چند دهه است که هیرمند کم آب و هامون خشک شده است. تالابی که به عنوان یکی از پهناورترین تالابهای بینالمللی مطرح بود، حالا هر از چندگاهی باید تازیانههای آتش را تجربه کند و دست کشاورزان را خالی از محصول بگذارد. فعالیتهای صیادی هم که سالهاست از این منطقه ورچیده شده است. در همین راستا و بر اساس گفتههای مجتبی پیری، رئیس جهاد کشاورزی استان سیستان و بلوچستان کشاورزان در سال جاری بیش از ۷۰۰ میلیارد تومان خسارت دیدند. خسارتی که در اثر خشکسالی متحمل شدند و دستهایشان از دسترنج یکساله خالی ماند. علاوه بر این سال گذشته نیز بیش از ۶۰ هکتار از این تالاب بینالمللی سوخت و آبی برای مهار زبانههای آتش نبود. حالا بعد از تحمل این همه سختی، مدیرکل حفاظت محیطزیست سیستان و بلوچستان میگوید: «در پی جاریشدن سیلاب از سمت افغانستان، پس از دو دهه آب به بخشهای شمالی تالاب بینالمللی هامون وارد شده است.» مایع حیاتی که به هیرمند وهامون جان دوباره داده و نوید بخش روزهایی خوش برای کشاورزان است. وحید پیرمردان اضافه میکند: «تاکنون آب بیش از ۳۰ کیلومتر در تالاب هامون پیشروی داشته است و هر لحظه به حجم ورودی آب و آبگیری بخشهای شمال تالاب هامون نیز افزوده میشود.»
حیات دوباره هامون و جازموریان
مضاف بر حیات دوباره هیرمند و هامون، ذخیره آب در پشت سدخاش نیز به بیش از ۵۰ میلیون مترمکعب رسیده است. همچنین بر اساس گفته رئیس نمایندگی حفاظت محیط زیست دلگان، تالاب جازموریان نیز در پی بارندگیهای اخیر جان دوباره گرفته است. حسینعلی کیخا اضافه میکند: «تالاب جازموریان، در پی خشکسالیهای اخیر به عنوان کانون گرد و غبار جنوب شرق محسوب میشد و تاثیر نامطلوبی روی پوشش گیاهی و حیات وحش منطقه گذاشته بود.» حالا این تالاب جان دوباره گرفته است و میزبان تعداد زیادی از پرندگان مهاجر است. لازم به ذکر است که تالاب جازموریان، به عنوان یکی از تالابهای فصلی مشترک بین استان سیستان و بلوچستان و استان کرمان شناخته میشود که مساحت آن به ۳ هزار و ۳۰۰ کیلومتر مربع میرسد. با این شرایط میتوان امیدوار بود که در سال آتی کشاورزی در استان رونق بگیرد و خسارت سال پیش آنها هم جبران شود. بهخصوص که این استان به لحاظ ظرفیتهای کشاورزی نیز توان تولید میوههای گرمسیری بسیاری هم دارد. محصولاتی که اغلب مردم آنها را به عنوان میوههای لوکس و خارجی میشناسند و نمیدانند در همین استان سیستان و بلوچستان پرورش داده میشوند. در این راستا میتوان به گواوا، سیتاپل، پاپایا، تمبر هندی، جَمبولان و ... اشاره کرد که حتی نام آنها هم برای عموم مردم ناآشناست. میوههایی که نه تنها میتوانند به جای جای کشور صادر شوند، بلکه در صورت افزایش تولید و مناسب بودن شرایط آب و هوایی امکان صادرات و ارز آوری هم از طریق آنها وجود دارد.
رونق کشاورزی در سیستان و بلوچستان
علاوه بر میوههای نایاب گرمسیری که امکان تولیدشان در استان سیستان و بلوچستان فراهم است، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان به ظرفیت کشت محصولات خارج از فصل در سیستان و بلوچستان نیز اشاره میکند و میگوید: «استان با برخورداری از شرایط اقلیمی متنوع فرصت مناسبی برای ظرفیت کشت بیش از ۱۴ نوع محصول خارج از فصل شامل میوههای گرمسیری، سبزی و صیفیجات را دارد.» مجتبی پیری اضافه میکند: «هم اینک در بیش از ۲۰۰ هزار هکتار از زمینهای کشاورزی سیستان و بلوچستان محصولات زراعی و در ۸۰ هزار هکتار از باغهای استان انواع میوههای گرمسیری، نیمه گرمسیری و سردسیری تولید میشود.» گفته میشود که علاوه بر بارندگی خوبی که طی چند روز اخیر رخ داده و تالابها را جان داده، قرار است برای تداوم فعالیتهای کشاورزی سیستم آبیاری نوین هم در این استان اجرا شود. در این خصوص رئیس جهاد کشاورزی استان بیان میکند: «در حال حاضر مصرف آب در هر هکتار مزارع کشاورزی استان سیستان و بلوچستان ۸۵۰۰ تا ۱۰ هزار متر مکعب است که با اجرای سیستمهای آبیاری تحت فشار این مقدار مصرف آب درحد ۴۵۰۰ تا ۵۵۰۰ هکتار کاهش پیدا خواهد کرد.» با این اوصاف سال آتی سالی پر بار برای کشاورزان سیستان و بلوچستانی خواهد بود.