جوان آنلاین: فراخوان مسابقه بینالمللی طراحی منظر و یادمان گلزار شهدای میناب با عنوان «معماری فراتر از تسلی، برای صلح و زندگی» رسماً کلید خورد. رویدادی که به دنبال تبدیل ۸هزار مترمربع از مزار ۱۲۰شهید دانشآموز و دیگر جانباختگان این حادثه به فضایی زنده برای روایتگری تاریخی و پیوند حافظه جمعی ایران با وجدان جهانی است. این مسابقه به همت آستان قدس رضوی و در چارچوب ضوابط شورای عالی معماری کشور، به ششزبان بینالمللی برگزار میشود تا معماران و طراحان سراسر جهان در فرایندی ۱۰هفتهای، مفهومی ماندگار از پیوند سوگ، ایستادگی و تداوم زندگی را خلق کنند.
نشست خبری مسابقه بینالمللی طراحی منظر و فضای یادمانی گلزار شهدای میناب در موزه ملی ملک برگزار شد تا جزئیات رویدادی تشریح شود که فراتر از ساخت یک سازه کالبدی، روایتگر یک تراژدی انسانی است.
سعید مهرپویا، مدیر مسابقه بینالمللی طراحی منظر و فضای یادمانی گلزار شهدای میناب، در این نشست با اشاره به روند شکلگیری پروژه گفت: «به دنبال دستور تولیت آستان قدس رضوی مبنی بر ضرورت ساماندهی مزار شهدای میناب، این مسئولیت به بنده محول شد. پس از ماهها بررسی کارشناسی و زیارت میدانی از این مکان که فضایی بسیار متأثرکننده، اما شکلنیافته داشت، تصمیم گرفتیم به جای یک مداخله محدود عمرانی، فراخوان بینالمللی طراحی منظر و فضای یادمانی را منتشر کنیم.»
سعید مهرپویا با تأکید بر پیشینه حقوقی اجرای مسابقات در پروژههای عمومی افزود: «طبق رهنمودهای شورای عالی معماری کشور، طرحهایی که دارای اثرگذاری عمیق اجتماعی هستند یا کارفرمای دولتی و عمومی دارند، باید از مسیر مسابقه بگذزند تا بستر بهرهمندی از حداکثر ظرفیت نخبگانی و معماران حرفهای فراهم شود.»
چهار حلقه در پیوند یادمان
مدیر مسابقه با ترسیم افق جامع این طرح اظهار داشت: «در برنامه کلی یادمان، چهار حلقه ساختاری مورد توجه قرار دارد؛ نخست، ساختمان مدرسه که شاهد عینی این واقعه بوده است؛ دوم، آرامستان و مزار شهدای گرانقدر؛ سوم، یادمانهایی که در سراسر کشور و نقاط مختلف جهان به پاسداشت این قربانیان برپا خواهد شد و در نهایت، ساخت هشت مدرسه به نام و یاد شهدای میناب.»
مهرپویا با متمایز دانستن ویژگیهای اجتماعی و انسانی آرامستان میناب تصریح کرد: «طبق مستندات و بررسیهای تاریخی، هیچ نقطهای از جهان نمونهای مشابه این آرامستان ندارد؛ جایی که ۱۲۰دانشآموز خردسال در یک فاجعه جان باخته و در کنار یکدیگر آرام گرفتهاند. این زمین امروز امتداد خانه خانوادههای داغدار است. مادران و پدرانی که هر روز ساعتها در کنار مزار فرزندانشان مینشینند و با یکدیگر به مرور خاطرات میپردازند.»
وی به روایتهای جانسوز این رویداد از جمله فداکاری پزشک و داروسازی که در موج دوم حادثه به شهادت رسیدند و پیکر جاویدالاثر شهید ماکان نصیری اشاره کرد و گفت: «فاجعه در چند ثانیه رخ میدهد، اما آثار روحی و اجتماعی آن دههها بر پیکر جامعه باقی میماند؛ وظیفه این مسابقه بازتاب دادن همین پیوستگی تاریخی و انسانی است.»
رسالت معمار در روایتگری سوگ
مهرپویا مساحت محدوده طراحی را حدود ۸ هزار مترمربع اعلام کرد و افزود: «نگاه ما عبور از ساخت یک المان صلب و تبدیل زمین به عرصهای برای بازخوانی حقیقت، درد و رنج خانوادهها و زخمهای تاریخی کشور است. معمار در این رویداد یک سازنده صِرف نیست، بلکه باید راوی صلحطلبی و ایستادگی ملتی باشد که هرگز آغازگر جنگ نبوده است.»
وی درباره ابعاد بینالمللی این فراخوان گفت: «فراخوان رسمی مسابقه به ششزبان انگلیسی، عربی، روسی، چینی، اسپانیایی و فرانسوی منتشر شده و پایگاه اینترنتی مسابقه به نشانی minabmemorial. ir اسناد، مدارک و گفتوگوهای تصویری با بازماندگان را در دسترس طراحان جهان قرار داده است.»
داوری تخصصی و جوایز برگزیدگان
مدیر این رویداد فرهنگی و معماری با اشاره به سازوکار داوری تشریح کرد: «مجموع ۴/۲ میلیارد تومان جایزه نقدی برای این مسابقه در نظر گرفته شده که به ۵ طرح برگزیده اول تعلق میگیرد و از هشتطرح شایسته نیز تقدیر خواهد شد. در مرحله نهایی، ۱۳اثر از منظر فنی و مفهومی سنجیده میشوند.»
وی اضافه کرد: «رویکرد داوری کاملاً چندرشتهای است و در کنار معماران تراز اول بینالمللی، از چهرههای برجسته سینما، موسیقی، هنرهای تجسمی و جامعهشناسان برای ارزیابی لایههای معنایی آثار دعوت خواهد شد. همچنین کتاب مستند مسابقه چاپ شده و نمایشگاه آثار منتخب در شهرهای تهران، مشهد و میناب برپا میشود.»
مهرپویا در خصوص جدول زمانبندی مسابقه خاطرنشان کرد: «ثبتنام رسمی از هفته آینده در وبسایت آغاز میشود؛ رقابت طراحان ۱۰هفته به طول میانجامد، داوری طرحها ظرف ۱۰روز صورت خواهد گرفت و نتایج نهایی همراه با آیین اختتامیه در اوایل آذرماه اعلام میشود تا گلزار شهدای میناب به پایگاهی ماندگار برای صلح، مقاومت و ثبت در حافظه تاریخی جهان تبدیل شود.»
