براساس طرح تفصيلي تهران براي واحدهاي مسكوني زير 150 متر يك واحد پاركينگ و براي مساحتهاي 150 تا 250 مترمربع، دو واحد پاركينگ اجباري است و بايد حين ساخت بنا در نظر گرفته شود. در مورد مجتمعهاي اداري و تجاري هم ضوابط مشخصي وجود دارد. بر اساس آمارهاي مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي؛ شهر تهران نياز به 800هزار جاي پارك جديد براي خودروها دارد.
اما موضوع اين است گاه به دلايل مختلف از جمله تخلف در ساختوساز، اين سرانه ساخت پاركينگها رعايت نميشود. در طول چند سال گذشته تهران شاهد رشد قارچگونه مجتمعهاي تجاري و اداري و رستورانهاي بدون پاركينگ بوده است.
گاهي اوقات حتي درگيري و خشونت هم يكي از نتايج كمبود فضاي پارك در خيابانهاي پايتخت بوده است.
احداث پاركينگهاي عمومي يكي از وظايفي بوده كه در ماده 1 قانون نوسازي و عمران شهري برعهده شهرداري گذاشته شده است.
طبق قانون شهرداريها، ساختمانها مكلف به تأمين پاركينگ براي تمامي واحدها هستند؛ در صورتي كه بنا به هر دليلي واحدي بدون پاركينگ بنا شود بايد جريمه آن به شهرداري پرداخت شود و در نهايت نيز شهرداري مكلف است از محل اين جريمهها پاركينگ عمومي احداث كند. حال با توجه به كمبود پاركينگهاي عمومي در شهر تهران بايد مديران شهري پاسخ دهند كه اين مبالغ در كجا هزينه شده است؟
در تبصره سه ماده 6، نحوه محاسبه عوارض حذف و كسر پاركينگ آمده است: «شهرداري موظف است وجوه دريافتي بابت عوارض حذف پاركينگ را منحصراً براي احداث پاركينگهاي عمومي در قالب بودجه مصوب سالانه به مصرف برساند.»
مشكل كمبود پاركينگ در حالي در شهر تهران و برخي كلانشهرها تبديل به معضلي بزرگ شده است كه شهرداري از مردم عوارض خودرو اخذ ميكند و البته اين عوارض همهساله رشد تصاعدي نيز دارد. پس اين حق شهروندان است كه از امكانات لازم شهري و خدمات عمومي از جمله پاركينگ و توقفگاهها بهرهمند باشند و شهرداري به عنوان متولي در اين زمينه مسئوليت دارد.
بالا بودن هزينههاي ساخت پاركينگهاي طبقاتي از جمله هزينه بالاي قيمت زمين و احداث پاركينگ باعث شده انگيزه زيادي براي ورود بخش خصوصي به ساخت پاركينگ وجود نداشته باشد.
بر اساس آمارهاي مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي، شهر تهران نياز به 800هزار جاي پارك جديد براي خودروها دارد. علاوه بر اين در حوزه پاركينگهاي عمومي نيز حدود 100هزار جاي پارك ديگر نياز است تا مشكل پاركينگ در پايتخت حل شود.
البته اقدامهاي شهرداري در اين زمينه بيتأثير نبوده و راهاندازي پاركينگهاي مكانيزه تا حدودي به حل اين معضل كمك كرده است، اما هنوز نياز به انجام فعاليتهاي بيشتر در اين زمينه احساس ميشود، زيرا تهران هم در مناطق تجاري و هم مناطق مسكوني با اين معضل روبهروست.
اكنون در تهران در هر ساعت 50 خودرو نياز به جاي پارك دارند و امكان پارك براي همه اين خودروها فراهم نيست. اغلب مراكز تجاري هم با كمبود پاركينگ مواجه هستند و همين عامل منجر به تشديد ترافيك در خيابانهاي مجاور آنها ميشود.
متأسفانه مديريت شهري تاكنون در زمينه گسترش پاركينگهاي عمومي و خصوصي كوتاهي كرده و اگر از تهران به عنوان شهري پر از خودرو ياد كنيم، همزمان بايد از اين شهر به عنوان شهري بدون پاركينگ هم ياد كنيم؛ چراكه به جاي اينكه خيابانها محل تردد خودروها باشند، به محل توقف خودروها تبديل شدهاند.
