20 سالي ميشود که صنعت ارزآور نوغانداري مورد غلفت و بيتوجهي مسئولان قرار گرفته است. صنعتي که محصولات آن از قبيل فرشهاي دستبافت و پارچههاي ابريشمي نفيس در خارج از کشور خواهان بسياري دارد و ميتواند کمک بزرگي به اقتصاد روستايي و صادرات غيرنفتي کند. با اين حال عدم حمايت چندساله از اين صنعت و نبود صنايع تبديلي و تکميلي در مرحله اول اين صنعت را به سمت رکود کشانده است. پس از آن نيز با توجه به اينکه پايه شروع اين صنعت با کاشت و نگهداري از درختان توت انجام ميشود؛ جولان آفات و عدم کنترل آنها نوغانداران را از ادامه اين کار دلسرد کرد. بنابراين در کنار تمام اين مشکلات عدم هماهنگي مناسب در راستاي هزينههاي توليد و فروش محصول نوغانداران نيز آنها را به سمت تغيير کاربري زمينهايشان برده است. به رغم تمام اين مشکلات همچنان ايران در صدر توليدکنندگان اين محصول قرار دارد و رتبه هشتم را به خود اختصاص ميدهد. رتبهاي که با توجه و حمايت متوليان ميتواند افزايش چشمگيري داشته باشد و رونق را به اقتصاد روستايي استانهاي شمالي همچون مازندران، گيلان، گلستان، اردبيل و هر کجاي ديگري که بتوان در آن درخت توت را کاشت، برد.
18 هزار شاغل صنعت نوغانداري
لام به ذکر است که اکنون در کل کشور جمعيتي بالغ بر 18 هزار نفر به اين صنعت اشتغال دارند و اين موضوع خود حکايت از به صرفه بودن سرمايهگذاري در اين راستا حکايت دارد. در اين خصوص نماينده مردم قائمشهر در مجلس در گفتگو با «جوان» ميگويد:« وزارت بازرگاني و جهاد کشاورزي به عنوان متوليان اصلي اين صنعت بايد چتر حمايت خودشان را بر سر نوغانداران باز کنند.» عبدالله رضيان ميافزايد:« در صورتي که جهاد کشاورزي سبک سنتي صنعت نوغانداري را به صنعتي تغيير دهد، ميتوان از مزاياي آن در اقتصاد کشور بهره برد.» صنعتي که در صورت توجه متوليان علاوه بر ارزآوري ميتواند با پرورش ميوه توت به رونق کشاورزي هم کمک بزرگي کند. اين نماينده مجلس ادامه ميدهد:« اکنون شرايط براي فروش منسوجات ابريشمي در سطح بينالمللي فراهم است و ميتوان با اين ظرفيت وضعيت اقتصاد و اشتغال استانهاي شمالي را بهبود بخشيد.»
لازم به ذکر است که از سال گذشته حمايت از نوغانداران مورد توجه مسئولان قرار گرفته است و جسته و گريخته در اين راستا درختاني هم به کشاورزان تحويل داده شده است. با اين حال هنوز تمام اين حمايتها آنطور که بايد نبوده است و مسئولان مسير طولاني را در پيش خواهند داشت. در اين خصوص معاون امور تولیدات دامی وزارت کشاورزی ميگويد:« فعالیت در عرصه نوغانداری باید همچون گذشته به بخشی از فعالیت جنبی کشاورزان درآید که این کار مهم در بستر آگاهی بخشی و فرهنگ سازی میسر است.» مرتضی رضایی بر بررسی راههای افزایش تولید ابریشم و حل مشکلات صنعت نوغانداری با تاکيد بر ضرورت ارتقاء تولید پیله ابریشم در بستر سیاست های حمایتی مدیران و کارشناسان تاکید ميکند و ميافزايد:« ایجاد همگرایی نوغانداری کشور، مرکز تحقیقات ابریشم کشور و شرکت پرورش کرم ابریشم ایران برای تدوین و ارائه برنامه استراتژیک لازم است.»
گيلان پيشگام در صنعت نوغانداري
در حال حاضر از بين تمام استانهايي که به صنعت نوغانداري مشغول هستند گيلان با برخورداري از هشت هزار نوغاندار و توليد بيش از 50 درصد پيلههاي ابريشمي رتبه نخست توليد اين محصول را در کشور به خود اختصاص ميدهد. بنابراين از ابتداي ارديبهشت ماه سال جاري از 50 هزار جعبه تخم نوغان توزيعي در بين نوغانداران کل کشور 25 هزار جعبه آن به استان گيلان اختصاص داده شده است. همچنين 123 هزار اصله درخت توت نيز بين نوغانداران اين استان توزيع شده و آموزش نوغانداري هم جزو برنامههاي جهادکشاورزي براي کشاورزان استان است. لازم به ذکر است که در سال گذشته با اقداماتي که از سوي جهاد کشاورزي صورت گرفت نوغانداران گیلانی توانستند از 950 تن پيله تر کرم ابريشم پيش بيني شده در کل کشور بيش از ۴۳۰ تن از اين محصول تولید کنند و با حمايتهاي امسال نيز قرار است اين رقم افزايش چشمگيرتري داشته باشند. صنعتي که حمايت از آن ميتواند دست خارجيها را از بازار داخلي کوتاه کند و به افزايش فعاليتهاي صادراتي بيانجامد و به حمايت از کالاي ايراني منتهي شود.
