
نويسنده: صحرا رضایی
براساس اظهارات ناصر باباخانی، مدیرعامل اتحادیه فرش دستبافت روستایی استان زنجان مشکل این روزهای صنعت فرش علاوه بر کانال فروش این کالای گرانبها، لغو بیمه قالیبافان از سوی دستگاههای ذیربط است به طوری که بر اساس آمارهای ارائه شده حدود 17 هزار نفر در استان زنجان تحت پوشش بیمه قالیبافی قرار داشتند که بیمه 8هزار نفر از آنها باطل شده است. با اجرای قانون بیمه تأمین اجتماعی قالیبافان در 22 آذر ماه سال 1388 نور امیدی بر دلهای بافندگان فرش و شاغلان صنایع دستی در این حرفه روشن شد اما بعد از گذشت اندک زمانی اجرای این طرح با آغاز طرح پایش بیمه قالیبافی با هدف برداشته شدن سودجوییها از بیمه قالیبافی با مشکلاتی روبرو شد که با اجرای این طرح در زنجان آمار بیمه شدگان قالیباف از 24 هزار نفر در سال 92 به 12 هزار نفر رسید که در سالهای 93، 94 و شش ماهه نخست 95 به دلیل محدودیت اعتباری و نیز شناسایی فعالان واقعی قالیباف، ظرفیتی برای بیمه قالیبافی وجود نداشت.
در حالي که تأمین اجتماعی استان زنجان سهم بیمه قالیبافی برای فعالان حرفه قالیبافی در زنجان را 10هزار و 253 نفر عنوان میکند بنا به گفته رئیس اتحادیه قالیبافان دستی استان زنجان، هم اکنون از 50هزار قالیباف فعال و نیمه فعال در استان تنها 12هزار قالیباف در استان بیمه بوده و 20 هزار قالیباف واقعی نیز در انتظار بهرهمندی از حق بیمه تأمین اجتماعی هستند. رئیس اتحادیه فرشبافان دستی استان زنجان در ارتباط با اینکه در حال حاضر در استان 20 هزار قالیباف از نعمت بیمه محروم هستند، گفت: در استان حدود 50 هزار قالیباف فعالیت دارند که از این تعداد 30 هزار نفر به شکل تمام وقت و 20 هزار نفر نیز به شکل نیمه وقت و پاره وقت در این حرفه فعالیت میکنند که از این تعداد تنها 10 هزار قالیباف فرش دستی بیمه هستند.
وی با بیان اینکه 50 هزار قالیباف موجود در استان شامل بافندگان صنایع دستی و فرش دستی هستند، ابراز کرد: آمار بیمه قالیبافان در تأمین اجتماعی تفکیک نشده و برای فعالان صنایع دستی و بافندگان فرش دستی در حال حاضر 12 هزار نفر زیر پوشش بیمه تأمین اجتماعی قرار دارند که از این تعداد 10 هزار نفر فعال فرش دستی هستند. علی نجفلو با اشاره به کاهش 50 درصدی آمار بیمه شدگان قالیبافان عنوان کرد: برای برطرف شدن معضل بیمه قالیبافان چشم انتظار ایجاد ظرفیت بیمه از سوی دستگاههای اجرایی کشور و افزایش سهمیه بیمه قالیبافان استان هستیم. چراکه زنجان با داشتن نقشهها و طرحهای تخصصی و ویژه فرش در زمره تولید کنندگان فرش دستباف در کشور به شمار میرود. وی به لزوم همکاری و ارتباط تأمین اجتماعی با اتحادیه قالیبافان در راستای برطرف کردن مشکل بیمه قالیبافان اشاره کرد و افزود: در حال حاضر تأمین اجتماعی به ازای حذف بیمه دو نفر شامل بازنشستگی با شناسایی قالیباف واقعی نبودن بافنده، ظرفیت برای بیمه شدن یک قالیباف واقعی ایجاد میکند.
قطعی بیمه افرادی که توانایی مالی ندارند
در ارتباط با قطع شدن بیمه حدود 12 هزار قالیباف زنجانی به سراغ مردم میرویم یکی از همشهریان بافنده فرش دستی که از نعمت بیمه محروم است، گفت: بسیاری از افراد در نزدیکان من که در این حرفه فعالیت نداشتند از طریق قالیبافی خود را بیمه کرده بودند که پایش بیمه قالیبافان برای شناسایی این افراد کاری مفید به شمار میرود ولی گناه افرادی چون من که به دلیل نبود ظرفیت، از نعمت بیمه قالیبافی محروم ماندهایم و شبانه روز عمر خود را در در پشت دار قالی به سر میبریم در این میان باید تعیین تکلیف شود. فردی که از بیمه قالیبافی بهرهمند بود و به دلیل فعالیت چندین ساله در این حرفه، از بیماری درد کمر و زانو رنج میبرد، گفت: من مادر سه کودک یتیم هستم که در حال حاضر به دلیل مشکلات متعدد مالی توانایی پرداخت بهای بیمه را ندارم که مسؤلان باید برای افرادی چون من نیز تدابیر لازم را اندیشه کنند تا بتوانم به شکل قسطی یا با حمایت مالی از سوی آنان از نعمت بیمه بهرهمند شوم چرا که بعد از چندین سال فعالیت در این حرفه بهرهمندی از بیمه و مزایای آن را حق خود میدانم.
رئیس اداره فرش سازمان صنعت، معدن و تجارت استان زنجان از ایجاد ظرفیت بیمه برای قالیبافان استان زنجان خبر داد و گفت: ماهانه با بازنشستگی و قطع شدن بیمه افراد غیر فعال بیمه شده از طریق بیمه قالیبافی برای 30 نفر در استان زنجان ظرفیت بیمه ایجاد میشود این در حالی است که افزایش سهمیه بیمه قالیبافی استان از طریق مجلس توسط مسؤلان استان پیگیری میشود. سید محسن جعفری با بیان اینکه در حال حاضر با بازرسیهای انجام شده توسط تأمین اجتماعی بر فعالیت بافندگان واقعی نظارت میشود، افزود: در صورت مشاهده مواردی که بیمه هستند ولی در حرفه قالیبافی فعالیت ندارند به قطع بیمه این افراد اقدام میشود تا ظرفیت برای فعالان واقعی این عرصه ایجاد شود و تعداد افرادی که به ناحق بیمه قالیبافی آنان قطع شده باشد بسیار کم و میتوان گفت نادر است چرا که کمیته سه نفره مسؤل بررسی وضعیت فعالیت بافندگان فرش در این مورد از شکایات گزارش شده توسط مردم رسیدگیهای لازم را به عمل میآورند. رئیس اداره فرش سازمان صنعت، معدن و تجارات استان زنجان در ادامه محدودیت اعتبارات و نبود ظرفیت لازم برای آمار بالای قالیبافان استان زنجان را از مهمترین مشکلات پیش روی بیمه قالیبافی عنوان کرد و افزود: با پرداخت 20 درصد از هزینه بیمه قالیبافی به مبلغ 165 هزار تومان توسط دولت، هر یک از قالیبافان ماهانه با پرداخت 56 هزار تومان از نعمت بیمه بهرهمند میشوند.