به رغم توليد مازاد محصول چغندرقند و محدوديت ظرفيت کارخانه هاي قند براي خريد اين زمان محصول وزارت جهادکشاورزي همچنان به تداوم کشت پاييزه چغندر اصرار دارد!

تلخي توليد چغندر، زير دندان کشاورزان لرستاني

در حالي که آمار اخير وزارت جهاد کشاورزي از افزايش دو برابري کشت چغندر قند پاييزه در نتيجه اعمال روش هاي مديريت کشت در استانهاي مختلف حکايت مي کند، طي روزهاي گذشته اخبار متعددي از ماندن محصول برداشت شده در مزارع لرستان به عنوان قطب توليد چغندرقند کشور منتشر شده است! وضعيتي که بنا به گفته چغندرکاران و تاييد کارشناسان کشاورزي معلول کشت مازاد و نبود بازار فروش از يک سو و تداوم واردات بي رويه شکر و تعطيلي يکي پس از ديگري کارخانه هاي قند است. در شرايطي که وزارت جهاد کشاورزي بالا رفتن ميزان برداشت چغندرقند پاييزه را به عنوان نتايج موفقيت آميز اعمال سياست هاي مديريتي اش در بوق و کرنا کرده است چغندرکاران لرستاني در انتظار جلب رضايت کارخانه هاي قند استانهاي ديگر براي خريد محصول شان به انبوه چغندرهاي تلنبار شده در مزارعشان خيره مانده اند!

نويسنده: مريم احمدي

اگرچه سالهاست سوء مديريت در حوزه کشاورزي و عدم اعمال سياست هاي اصلاح کشت در استان هاي مختلف به عنوان عامل تضعيف کننده صنعت کشاورزي مطرح است، اما گزارشات متعدد اخير در خصوص باقي ماندن محصولات به اصطلاح مازاد! بر روي زمين هاي زارعي از گوشه و کنار کشور لزوم يافتن نسخه اي درمانگر براي اين صنعت را بيش از پيش ضرورت مي بخشد. در حالي که چندي پيش مجری طرح چغندرقند وزارت جهاد کشاورزی با تاکيد بر اهمیت تولید شکر در کشور به ویژه از چغندرقند از افزايش 2برابري تولید چغندرقند پاییزه و شکر نسبت به سال زراعی گذشته خبر داده و گفته بود اين افزايش عملکرد در واحد سطح با اعمال روش‌های مدیریت مزرعه، استفاده از بذر مناسب و رعایت تاریخ کشت حاصل شده است، اين روزها اخبار توليد مازاد اين محصول و نبود بازار و کمبود ظرفيت کارخانه هاي قند موجود از هدر رفت دسترنج چغندرکاران و بي اثر بودن فعاليت هاي جهادکشاوري حکايت مي کند.

عدم تناسب توليد و قرارداد با کارخانه ها !

در ميان شهرهاي استان لرستان به عنوان يکي از قطب هاي اصلي توليد چغندرقند کشور شهرستان بروجرد و کوهدشت بيشتر ميزان توليد اين محصول را از ان خود کرده اند و هر سال هزاران تن چغندر قند اين اين شهرها راهي کارخانه هاي استان، مرکزي و اصفهان مي شود. اما متاسفانه امسال به دليل بالا رفتن ميزان برداشت اين محصول به ويژه در فصل پاييز و محدوديت کارخانه هاي قند به عنوان خريداران اصلي صدها تن چغندر د رمزارع انباشته شده و کشاورزان بلاتکليف و نااميد در انتظار تصميمات جديد مانده اند!

بنا به گفته رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان در سال جاري ۳۷۰۰ هکتار چغندر مازاد در استان کشت شده که هيچ کارخانه اي براي خريد اين ميزان محصول قراردادي ندارد!

بنا به گفته عبدالرضا بازدار ظرفیت کارخانه قند بروجرد ۱۵۰ هزارتن است و در این فصل امکان انبار کردن آنها وجود ندارد . از طرفی ظرفیت پذیرش روزانه آنها تعریف شده است بنا بر این بیش از نیمی از محصول چغندر تولیدی استان باید به سایر کارخانه های قند در سطح کشور تحویل داده شود. اين در شرايطي است که نيمي از چغندرتوليدي نيز راهي کارخانه قند اصفهان شده و 3700 تن مازاد بايد در انتظار اعلام رضايت کارخانه قند مشهد باشند! ناگفته نماند که تحويل اين محصول از لرستان به کارخانه قند مشهد با توجه به هزينه حمل و نقل ميتواند دست کشاورزان را از اندک سود حاصل از کشت چغندر قند خالي بگذارد و راه را براي ورود دلالان باز کند. ناگفته نماند که تعطيلي ناگهاني کارخانه قند شازند به دليل فرسودگي و مقرون به صرفه نبودن ادامه فعاليت در ايجاد شرايط مذکور بي تاثير نيست. گويا بعد از نوسانات قيمتي شکر در سال 89 و البته افزايش وارادت اين محصول مالکان کارخانه قند شازند تداوم فعاليت شان را مقرون به صرفه ندانستند و تصميم به تعطيلي گرفتند!

مازاد داريم اما بکاريد!

بحث توليد مازاد محصولات کشاورزي از جمله چغندرقند در شهرهاي لرستان سالهاي متمادي است که سبب نارضايتي کشاورزان مي شود . از اين رو انتظار مي رفت در خصوص اين محصول خاص، تدبيري اتخاذ شود اما متاسفانه مسئولان جهاد کشاورزي استان بدون توجه به زيان و ضررهاي کشاورزان با تاکيد بر مزاياي کشت چغندر پاييزه (هر چند مازاد) بر بالا بردن اين ميزان اصرا دارند . اظهارات مجری طرح چغندرقند وزارت جهاد کشاورزی در اين خصوص گواه اين مدعاست. علیرضا یزدانی مي گويد: کشت پاییزه چغندرقند در ۱۱ استان کشور که دارای شرایط آب و هوایی مناسب کشت هستند، اجرایی شده که با این روش افزایش بهره‌وری آب، تولید پایدار و افزایش ضریب خوداتکایی شکر را داریم.

وي از مزایای کشت پاییزه چغندرقند را علاوه بر افزایش بهره‌وری در واحد هکتار، صرفه‌جویی ۴۰ درصدی در مصرف آب و استفاده بهینه از نزولات جوی عنوان کرده است. اين در حالي سات که برخي کارشناسان کشاورزي با انتقاداز اين مسئله معتقدند این محصول بسیار آب‌بر بوده و کشت آن با توجه به کم‌آبی در کشور مقرون به صرفه نیست، اما در دو، سه سال اخیر وزارت جهاد کشاورزی با انتقال زمان کشت از بهار به پاییز و کشت در استان‌هایی که نزولات جوی مناسبی داشته‌اند، سبب کاهش مصرف آب در کشت این محصول شده است، مضاف بر آنکه تولید شکر در کشور ۵۵۰ هزار تن افزایش داشته است و به رقم یک میلیون و ۶۵۰ هزار تن در سال رسیده است!