ورود فاضلاب شهري به پر آب ترين رودخانه خوزستان ، شمال استان را وارد بحران جديد زيست محيطي کرد

دز، ديگر سومين رودخانه پاک جهان نيست!

رودخانه دز که زماني به عنوان " سومين رودخانه پاک جهان " و شاهرگ حيات اقتصادي شمال خوزستان محسوب مي شد مدتهاست به دليل ورود فاضلاب هاي شهري و خانگي و خروارها پسماند و زباله از شهرهاي بالادست در باتلاق آلودگي ها گرفتار شده و حياتش با تهديد جدي روبرو شده است. در حالي که سالهاست درخصوص اثرات غيرقابل جبران ورود فاضلاب هاي شهري، صنعتي و انباشت پسماندها دراين رودخانه هشدار داده شده اما متاسفانه به دليل تعلل در احداث فاضلاب شهري در شهرهاي بالادست و همجوار اين روخانه وضعيت الودگي دز به حدي رسيده که زندگي و سلامت ساکنان نواحي اطراف را تحت الشعاع قرار داده، با اين حال مسولان حفاظت محيط زيست استان معتقدند هنوز براي نجات رودخانه دز ديرنشده است!

نويسنده: مريم احمدي

دز به عنوان سومين رودخانه پر آب کشور از رشته کوه زاگرس میانی درجنوب استان لرستان سرچشمه گرفته و با گذر از شهرستان دزفول مزارع کشاورزي و باغات نواحي همجوار را سيراب مي کند. از اين رو اين رودخانه همواره شاهرگ حيات اقتصادي شمال خوزستان محسوب شده و در اکوسيستم و محيط زيست منطقه نيز نقش مهمي را ايفا مي کند. ضمن اينکه رودخانه کارون نیز از سالهاي دور از دبی و کیفیت اين رودخانه بهره مي برد. با اين حال طي سالهاي اخير ورود فاضلاب های خانگی و صنعتي ، کاهش دبی رودخانه ، کاهش سرعت جریان آب و رسوب گذاری کف رودخانه که خود به عاملي براي رشد جلبک ها تبديل شده ، حيات اين رودخانه ارزشمند را با تهديد جدي روبرو کرده است. تا انجا که بخش هایی از این رودخانه به ویژه در پائین دست پل باستانی و اطراف پل شناور با رشد قابل توجه جلبک ها و خزه ها به تالاب تبدیل شده، قسمت هایی از آن خشک و محل انباشت زباله ها شده است.

فاضلاب هايي که همچنان راهي دز مي شود!

در حال حاضر فاضلاب بسياري از مناطق دزفول از جمله زیباشهر، چم گلک، تیپ ۲۹۲ زرهی، کوی حافظ، پارک ساحلی ولیعصر، فاضلاب روستایی گاومیش آباد غربی، فاضلاب صنعتی کاغذ پارس هفت تپه و فاضلاب شهری از ایستگاه پمپاژ شرق به رودخانه دز سرازير مي شود. ضمن اينکه فاضلاب برخی روستاهای شوش و انديمشک هم به طور مستقيم به بستر اين رودخانه وارد مي شود.علاوه بر اين روزانه ده ها تن پسماند و زباله نيز از پسماندهای بالادست لرستان وارد رودخانه شده و پشت سد دز انباشته می شود.

اين در حالي است که طي سالهاي اخير بارها بر احداث شبکه فاضلاب به عنوان مهمترين راهکار نجات دز تاکيد شده است با اين وجود تا به امروز و به رغم هشدارهاي فراوان هنوز اقدام اساسي دراين خصوص صورت نگرفته است.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست دزفول با تاييد اين شرايط مي گويد: خوشبختانه هنوز برای رودخانه دز دیر نشده است و اگر همت ها بیشتر شود، می توانیم این معضل را مدیریت کنیم.

فرهاد قلی نژاد با تاکيد بر اينکه همچنان نگرانی نسبت به ورود فاضلاب از چند منطقه به رودخانه دز وجود دارد مي گويد: در حال حاضر ورود فاضلاب برخي نواحي دزفول از جمله کوی زیباشهر به رودخانه دز هشدار جدی است که باید مورد توجه قرار گیرد زیرا آلودگی زیادی به دنبال داشته است.

بنا به گفته اين مسئول برای حل مشکل ورود فاضلاب اين نواحي به دز مقرر شده یا تصفیه خانه فاضلاب برای این مناطق احداث شود و یا فاضلاب اين نواحي به فاضلاب شهر دزفول متصل شود.

در شرايطي که ساماندهی فاضلاب کوی زیباشهر توسط شرکت آب و فاضلاب، ساماندهی فاضلاب شهر چم گلک، هدایت فاضلاب کوی حافظ و ورودی های پارک ولیعصر به شبکه فاضلاب شهری دزفول، جلوگیری از ورود فاضلاب ایستگاه پمپاژ شرق (گاومیش آباد) توسط آبفا ، پاکسازی و لایروبی مناطق بحرانی رشد جلبکها توسط شهرداری و امور آب، جمع آوری پل شناور و اقدامات فوری بازسازی توسط شهرداری، رهاسازی دبی خروجی مطابق حق آبه رودخانه دز توسط سازمان آب و برق خوزستان و تعمیر و راه اندازی تصفیه خانه فاضلاب تیپ ۲۹۲ زرهی از جمله راهکارهايي بوده که در طي يک سال اخير براي جلوگيري از الودگي بيشتر دز عنوان شده و لي گزارشات سازمان حفاظت محيط زيست استان حاکي از ان است که هيچ يک از اين اقدامات تاکنون عملي نشده است.

گويا به رغم وخامت اوضاع هنوز اراده جدي و همکاري بين سازمان هاي مختلف شهرستان براي نجات اين رودخانه از بحران زيست محيطي فعلي وجود ندارد.