محمد امين همداني، مدير خانه پويانمايي انقلاب اسلامي و كارگردان انيميشن سينمايي فهرست مقدس روز گذشته با حضور در غرفه روزنامه جوان از مشخص شدن زمان اكران «فهرست مقدس» خبر داد. گفت و گوي «جوان» با اين انيميشنساز پيش روي شماست.
كار اكران فهرست مقدس به كجا انجاميد، الان نزديك دوسال از ارائه اثر به جشنواره فجر ميگذرد، ولي همچنان به اكران عمومي نرسيده است؟
متأسفانه در داخل كشور براي ما موانعي ايجاد و نگرانيهاي بيموردي مطرح كردند كه نمونه آن را در خارج از كشور از سوي كشورهاي غربي اصلاً شاهد نبودهايم، ولي بحمدالله بالاخره قرار شد از نيمه آذر اين انيميشن به اكران سراسري دربيايد.
درباره اكران اين فيلم متأسفانه شاهد كملطفيهايي بوديم كه منجر به تعويق اكران آن شد. خوشبختانه با اسم اين انيميشن موافقت شده است و با همان عنوان فهرست مقدس در سينماها به اكران عمومي درميآيد.
جالب است كه اين حساسيت در آن سوي آبها و در خود امريكا هم وجود نداشت، اما در ايران خودمان برخي كاسه داغتر از آش شدند كه نكند كسي از نام و رويكرد فيلم ناراحت شود، هر چند مقابلههايي كه با رويكرد فيلم ميشود هم در نوع خود مقابلههاي جالبي است.
عربستان سعودي مهمترين مخالف فيلم بوده است، آن هم به اين دليل كه موضوع تاريخي كه در فيلم به آن اشاره ميشود در يمن اتفاق افتاده است. حتي شبكه خبري الجزيره از تلاش عربستان سعودي براي جلوگيري از اكرانهاي عربي اين انيميشن گزارش تهيه كرد، به نظرم ژانر و كيفيت متفاوت اين فيلم در سينما و انيميشن ايران بهگونهاي است كه اگر تبليغات خوبي براي فيلم انجام شود، در اكران هم ميتواند موفق عمل كند و با استقبال مواجه شود.
فهرست مقدس بالغ بر10 جايزه بينالمللي را به خود اختصاص داده كه از مهمترين آنها ميتوان به جشنواره مادريد يا جشنواره مردمي فيلم نيويورك و نيز جشنواره هاليوود اينترنشنال مووي پيكچرز اشاره كرد، در جشنوارههاي داخلي هم جايزه جشنواره فجر سال 94 را داشت و هم جایزه دستاورد فني جشنواره كودك را هم گرفت و در جشنواره فيلم مقاومت هم درخشيد.
فكر نميكنيد اگر در طراحي گرافيك كار و نيز جنس ديالوگها رده سني خردسال را در نظر ميگرفتيد، در اكران و نيز انتقال پيام بهتر نتيجه ميگرفتيد؟
هر ژانري و هر پيامي مخاطب خاص خود را ميطلبد، اصل پيام اين فيلم چيزي نيست كه مناسب سن خردسال باشد.
اتفاقاً در هاليوود عميقترين مفاهيم را در قالب مناسب به بچهها تعليم ميدهند و روي ناخودآگاه آنها كار ميكنند.
ولي فيلمهايي مثل ارباب حلقهها يا هابيت هم در اين ژانر ساخته شدهاست و بزرگسالان را با خود درگير ميكند.
درست است اما اين فيلمهايي كه نام برديد، توانايي ارتباط برقرار كردن با كودك و نوجوان را هم دارد؟ آنها تصاوير خيلي خشني دارند.
بله. ولي در نوع دنياي فانتزي كه ايجاد كرده و جنس، نوع داستانگويي ديالوگها و فضاسازيها به گونهاي است كه كودكان درگير اثر ميشوند.
ببينيد اين ژانر تا به حال در سينماي ايران تجربه نشده است، حتماً همينطور است، ما خودمان هم مقداري در اين رابطه نگراني داشتيم، اينكه در اكران چه اتفاقي خواهد افتاد، شما اين را بدانيد كه طرفداران ارباب حلقهها زمانيكه اين اثر ميخواست اكران بشود، صفهاي طولاني جلوي سينماها تشكيل دادند، ولي ما در ايران اصلاً تجربه چنين كاري را نداشتهايم.
اغراق مبتني بر واقعيت، طرفداران خود را در جهان سينما دارد. علت هم آن است كه نوجوانان جزئيات را دوست دارند، آنها اغراق را بيشتر از بزرگسال ميپسندند. اين است كه كاراكترها واقعيتگرايانه، ولي پراغراق ارائه ميشوند.
معمولاً وقتي در انيميشن از كاراكترهاي حيوانات استفاده ميشود، سعي بر اين است كه بامزه از كار دربيايند، ولي كاراكترهاي فهرست مقدس خيلي جدي و زيادي ترسناك هستند.
بله، در واقع داستان فيلم اصلاً اجازه اين كار را نميدهد، همين حالا تا همين درجه هم به شدت براي مفهوم جنگيدهايم.
ظاهراً خيلي به كودك و نوجوان فكر نكردهايد و براي بزرگسال فيلم ساختهايد؟
بله، مخاطب دبيرستانيها و نوجوانان هستند.
درباره مركزپويانمايي انقلاب اسلامي بفرماييد كه چه فعاليتهايي در اين مركز انجامشده و در آينده براي انجام آن هدفگذاري شدهاست؟
در واقع يك فرايند توليد صنعتي به نام سبيان مشغول فعاليت است كه تخصص آن توليد سريالهاي انيميشن با استانداردهاي بسيار بالا و قيمت بسيار مناسب است كه معتقديم چرخه اقتصادي را به انيميشن پيوند ميزند كه به عنوان نمونه «اتل متل يك جنگل» را ميتوان مثال زد كه سال گذشته انيميشن نمونه شبكههاي سيما شناخته شد.
در تلاشيم توليد صنعتي انيميشن را بتوانيم نهادينه كنيم چراكه اين ابزار رسانهاي وسیله ديالوگ كردن در آينده كشور است؛ ابزار استراتژيكي كه امكان ميدهد شما نسل آينده را داشته باشيد، اما به خاطر بودجههاي پرنوساني كه وجود دارد، بسيار كم از اين پروژه حمايت ميشود. به همين دليل خيلي از شركتهاي با سابقه توليد انيميشن نفسهاي آخر خود را ميكشند. براي مثال سريال بسيار تكنيكي «تندر» كه به سفارش صداوسيما در حال شكل گرفتن بود، عملاً متوقف است.
عنوان صنعتي را كه بر اين پروژه اطلاق ميكنيد، مقداري گنگ است. صنعتيبودن چه وجوهي دارد؟ آيا ناظر بر نظام عرضه و تقاضا و ارتباط مستقيم با مشتري است يا قرار است از بودجههاي دولتي و حكومتي ارتزاق كند؟
از پارامترهاي توليد صنعتي اين است كه بايد در درجه اول شابلونسازي شود و قابليت تكرار داشته باشد. بايد به توليد انبوه برسد، از لحاظ قيمت و فرايند توليد، اقتصادي و سرعتي باشد، به شكلي كه بخش خصوصي بتواند ورود پيدا كند و برايش صرف داشته باشد؛ يعني قابليت سرمايهگذاري، نكته ديگر اینکه قابليت برنامهريزي داشته باشد و در واقع هيچوقت در فرايند توليد صنعتي نيروهايي كه مشغول كار هستند، بيش از حد معمول كسي كار نميكند، ولي به دريافت خوبي ميرسد، چون ادامهدار است و مقطعي نيست، طوري كه عدهاي به طور غيرعادي مجبور نباشند فعاليت شبانهروزي كنند، بلكه همهچيز برنامهريزي شده باشد.
