
آرش فهيم
چند ماه قبل خبري منتشر شد با اين عنوان كه حسين قناعت يك فيلم كودك و نوجوان با موضوع حمايت از توليد ملي خواهد ساخت. اين خبر ابتدا يك مأموريت غيرممكن به نظر ميرسيد، چون پرداخت عميق و صحيح به اين موضوع در سينما آن هم در فيلمي براي كودكان پيچيده به نظر ميرسيد، اما اين موضوع، بدون اينكه فيلم به سطحيگرايي يا مغلطهگويي مبتلا شود، در بستر درام و روايت مطرح ميشود. مهمترين عنصري كه به كمك فيلم آمده، فانتزي و رؤياپردازي است.
علاوهبر اين، «قهرمانان كوچك» يك فيلم قهرمانپرداز هم هست. ما با يك فيلم حماسي روبهرو هستيم كه با دشمنان خود شوخي ندارد و بچهها را به مبارزه فراميخواند. برخلاف فضاي غالب بر بيشتر آثار سالهاي اخير سينماي ما كه مبتني بر تسليم و القاي بنبست در مسائل اجتماعي هستند، اين فيلم تماشاگر خود را هم به شناخت بخشي از آسيبهاي اجتماعي نزديك ميكند و هم بشارتدهنده پيروزي و نيكبختي در صورت مقاومت و مبارزه است. واقعيت اين است كه فيلمسازهايي كه ميگويند وظيفه هنرمند، فقط نشان دادن نشيبها و معضلات اجتماعي است نه ارائه راهحل، بيسواد و ترسو هستند.
اين طيف از فيلمسازها چون توان فكري پاييني دارند، فقط به برملاسازي مشكل ميپردازند زیرا نه توان گفتن راهحل را دارند و نه جرئت آن را، چون اگر بخواهند ريشه مشكلات اجتماعي و راهحل آن را نشان دهند، احتمالاً به حاميان مالي خود يا جشنوارهها و افرادي كه قرار است به آنها جايزه بدهند، بر ميخورد. پس فقط به نمايش سطحي معضلات اكتفا ميكنند تا به جايزهاي از جشنوارههاي فرامرزي برسند و بس، اما «قهرمانان كوچك» هم يك فيلم انتقادي درباره مشكلات اجتماعي است، هم ريشه مشكل مطرحشده را نشان ميدهد، هم مخاطب را به مقابله با اين مشكل ترغيب ميكند و هم اينكه راه رستگاري اجتماعي را هم روشن ميكند. اما ديگر مزيت و برتري فيلم مورد بحث نسبت به عمده آثار سينمايي اخير ما، ارزش نهادن به نهاد خانواده است. اين دوران، كمتر فيلمي ميبينيم كه اعضای يك خانواده كامل و سالم کنار هم باشند. در اكثر قريب به اتفاق فيلمها، خانوادهها آسيبديده و ويران هستند و اولين قربانگاه فرد در اجتماع، خانواده و نزديكان معرفي ميشود! اما در «قهرمانان كوچك» گرما و زيبايي كانون خانواده و انس و الفت اعضا به يكديگر نمايانده ميشود.