
هادی غلامحسینی
در حالي كه تنها يكي دو ماه از ابلاغ طرح اشتغال فراگير دولت با محوريت «طرح كارورزي»، «مهارتآموزي در محيط كار واقعي»، «طرح تكاپو» و «طرح مشوقهاي كارفرمايي» ميگذرد، معاون اول رئيسجمهور، ادعاي عجيب ايجاد 1/5 ميليون شغل در شش ماهه ابتدايي سال 96 را مطرح كرده، اين در حالي است كه ايجاد اين تعداد شغل به مثابه معجزه ميماند زيرا ايجاد اين حجم شغل به شرايط اقتصادي و سياستگذاري اقتصادي غير آن چيزي كه شاهد آن هستيم، نياز دارد.
به گزارش «جوان»، در جريان مناظرات دوازدهمين دوره رياست جمهوري حسن روحاني و اسحاق جهانگيري وقتي وعده رقبا را مبني بر ايجاد يك ميليون شغل در سال ملاحظه كردند، مدعي شدند ايجاد چنين شغلي در اقتصاد ايران غيرممكن است زيرا در بهترين شرايط درآمد ارزي كشور نيز نتوانسته است چنين شغلي ايجاد كند و در پي اين اظهارات به يكباره وعده دادند كه در صورت پيروزي در انتخابات حدود 950هزار شغل ايجاد خواهند كرد، هر چند اين وعدههاي دولت را ديگر كسي جدي نميگرفت و اين شعار انتخاباتي تلقي شد اما نهايت آمال براي ايجاد شغل در بين افكار عمومي حدود همان يك ميليون شغل بود.
مرد ادعاهاي سنگين
حال در شرايطي كه مدتزمان زيادي از آغاز به كار دولت نگذشته است و به قول معروف هنوز وزرا در وزارتخانههاي خود جاگير نشدهاند، هفته گذشته در مراسم استاندارد اسحاق جهانگيري - كه در مناظرات و مبارزات دوازدهمين دوره انتخابات رياست جمهوري وي به عنوان مطرح كننده ادعاهاي سنگيني چون ايجاد يك ميليون شغل، افزايش ارزش سهام عدالت، افزايش رقم يارانه و... شناخته شد - ادعاي عجيب ايجاد 1/5 ميليون شغل در شش ماهه امسال را مطرح كرد كه آنچنان تعجب افراد حاضر در جلسه و افكار عمومي را در پي داشت كه با گذشت چند روز پس از مطرح شدن آن هنوز واكنشها به اين خبر همچنان ادامه دارد.
حواشي ادامه دارد
جهانگيري در مراسم روز ملي استاندارد اعلام كرد، در فصل بهار امسال 703 هزار شغل ايجاد شد و روز گذشته به من اطلاع دادند كه در فصل تابستان 795 هزار شغل ايجاد شده، اين در حالي است كه چنين اتفاقي در شرايطي به شكل تلويحي به مركز آمار نسبت داده شده است كه همه بيصبرانه منتظرند گزارشهاي اشتغال مركز آمار با جزئيات كامل منتشر شود تا معجزه ايجاد 5/1 ميليون شغل در شش ماه مورد بررسي قرار گيرد.
در حالي كه اقتصاد ايران حتي در بهترين شرايط درآمد ارزي هم نتوانسته يك ميليون شغل در سال ايجاد كند، مركز آمار مدعي است در نيمه ابتدايي سال 96 حدود 1/5 ميليون شغل ايجاد كرده، اين در حالي است كه ايجاد چنين شغلي آن هم در شش ماه به سرمايهگذاري عظيم و بازار خالي از كالاي قاچاق، واردات غيرضروري، فضاي كسب و كار مناسب، حمايت بانكي با نرخ سود ارزان، بازار سرمايه 500ميليارد دلاري و هماهنگي و همكاري نمايندگان تشكلهاي كارگري و كارفرمايي... نياز دارد، اين در حالي است كه طي ماههاي اخير فقط مقوله طرح كارورزي مركز آمار كه در دولت يازدهم به سياسيكاري شهره شده است، در آماري عجيب اعلام كرد در نيمه اول امسال 1/5 ميليون شغل ايجاد شده است.
ايجاد اشتغال با كدام سرمايه
در حالي كه مسئولان دولت روحاني همواره دستيابي به اهداف برنامه ششم در ايجاد سالانه ۹۷۰ هزار شغل را منوط به سرمايهگذاريهاي عظيم ميدانستند و در تبليغات انتخابات رياست جمهوري، شعارهاي ساير نامزدها براي ايجاد ميليوني شغل را به ديده ترديد نگاه ميكردند، اكنون مركز آمار به كمك دولت آمده است تا بلكه دولت به مدد آمارها كارنامهاي موفق از خود پيش چشم مردم به نمايش بگذارد.
در تازهترين نمونه از آمارهاي عجيب مركز آمار، اعلام شده در نيمه اول سال ۱۳۹۶ دولت موفق شده به طور خالص يك ميليون و ۴۸۴ هزار شغل جديد ايجاد كند.
بر اساس ادعاي مركز آمار در زمستان سال گذشته تعداد شاغلان كشور ۲۲ ميليون و ۳۴۲ هزار نفر بود كه اين تعداد در تابستان امسال به ۲۳ ميليون و ۸۲۷ هزار نفر افزايش پيدا كرده، بنابراين در شش ماه اول امسال دولت نزديك به 1/5 ميليون شغل ايجاد كرده است!
ركود ادامه دارد
اين حجم قابل قبول اشتغالزايي كه قطعاً در روزهاي آينده مسئولان دولتي روي آن مانور تبليغاتي گستردهاي خواهند داد، در شرايطي ايجاد شده كه ركود در بازار و كارخانجات و صنايع همچنان ادامه دارد و هر روز فرياد اصناف، توليدكنندگان و كارگراني كه به علت كسادي بازار و تعطيلي واحدهاي توليدي بيكار شدهاند، شنيده ميشود.
هم اكنون روي آمار شاغلان كشور نيز حرف و حديث است زيرا شناسنامهدارترين شاغلان مربوط به بخش دولتي و عمومي است كه در مجموع 3/5 ميليون نفر را در بر ميگيرد و تعداد كارگران نيز بيش از 11ميليون است، بدين ترتيب اگر اين دو آمار را با يكديگر جمع كنيم بايد عنوان داشت كه حدود 15تا 17ميليون نفر از نيروي كار ايران بهطور تقريبي شناسنامهدار هستند و بيشك مبناي شناسايي شغل بر اساس يك ساعت كار در هفته مقولهاي است كه ميتواند ميزان مشاغل را در كشور با انحراف روبهرو كند، البته وزير كار اخيراً مدعي شده هر نيروي كار يك كد شغلي خواهد گرفت، شايد در صورت اجرايي شدن اين طرح انحراف آماري در رابطه با تعداد شاغلان كاهش يابد.
مأموريت مركز آمار
مسئولان مركز آمار بايد پاسخ دهند كه اگر در نيمه اول امسال نزديك به 1/5 ميليون بر تعداد شاغلان كشور اضافه شده، اين مشاغل در كدام واحدهاي توليدي، كدام بخشهاي اقتصادي كشور و در كدام شهر و استان ايجاد شدهاند؟ اسامي و مشخصات 1/5 ميليون نفري كه در نيمه اول امسال شغل پيدا كردهاند، كجاست؟ اگر اين شاغلان جديد، بيمه شدهاند، آيا آمار سازمانها و صندوقهاي بيمهگر هم اضافه شدن 1/5 ميليون بيمهشده جديد را تأييد ميكند؟ آيا اين 5/1ميليون نفر جزو همان افرادي هستند كه در تعاريف مركز آمار اگر در هفته يك ساعت كار كرده باشند، شاغل حساب ميشوند يا اينكه مشاغل درست و حسابي و كامل به دست آوردهاند؟ چه تعداد از اين افراد، مشاغل فصلي هستند و چه تعداد مشاغل دائم به دست آوردهاند؟
اگر در نيمه اول امسال 1/5 ميليون شغل ايجاد شده، طبعاً مركز آمار ميتواند در نيمه دوم امسال هم 1/5 ميليون شغل جديد در آمار خود اضافه كند. آنگاه اين سؤال پيش ميآيد كه چرا با اين اشتغالزايي ميليوني، تعداد بيكاران كشور كه چند سال است حدود ۳ ميليون نفر است هم اكنون به 3/5 ميليون نفر رسيده و اين آمار نهتنها كاهش نيافته بلكه رو به ازدياد است؟