نويسنده: محمدرضا هاديلو
سال ۸۷ بود که شورای عالی شهرسازی و معماری تصميم گرفت تا طرحی برای منطقه مرکزی شهر مشهد و اصلاح این بافت که از تراکم و ریزدانگی بالایی برخوردار بود تدوین و اجرا کند.
این طرح که اجرای آن به خصوص تملک اراضی و تجمیع آنها هزینه بالایی داشت، مشکلاتی نیز برای ساکنان اصلی بافت ایجاد کرد که مهم ترین آن تغییر وضعیت بافت مرکزی مشهد از سکونت دائم شهروندان به اقامت موقت مسافران بود به این معنا که مالکان اصلی خانه ها و کوچه های قدیمی مشهد از این منطقه کوچ داده شدند و به جای آن تعداد زیادی اقامتگاه ساخته شد.
هرچه زمان پيش ميرفت، طرح هم مشکلاتش را بيشتر نشان مي داد به نحوي که در اثر صدور مجوزهای متعدد اقامتی، ترافيک سنگيني در خيابانهاي اطراف به وجود آمد و رفت و آمدها سخت تر و سخت تر شد.
*يک حريم و چند نظر
روز گذشته دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری درباره لغو مصوبه سال ۱۳۸۷ شورای عالی شهرسازی و معماری در خصوص بهسازی و نوسازی بافت پیرامونی حرم مطهر رضوی (ع) ، گفت: "علت لغو مصوبه قبلی این بود که آن طرح مشکلات و عواقبی برای اطراف حرم مطهر رضوی (ع) ایجاد کرده بود که نتایج آن قابل دفاع نیست و در اجرا نیز ۳۰ درصد نسبت به آن طرح در طول این سال ها تخلف شده بود."
پیروز حناچی افزود: "اگر حرم مطهر امام رضا (ع) به همراه بافت پیرامونی آن را کاسه ای در نظر بگیریم، در کف و مرکز این کاسه حرم مطهر قرار می گیرد؛ در حالی که دیواره های این کاسه را ساخت و سازهای اطراف آن به شکل مرتفع دور حرم را احاطه کرده و عملا نتیجه این شد که از کف کاسه تا بالاتر از دیواره های آن حجم بزرگی از ساخت و سازهایی بی قاعده شکل گرفت."
توقف اين طرح در حالي صورت ميگيرد که هنوز طرح جدیدي جایگزین مصوبه سال ۸۷ نشده است و به گفته دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری فعلا در مرحله تدوین راهبردهای آن هستند تا طرح جدید جایگزین طرح قبلی شود.
البته از ایرادات طرح قبلی، تملک ریزدانه ها و تجمیع اراضی آنها در قطعات ۱۵۰۰ تا ۲ هزار متر مربعی بود که سبب بروز برخی تخلفات در اجرا شد. بعد هم که مجوز ساخت چند طبقه داده شد و سازنده نیز در زمان ساخت چند طبقه دیگر بر طبقات مذکور در پروانه ساخت، به سازه خود اضافه کرد و مجوز را از کمیسیون ماده ۱۰۰ گرفت. نهایتا روزي پيش آمد که ساختمان های مرتفع اطراف حرم را به تسخير خود درآوردند.
بهر حال حالا تصميم بر اين شده که طرحي قبلي متوقف شود اما شرايط آنقدر هم خوب نيست که بتوان منتظر يک طرح جامع و کارآمد بود. زيرا اعضای شوراي تازه هم نظرات مختلفي دارند. يکي اينکه معتقدند ،دیگر طبقاتی به ساختمان ها افزوده نشود و باقی ماندن کوچه های قدیمی با حال و هوای گذشته بهتر است؛ در نقطه مقابل برخی هم می گویند ادامه وضع سابق دیگر کشش این حجم سنگین جمعیت ساکن و شناور شهر را ندارد و باید تغییر کند. بنابراین نظرات در خصوص اجرا یا تغییر طرح سال ۸۷ برای بهسازی و نوسازی بافت اطراف حرم رضوی (ع) متنوع است و بايد منتظر بود و ديد پايان اين توقف چيست؟