نويسنده: مريم احمدي
گذشته از تداوم کشت محصولات آب بري چون برنج و هندوانه که به عنوان عامل نابودي منابع
آبي وتهديدي براي صنعت پررونق کشاورزي لرستان محسوب مي شود اخيرا موضوع استفاده بي
رويه از کودهاي مرغي براي توليد سيب زميني ان هم در شرايط مازاد توليد اين محصول، در سايه بي توجهي و عدم نظارت مسئولان جهاد کشاورزي
استان خبرساز شده است! عاملي که ضمن کاهش حاصلخيزي خاک، تهديد جدي براي سلامت محيط
زيست محسوب مي شود.
/////
سيب زمينی بعد از
گندم و برنج به دليل داشتن ارزش غذايي بالا يکی از محصولات استراتژيکي است که در برخي
استانها از جمله اردبيل، آذربايجان، همدان ، اصفهان و لرستان در سطح وسيعي کشت مي شود.
شرايط نسبتا اسان کشت اين محصول و نياز کمتر
به منابع ابي از يک سو و از طرفي تقاضاي زياد سبب شده برخي کشاورزان بدون در نظر گرفتن
هيچ محدوديت و ملاحظه اي از تمامي منابع موجود
براي بالا بردن توليد سيب زميني بهره بگيرند.
بالا بردن ميزان
توليد به هر قيمتي!
بکاربردن کودهاي
مرغي از جمله راه هايي است که متاسفانه در سالهاي اخير کشاورزان براي براي بالابردن
ميزان رشد و توليد سيب زميني در سايه بي توجهي مسئولان جهاد کشاورزي به ان متوسل شده
اند. اقدامي که حالا به تهديد جدي براي خاک، هوا و سلامت مردم تبديل شده است. گياه سيب زميني براي رسيدن به ميزان مطلب و رشد
به فسفر، پتاسيم و ازت نياز دارد. موادي که در کود مرغي در مقايسه با ديگر کودهاي حيواني
به وفور يافت مي شود. از اينر و اين نوع کود در ميان سيب زميني کاران محبوبيت يافته
است. غافل از اينکه کود مرغي سرشار از ماده
مضر نيترات و امونياک است و علاوه بر عوارضي
که براي سلامت انسان ها دارد در صورت عدم رعايت ميزان دقيق مصرف مي تواند مواد معدني
موجود در خاک را نابود کرده و به مرور حاصلخيزي ان را از بين ببرد. با اين وجود گزارشات رسيده طي روزهاي اخير از اصرار
کشاورزان شهرهاي مختلف لرستان از جمله دلفان به استفاده از اين نوع کود آلاينده خبر
مي دهد. موضوعي که رئیس
اداره حفاظت محیط زیست شهرستان دلفان آن را تاييد کرده و با انتقاد از تلاش سيب زميني
کاران براي افزايش ميزان توليد خود به هر قيمتي مي گويد: در چند سال اخیر کشاورزان
شهرستان دلفان اقدام به اجاره زمین خود به سیبزمینیکاران غیربومی کرده اند و اين
افراد بدون درنظر گرفتن هیچگونه محدودیتی با استفاده بي رويه از تمامی منابع جهت بالا
بردن تولید، علاوه بر تخريب بافت خاک محيط زيست را نيز الوده کرده اند.
قاسم دلفانی استفاده
از کودهاي مرغي فله اي را يکي از مهمترين اسيب هاي ناشي از فعاليت سيب زميني کاران
براي محيط زيست منطقه عنوان کرده و مي افزايد: کشاورزان حتی گندمزارهای رشد کرده خود
را تخریب کرده و در اختیار این سیبزمینیکارها قرار داده اند. وي ادامه مي دهد: متاسفانه
سيب زميني کاران هم در طمع توليد بيشتربا مصرف بالاي کود مرغي اقدام به کشت بیرویه
سیبزمینی کرده اند! موضوعي که قطعا در صورت عدم ممانعت مسئولان مي تواند کشاورزي اين
شهرستان را طي سالهاي آتي با چالش جدي مواجه کند.
تداوم توليد در شرايط
مازاد!
اصرار براي بالا
بردن ميزان توليد و افزايش رشد سيب زميني ها با استفاده از کود مرغي در شرايطي است
که طبق گزارش اداره جهاد کشاورزي لرستان، امسال هم اين استان با مازاد توليد سيب زميني
روبرو است! سال گذشته همزمان با فصل برداشت سيب زميني رئيس سازمان جهاد كشاورزي لرستان
اعلام کرد سالانه بيش از١٧٠هزار تن سيب زميني مازاد در استان توليد ميشود! اين در
حالي است که سال قبل تر ميزان سيب زميني مازاد توليدي استان 70 هزار تن اعلام شده بود
که در سايه بي توجهي مسئولان متولي به بيش از دو برابر رسيد. حالا اخبار رسيده از پيش
بيني تداوم مازاد توليد اين محصول در لرستان حکايت مي کند. اينجاست که جاي عدم توجه
مسئولان متولي به اصلاح الگوي کشت و پياده سازي طرح هاي کشت جايگزين بيش از پيش نمايان
مي شود!
لازم به ذکر است
سيب زمينی تنها محصولی است در ايران که متوسط عملکرد آن(20 تن در هکتار ) از متوسط
عملکرد جهانی ( 17تن در هکتار ) بيشتر است. در حالي که کشورهای توسعه يافته عملکرد
بيش از40تن در هکتار را دارند ولی کشاورزانی در ايران هستند که بيش از 60 تن در هکتار
محصول برداشت مي کنند! اگرچه در سالهاي اخير
با استفاده بي رويه از کودهي شيمايي و عدم توجه به روند کشت صحيح از ميزان کيفيت و
ارزش غذايي توليدي اين محصول در برخي استانها کاسته شده اما کارشناسان کشاورزي همچنان
در خصوص اثرات بي توجهي به توليد مازاد و عدم نظارت مستقيم بر فعاليت سيب زميني کاران
هشدار داده اند. وضعيتي که امسال در استان هايي چون لرستان به خوبي مشهود است!
کود مرغي، عامل انتشار
بيماري
!
اگرچه برخي کارشناسان
حوزه کشاورزي معتقدند استفاده از کودهاي مرغي بسته بندي شده و مورد تاييد جهاد کشاورزي
و رعايت ميزان دقيق مصرف و توجه به ملاحظات زيست محيطي، براي محيط و سلامت مصرف کننده
مضر نيست اما شواهد موجود نشان مي دهد در مناطقي چون لرستان کودهاي مرغي به صورت فله
اي و البته بدون محدوديت ميزان مصرف بکار برده مي شوند. از اين رو اين مسئله علاوه
بر تهديد محيط زيست، پيامدهاي اجتماعي بسياري را نيز به همراه داشته است.
استفاده از این نوع
کودها علاوه بر بوی نامطبوع، باعث هجوم مگسها و پشه هاي ناقل بيماري سالک نیز میشود
و این موضوع نارضايتي و نگراني شهروندان را دو چندان کرده است. مصرف این نوع کودها
شرایط مساعدی برای تکثیر و تداوم عوامل بیماریزا مهیا میکند و این عوامل توسط باد،
آب و پرندگان به سایر نقاط منتقل شده و موجب بروز و شیوع بیماری میشود.
