نویسنده: محمد صادقي
جذب توريستهاي مسلمان كه حاضر نيستند درهتلهايي اقامت كنند كه مشروبات الكلي سرو ميكنند يا در محلهايي حاضر شوند كه از نظر پوشش لباس و آداب رفتاري با عقايد اسلامي در تضاد است، باعث شده تا كشورهايي مانند تركيه و مالزي پيشگام در جذب توريستهاي مسلمان باشند و اين نوع گردشگري را با نام «گردشگري حلال» دستهبندي كنند. تركيه كه از يك سو با ايجاد جاذبههاي مورد نظر توريستهاي غربي توانسته است در جذب گردشگراني از روسيه گرفته تا آلمان و امريكا موفق باشد، نگاهي جدي نيز به توريستهاي مسلماني دارد كه ميخواهند يك سفر خانوادگي خارج از مسائل غيراخلاقي داشته باشند. مسلماناني كه حفظ و احترام به باورهاي مذهبي برايشان در سفر اولويت اصلي قرار دارد.
گردشگري حلال از گونههاي جديد گردشگري به شمار ميآيد كه كشورهاي مسلمان توانستهاند در آن پيشگام باشند. گفته ميشود بين 10 تا 20 درصد از حجم كل گردشگران جهان به گردشگري حلال اختصاص دارد. از اين رو است كه كشورهاي اروپايي نيز به منظور سهيم شدن در اين بازار رو به گسترش گردشگري حلال هستند، هتلهايي كه در آنها رعايت شئون اسلامي مانند عدم سرو مشروبات الكلي يا مسائل اخلاقي رعايت ميشود، مورد توجه توريستهاي مسلمان قرار گرفته و تورهاي گردشگري با عنوان توريست حلال در حال فعاليت هستند. اكنون با توجه به برقراري آداب و مقررات اسلامي در كشورمان و اينكه توريسم حلال باعث ميشود مشكلاتي از نظير تفاوتهاي فرهنگي كمتر پيش بيايد، سؤال مهم اين است كه سهم ما از گردشگري حلال در جهان چقدر است؟ برخي از اعضاي كميسيون فرهنگي مجلس معتقدند ايران پتانسيل لازم براي داشتن درآمد 30 ميليارد دلاري از توريسم حلال را دارد.
بر اساس چشمانداز 1404 يعني هشت سال ديگر كشورمان بايد سالانه حداقل 20 ميليون گردشگر داشته باشد. رقمي كه گويا با شرايط فرهنگي كشورمان رسيدن به آن سخت باشد. از همين رو است كه كارشناسان جايگزيني ورود گردشگر غربي را با گردشگران كشورهاي مسلمان پيشنهاد ميكنند. هماكنون كشورمان حدود 3 درصد از بازار گردشگري حلال را در دست دارد، درصدي پايين براي كشوري كه داراي اماكن متبركه متعددي است كه از سوي مسلمانان جهان مورد توجه و تكريم هستند. عليرضا سليمي، نماينده مجلس شوراي اسلامي يكي از راههاي افزايش بازار گردشگري حلال در كشورمان را توسعه تبليغات گردشگري عنوان ميكند و ميگويد: 37 سال است كه در ساختار گردشگري كشور و مكانهاي تاريخي، فرهنگي، اردوگاهها و مناطق طبيعي، خدماتدهي در چارچوب گردشگري حلال در ايران صورت ميگيرد اما تبليغ و استانداردسازي در اين زمينه انجام نشده لذا بايد سازوكار اجرايي آن را فراهم كرد.
از سوي ديگر شهاب نادري، نايب رئيس فراكسيون ميراث فرهنگي و گردشگري مجلس، خواستار تدوين دستورالعملهايي براي توسعه گردشگري شده است. نادري با اشاره به اينكه بايد براي رشد گردشگري مذهبي حلال در ايران برنامهريزي جدي انجام شود، ميگويد: بايد اذعان كرد كه درآمد عرصه گردشگري حلال ظرفيتي بالقوه در صنعت گردشگري دنيا محسوب ميشود لذا نبايد از اين بخش به راحتي چشمپوشي كرد. وي با تأكيد بر اينكه يكي از راهكارهاي افزايش گردشگري حلال در كشورمان و جذب بيشتر گردشگر، تدوين دستورالعملهايي در اين خصوص است، ميافزايد: سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري بايد سياستهايي را اتخاذ كند تا بتوان به مباني و مؤلفههاي جهاني گردشگري حلال نزديكتر شد.
اين نماينده مجلس با اشاره به اينكه عوامل مختلفي ميتواند در افزايش تعداد گردشگران مسلمان در ايران تأثير مستقيم بگذارد، تصريح ميكند: به عنوان مثال با توجه به شرايط امنيتي خوب كشورمان، ميتوان با ارائه تسهيلاتي مانند تسهيل صدور ويزا براي كشورهاي مسلمان خصوصاً همسايگان اقدامي اساسي در جهت افزايش رونق اين حوزه انجام داد. نايب رئيس فراكسيون ميراث فرهنگي، صنايع دستي، گردشگري و مناطق آزاد مجلس شوراي اسلامي خاطرنشان ميكند: اماكن مذهبي متعددي در ايران اسلامي وجود دارد كه ميتواند مقصد بسياري از مسلمانان دنيا باشيد، از اين رو بايد با اطلاعرساني قويتر در اين خصوص گامي بلندتر در راستاي شكوفايي گردشگري حلال برداشت. رسيدن به افق جذب 20 ميليون گردشگر مسلمان در سال با توجه به جمعيت بالاي يك ميليارد نفر مسلمان در سراسر جهان نميتواند هدف دور از دسترسي باشد، به شرط آنكه كشورمان بتواند بازاريابي خوبي را براي معرفي جاذبههاي توريستي از در پيش بگيرد.
