برداشت بی رویه دركنار چراي دام ها بيش از 50 نوع گياه دارویی آذربايجان غربي را درخطر انقراض قرار داده است

بي توجهي به اقتصاد مقاومتي ريشه گياهان دارويي آذربايجان غربي را خشکاند

شرايط خوب آب وهوايي دركنار حاصلخيزي زمين موجب شده تا استان آذربايجان غربي با توليد 700 نوع انواع گياهان دارويي رتبه نخست اول را در اين زمينه از آن خود كند ، درحالي كه اين موضوع مي تواند درآمد بسيارارزي براي كشور ومنطقه داشته باشد ،با اين وجود برخي بي توجهي ها دراين رابطه ازجمله برداشت بی رویه وغیراصولی اين نوع از گياهان ارزشمند موجب شده تا كارشناسان نسبت به انقراض اين گياهان ارزشمند هشدار داده واز دست اندر كاران اين صنعت پرارزش بخواهند تا براي حفظ اين گونه هاي كمياب برنامه ريزي هاي مناسب داشته باشند.

نويسنده:محمدرضا سوري

******

وجود حداکثر ۷۰۰ و حداقل ۴۶۰ گونه گیاهی دارویی از جمله کاسنی، شب بو و نعناع، بولاغ اوتی، ختمی، چوبان کبریتی، بادرنجبویه، شیرین بیان، ثعلب، مرزه، اله گز، نسترن، موسیر، گندله، داغ جعفری سی، داغ قارپیزی، دوه دابانی، مندی، قوش اوزومی، داغ سقزی، یمیشان، چریش، هویچ وحشی، غازیاغی، یارپیز، کنگر، شوید، کهلیک اوتی و اوشقون در آذربایجان غربی موجب شده تا استان از لحاظ تنوع گیاهان دارویی رتبه نخست کشور را به خود اختصاص دهد.عزيز محسني كارشناس داروهاي گياهي دراين خصوص به "جوان "مي گويد:« با وجود اينكه دربرخي از مناطق كشور گياهان دارويي وجود دارد، اما نوع خاك اين مكانها باعث شده تا گياهان به دست آمده ارزش بسيار پاييني داشته باشند.»

وي مي افزايد:« آب وهواي مناسب در كنار خاك بكر وحاصلخيز آذربايجان غربي سبب شده تا گياهان اين مناطق از لحاظ ارزش دارويي بسيار ارزشمند باشند.»اين كارشناس ادامه مي دهد:« وجود حداکثر ۷۰۰ و حداقل ۴۶۰ گونه گیاهی كه ارزش دارويي بسياري دارند موجب شد ه تا علاوه بر بازارهاي داخلي ، شركت هاي دارويي خارجي نيز از طرفدران پرو با قرص اين نوع از گياهان باشند.»

نقش گياهان دارويي در رونق اقتصاد مقاومتي

تاكيد مقام معظم رهبري بر رونق اقتصادي واستفاده بهينه از توليدات داخلي موجب شده تا در حال حاضر وجود گياهان دارويي در استان آذربايجان غربي اين استان را به يكي از قطبهاي توليد داروهاي گياهي تبديل شود.

آمارها نشان مي دهد در حال حاضر ،۱۰ تا ۱۵ درصد جامعه عشایری وروستايي آذربايجان غربي با فرارسيدن فصل بهار از طریق چیدن و عرضه گياهان دارويي به بازار ارتزاق مي كنند واين درحالي است كه افراد بسياري نيزبه طورغير مستقيم از اين راه كسب در آمد مي كنند.

عزيز محسني كارشناس داروهاي گياهي با تاييد اين موضوع مي گويد:«وجود انواع بيماري ها ونقش مهم وتاثير گذار داروهاي گياهي نسبت به مواد شيميايي سبب شده تا بسياري از شركت هاي مهم داروسازي در داخل ويا خارج از كشوربه استفاده از اين مواد كه اثرات منفي مواد شيميايي را ندارند روي آورند.»اين كارشناس گياهان دارويي مي افزايد:« فراواني وتنوع انواع گياهان دارويي در استان سبب شده تا رتبه نخست توليدات اين نوع از گياهان به آذربايجان غربي تعلق بگيرد.»محسني ادامه مي دهد:« شناسايي یک هزار و ۸۰ گونه گیاهی در قالب هرباریوم گیاهی دراستان سبب شده تا آذربايجان غربي دراين زمينه از شهرت جهاني برخوردار شود.»

۵۰ نوع گیاه دارویی استان درخطر انقراض

با وجود فراواني وتنوع بسيار در زمينه توليدات داروهايي گياهي در آذربايجان غربي ،اما برخي مشكلات از قبيل ، برداشت بی رویه و غیر اصولی دركنار چراي اين گياهان توسط دام ها سبب شده تا روند روبه كاهش آنها زنگ خطر انقراض اين گونه هاي كمياب وباارزش را درآورد.

عزيز محسني كارشناس داروهاي گياهي با تاييد اين موضوع مي گويد:«درحال حاضر سه چهارم گونه‌های گیاهی استان در مناطق کوهستانی استان رشد می‌کنند، و به طور طبیعی برخی گیاهان دارویی کوهی در معرض انقراض قرار دارند که آویشن، پیاز کوهی، ثعلب، موسیر، انواع مریم گلی و جعفری کوهی از گیاهان در معرض خطر انقراض در استان آذربایجان غربی هستند.»وي مي افزايد:« به طور مثال گياهاني از قبيل کنگر، ریواس، بابونه، بیزه و گل ارونه نیز از انواع دارویی هستند که تغییرات اقلیمی و استفاده بی رویه و غیر اصولی بهره برداران محلی موجب شده است که این گونه‌ها در معرض انقراض قرار گیرند.»

وي ادامه مي دهد :« اين اتفاق درحالي در حال افتادن است كه برخی از این گونه‌ها هم مانند مریم گلی و کماذریون به سبب داشتن رویشگاه خاص و محدودیت شرایط اکولوژیکی و گونه‌های مهم دیگری همچون ثعلب به سبب کم بودن فرصت تولید مثل در معرض خطر انقراض کامل قرار گرفته‌اند.»به گفته اين كارشناس گياهان داروي ، نبود بسته بندی و برداشت مناسب و اصولی، عدم بازاریابی مناسب، این گیاهان به مردم سایر استانهای کشور و یا همسایگان مرزی استان از جمله مشكلاتي است كه با برطرف شدن مي توتند زمینه صادرات این گیاهان را بيش از پيش فراهم كند.