جواد محرمي
رضا ميركريمي دبير جشنواره جهاني فجر در نشست خبري اين رويداد هنري از رابطه سينما با منافع ملي در كشورهاي صاحب سينما سخن گفته بود و به نظر ميرسد با اختصاص بخشي جنبي با عنوان «زيتونهاي زخمي» تلاش كرده است اين سخن در حد حرف باقي نماند. بخشي كه با موضوع حوادث و فجايع كشور سوريه و البته موضوع داعش در نظر گرفته شده است. موضوعي كه بيترديد به شكلي مستقيم با منافع ملي كشورمان در رابطه است. رويدادي تا اين اندازه مهم به طور طبيعي نميتواند و نبايد از چشم برگزاركنندگان جشنوارهاي كه ادعاي جهاني دارد دور بماند اما به نظر ميرسد اين بخش به همان اندازه كه جنبي، حاشيهاي و غيررقابتي است از عمق و اثرگذاري لازم در حد نام جشنواره جهاني فجر برخوردار نيست.
اقدامي كه عمق ندارد«جوان» در گزارشي كه دو روز پيش با عنوان رابطه سينما و منافع ملي، از حرف تا عمل در همين صفحه منتشر كرده بود به اين مسئله اشاره كرده بود كه سخنان دبير جشنواره فجر در اينباره را بايد به فال نيك گرفت، چراكه به نظر ميرسد قدري از رويكردهاي هنر براي هنر به نسبت سالهاي پيش فاصله گرفته است. البته همه جشنوارههاي معتبر و غيرمعتبر جهاني سياستهاي منطبق با منافع ملي خود را به شكل غيرمحسوس و به اصطلاح چراغ خاموش دنبال ميكنند. براي مثال اگر قرار است جشنواره كن از آثار دگرباشانه حمايت كند به طور كاملاً رسمي و با تابلوي مشخص اقدام به اين كار نميكند يا آكادمي اسكار در همين آخرين دوره خود بدون اينكه بخشي با عنوان سوريه اضافه كند اسكار بخش مستند خود را به فيلم «كلاه سفيدها» با موضوع جنگ سوريه اعطا كرد اما در ايران هنوز در جشنواره فجر بخشهاي موضوعي برگزار ميشود و جالب است از دل اين بخشها چيز دندانگيري هم به لحاظ كيفي عايد مضامين اينچنيني نميشود. چنين بخشهايي كه معمولاً به طور غيررقابتي گنجانده و برگزار ميشوند به انگيزه ارائه بيلان به مديران و كساني كه مطالبه درباره نسبت منافع ملي با سينما دارند انجام ميشود. براي مثال رضا ميركريمي دبير جشنواره ميتواند با نام بردن از بخش زيتونهاي زخمي مدعي شود كه بخشي را به موضوع سوريه اختصاص داده است حال آنكه فرهنگ، عرصهاي است كه كميت مدار نيست، بلكه كيفيت مدار است و نتيجه كيفي اختصاص چنين بخشهايي است كه اهميت پيدا ميكند.
يك مطالبه جديهرگاه جشنواره جهاني فجر در بخش رقابتي فيلمي با موضوع سوريه و داعش را كه منطبق بر نگاه مقاومت اسلامي است در اين رويداد هنري شركت داده و به آن جايزه داد و فضاسازي رسانهاي لازم براي آن انجام گرفت ميتواند مدعي باشد كه مانند اسكار منطبق با منافع ملي كشور عمل كرده است وگرنه صرف قرار دادن يك بخش جنبي و حاشيهاي به عنوان ويترين جشنواره نميتواند اثبات كند كه رضا ميركريمي و دوستانش به موضوع منافع ملي در سينماي ايران باور جدي دارند و سخن و عمل امثال او را بايد به انگيزه مصون ماندن از انتقاد دلسوزان هنر انقلاب قلمداد كرد.
معرفي ۱۰ فيلم راه يافته به بخش «زيتونهاي زخمي» جشنواره فجربخش «زيتونهاي زخمي» كه يكي از بخشهاي غيررقابتي اين دوره از جشنواره جهاني فيلم فجر محسوب ميشود به آثاري اختصاص دارد كه موضوع جنگ سوريه و مبارزه با داعش را مورد توجه قرار داده است و در اين بخش جنبي ۱۰ فيلم كوتاه، مستند و سينمايي در بخش «زيتونهاي زخمي» به نمايش درميآيد. بحران سوريه بحراني بينالمللي است كه برخي از تحليلگران سياسي آن را جنگ جهاني كوچك مينامند. جشنواره جهاني فجر مدعي است قصد دارد با به نمايش در آوردن منتخبي از آثار فيلمسازان ايراني و عراقي، به اين بحران منطقهاي و جهاني بپردازد و از اين طريق زاويهاي متفاوت با نگاه فيلمسازان غربي را در معرض ديد مهمانان خود قرار دهد و با معرفي اين آثار به خريداران خارجي بازار فيلم و ديگر مهمانان نسبت به توزيع بينالمللي آنها همت گمارد. گفته ميشود تعدادي از اين فيلمها براي اولين بار به معرض نمايش عمومي در خواهند آمد. اسامي فيلمهاي راه يافته به اين بخش از جشنواره به اين شرح است: «كويرس وطن كوچك من» ساخته سعيد صادقي (مستند بلند)، «از حسكه با عشق» ساخته محمد فراهاني (فيلم كوتاه)، «آلان» مصطفي گندمكار (فيلم كوتاه)، «آگوست» به كارگرداني مشترك احمد زائري، محمد اسفندياري و ماريا مواتي(فيلم بلند سينمايي)، «شام آخر» به كارگرداني محمدقانعفر (مستند بلند)، «كچ» ساخته مهرداد حسني (كوتاه داستاني)، «پرچم سياه» به كارگرداني ماجد نيسي (مستندنيمه بلند)، «بابايي» به كارگرداني مظفر حسين خاني هزاوه(مستند بلند) و «بادسياه» به كارگرداني حسين حسن (فيلم بلند سينمايي).
«كويرس...» اولين نمايش بينالمللي را در جشنواره جهاني فجر پيش رو خواهد داشت. اين فيلم كه ماجراي حضور «شاليش» در ميدان جنگ سوريه است، محصول ايران است و به زبان عربي ساخته شده است.
«شام آخر» را محمد قانع فر كارگرداني كرده و محصول مشترك ايران و سوريه است. اين فيلم پيش از اين در جشنواره سينماحقيقت به نمايش درآمده بود. فيلم «بابايي» در اولين نمايش جهاني در جشنواره جهاني فجر روي پرده ميرود. اين فيلم محصول سال 2017 است و قصه آن به اين شرح است: عليرضا بابايي دانشجوي كارشناسي ارشد و كارمند دانشگاه تصميم ميگيرد براي دفاع از حرم اهل بيت(ع) و مبارزه با داعش به سوريه برود. عليرضا دو فرزند دختر دارد كه رابطهاي عاشقانه با پدر دارند. آنها با وجود عشق فراوان به پدر، موافق اين سفر هستند. عليرضا به عراق ميرود و...
يكي از فيلمهاي بلند سينمايي كه در اين بخش اكران ميشود «آگوست» است. اين فيلم را سه كارگردان جوان به نامهاي احمد زائري، محمد اسفندياري و ماريا مواتي ساختهاند. اين فيلم اولين اكران جهاني را در جشنواره جهاني فجر خواهد داشت. داستان فيلم به اين شرح است: ويليام سرباز امريكايي از موقعيتي سخت در زندان ابوغريب به كمپ موقت نظاميان امريكايي در بيابانهاي عراق منتقل شده و سعي در فراموشي گذشته دارد. ديگر فيلم سينمايي اين بخش «باد سياه» ساخته حسين حسن محصول كشورهاي عراق، آلمان و قطر است. اين فيلم كه در كردستان عراق و به زبان كردي ساخته شده ماجراي يك زوج ايزدي به نام ركو و پرو است كه قرار است به زودي ازدواج كنند. باحمله نيروهاي داعش به سنجار، اين دو از هم جدا ميشوند. اين فيلم از بازيگر و فيلمبردار ايراني سود ميبرد. سيوپنجمين جشنواره جهاني فيلم فجر، از اول تا هشتم ارديبهشت ۱۳۹۶(۲۱ تا ۲۸ آوريل ۲۰۱۷) به دبيري رضا ميركريمي در تهران برگزار ميشود.
