سينماي دفاع مقدس از همان سالهاي آغاز حياتش در دهه 60 تا سالهاي مياني دهه 90 يكي از پوياترين و پرمخاطبترين ژانرهاي سينمايي كشور بوده است. در سالهاي اخير با ورود كارگردانهاي جوان و تازهنفس به اين حوزه، سينماي دفاع مقدس فيلمهاي درخور توجهي كه هم نظر منتقدان و هم نظر مخاطبان را جلب كرده در سينماهاي كشور اكران كرده است. «شيار 143» و «ايستاده در غبار» تازهترين جلوههاي سينماي دفاع مقدس هستند كه توانستند با قشر زيادي از مخاطبان ارتباط برقرار كنند.
به گزارش «جوان» مخاطبان سينما چند سالي است عادت به ديدن حداقل يك يا دو فيلم قابل قبول در حوزه دفاع مقدس كردهاند. روندي كه پس از وقفهاي چند ساله، از سالهاي ابتدايي دهه 90 شروع شد و در سالهاي مياني به اوج خود رسيد.
اكبر نبوي از منتقدان سينما معتقد است سينماي ايران هنرمندان خيلي خوب براي پرداختن به سالهاي پايداري و دفاع مقدس دارد و اگر حمايتهاي لازم و مستمر از هنرمندان صورت بگيرد، ما هر سال شاهد اكران حداقل پنج فيلم موفق دفاع مقدسي هستيم.
نبوي براي رسيدن به اين هدف راهكاري هم دارد و در اين زمينه به «جوان» ميگويد: نهادهاي فرهنگي و نظامي يك صندوق حمايت از توليد آثار دفاع مقدس راه بيندازند و به صورت مشترك در اين صندوق رقمي بين 70 تا 100 ميليارد تومان پول بگذارند تا حداقل در يك فرايند پنج ساله، 20 فيلم شاخص در حوزه دفاع مقدس داشته باشيم. اين پول از توليد فيلمنامه تا فيلم خوب را شامل ميشود.
اين منتقد سينما با انتقاد از كساني كه فيلمهاي دفاع مقدسي را كم مخاطب ميدانند، بيان ميكند: سينماي دفاع مقدس به تجربه آمار فروش هميشه جزو فيلمهاي پرفروش بوده است. نداشتن مخاطب تهمتي است كه به سينماي دفاع مقدس زدهاند. سينماي دفاع مقدس در جلوهها و گونههاي مختلف مخاطب داشته است. مگر فيلم «آژانس شيشهاي» حاتميكيا، «عقابها»ي خاچيكيان و «كانيمانگا» سيفالله داد فروشش كم بوده است؟ يا «قارچ سمي» رسول ملاقليپور و «ليلي با من است» تبريزي، «حماسه مجنون» شورجه كم فروش داشت؟ هميشه سينماي دفاع مقدس در مقايسه با ساير ژانرهاي سينمايي در گيشه موفقتر بوده است. البته آثار ناموفق هم بودهاند كه از اول مشخص بوده تهيهكننده و كارگردان انتظار فروش بالايي در گيشه نداشتهاند.
وي خاطرنشان ميكند كه برخي فيلمها مثل «هور در آتش»، «مهاجر» و «ديدهبان» فيلمهايي بودند كه هم كارگردان و هم نهادهاي حمايتكننده انتظار فروش بالا نداشتند و قرار بود فرهنگ را منتقل كنند. ارزش اين فيلمها با گذشت زمان بيشتر مشخص شد و بعدها معلوم شد اين قبيل فيلمها يك ارزشافزوده در طول زمان دارد.
امسال بحث حضور فيلم «ايستاده در غبار» به عنوان نماينده سينماي ايران در اسكار مطرح شد. فيلمي خوشساخت كه به لحاظ جلوههاي هنري و بصري قابليتهاي زيادي دارد. نبوي درباره پتانسيل فيلمهاي دفاع مقدسي در جذب مخاطب جهاني ميگويد: مخاطب عام جهاني به شكل مشخص و يك فرايند تجربه شده گرايش خيلي خاص به ملودرام دارد. يعني ملودرام هنوز جزو گونههاي سينمايي به شدت پر مخاطب است. به همين دليل «ايستاده در غبار» به نسبت «شيار143» قابليت كمتري براي پيدا كردن مخاطب جهاني دارد. «شيار143» در اكران جهاني موفقتر خواهد بود و «ايستاده در غبار» از نظر ارزشهاي سينمايي در سطح جهاني براي سينماتكها و محافل دانشجويي و هنري خيلي جاي توجه و اعتنا دارد. چرا سينماي اروپا از دهه 50 به بعد مقابل هاليوود شكست خورد، چون سينماي اروپا نسبت به ملودرام و قهرمان در سينما كماعتنايي كرد. امريكا به شدت به قهرمان و ژانر ملودرام اعتنا ميكند.
نبوي در پايان به اهميت ژانر دفاع مقدس در سينماي كشور اشاره و تصريح ميكند: دفاع مقدس ملت ايران تا الان نقطه پايان نداشته است. مدافعان حرم ادامه دهنده راه رزمندگان دفاع مقدس هستند. وقتي ما در مقابل دشمنان در حال دفاع هستيم بايد بنيههايمان در زمينه هنر و فرهنگ مستحكم و قوي باشد.
وقتي بچهها دفاع كرده و خوب عمل ميكنند نبايد در زمينه فرهنگ و هنر مقاومت و پايداري ضعف داشته باشيم. ضعفهايي كه با توجه و حمايت سازمانهاي دولتي، لشكري و كشوري از بين خواهد رفت.
