با نهايي و اجرايي شدن قرارداد بينالمللي ميان ايران و شش قدرت جهاني موسوم به برجام، تعداد زيادي از بزرگترين شركتها و توليدكنندگان نامدار دنيا براي سرمايهگذاري و ورود به بازار ايران اعلام آمادگي كردند و طيف متنوعي از شركتهاي مطرح جهاني با توجه به شرايط خاص و مزيتهاي رقابتي موجود، تصميم به سرمايهگذاري در بازار ايران گرفتند.
در يكسال اخير نشستها و مذاكرات براي انعقاد قرارداد و آغاز همكاريهاي مشترك ميان شركتهاي ايراني و غربي شكل گرفته و برخي از آنها نيز به نتيجه و مرحله اجرا رسيده اما نخستين همكاري شركتهاي ايراني و خارجي كه پس از برجام به امضا و اجراي قرارداد رسيد، همكاري ايرانخودرو و پژوي فرانسه بود؛ قراردادي كه با وجود اينكه پيشينهاي چندين ساله را به خود ميديد اما هيچ شباهتي به سابقه خود نداشت و ايرانخودرو اين بار پاي قراردادي را امضا كرد كه از جهتهاي گوناگون منافع صنعت كشور را تأمين ميكرد.
شكل و شمايل و مفاد اين قرارداد به گونهاي بود كه به نوعي، الگوي ساير قراردادها به ويژه در حوزه صنعت خودرو نيز قرار گرفت و ساير قراردادهاي خودرويي كشور با شركاي خارجي بر اساس اصول و محورهاي اين قرارداد تنظيم شد. همانگونه كه اشاره شد مذاكرات ايرانخودرو و پژو كه به ايجاد شركت مشترك با سرمايهگذاري برابر از سوي طرفين انجاميد، اولين قرارداد ايران پس از برجام در سطح بينالمللي به شمار ميرود.
پتانسيلهاي ايران براي توليد تواناييهاي بالقوه و امكانات موجود در ايران، اين كشور را در منطقه سرآمد كرده است. دسترسي آسان و ارزان به نهادههاي توليد اعم از نيروي انساني يا مواد اوليه و منابع طبيعي از جمله جاذبههاي سرمايهگذاري در ايران است. علاوه بر آن موقعيت استراتژيك و جغرافيايي ايران و دارا بودن مرزهاي زميني و آبي مناسب با كشورهاي منطقه و همچنين وجود جمعيت بيش از 400 ميليون نفر در ايران و كشورهاي اطراف آن موجب شده اين كشور به عنوان هاب توليد براي شركتهاي خارجي و غربي مطرح باشد.
ايران با حضور در فهرست 10 كشور اول منابع معدني اوليه دنيا، بهترين موقعيت را در غرب آسيا دارد و ميتواند ضمن ايجاد رونق محلي، از طريق بهرهبرداري از اين منابع، حداكثر ارزش افزوده را در داخل كشور داشته باشد و به افزايش ثروت ملي كمك كند. علاوه بر آن ايران با قرار گرفتن در كنار روسيه و امريكا به عنوان عرضهكننده بيشترين مهندس در سطح دنيا، توانايي تأمين نيروي تحقيق و توسعه را به گونهاي خاص و بينظير داراست.
نخستين سرمايهگذاري مستقيم فرانسه در ايرانموقعيت و شرايط خاص يادشده، موجب آسودگي خاطر سرمايهگذاران از درآمدزايي و كسب سود در اين بازار شده است. از سويي ديگر، خيز خودروسازان ايراني براي كسب دانش و فناوري توليد خودرو و تبديل شدن به خودروساز جهاني نيز محرك اصلي در اجراي هر چه سريعتر قرارداد با خودروسازان جهاني است؛ موضوعي كه شركت ايرانخودرو به عنوان محور اصلي فعاليتهاي خود اعلام كرده است. برهمين اساس، اولين قرارداد پس از برجام ميان ايرانخودرو و پژو منعقد شده و با ايجاد شركت مشترك «ايكاپ» به مرحله اجرايي رسيده است.
شركت پژو با داشتن سابقه ديرين در بازار ايران، شناخت دقيقي از سلايق و نياز مشتريان ايراني دارد و به دنبال اين است تا با عرضه محصولات روز و جديد خود، جايگاه و سهم خود را در ذهن مشتريان و بازار ايران حفظ كند.
در دور تازه همكاريها، شركت پژو برنامهريزي بلندمدتي براي حضور در بازار ايران و منطقه دارد، اين شركت به دليل نداشتن سايت توليدي و هاب منطقهاي، توليد مشترك با ايرانخودرو را با جديت زياد دنبال ميكند.
پاي قطعهسازان هم در ميان استمشاركت قطعهسازان ايراني و پيوستن آنان به زنجيره تأمين جهاني پژو از جمله سرفصلهاي مهم قرارداد ايرانخودرو و پژو است كه با نظارت كامل وزارت صنعت، معدن و تجارت در نهايت موجب بوميسازي توليد محصولات در سال سوم همكاري خواهد شد. برهمين اساس و به منظور تحقق بخشيدن و عملياتي كردن مشاركت قطعهسازان ايران و پژو براي توليد محصولات جديد، نشست مشترك قطعهسازان دو طرف برگزار شد. اين گردهمايي براي دومين بار و با حضور نمايندگان 65 تأمينكننده فرانسوي به همراه مديران ارشد پژو و همچنين 140 نفر از تأمينكنندگان ايراني فعال در زنجيره تأمين ايرانخودرو برگزار شد.
در اين همايش دو روزه ضمن تأكيد بر ظرفيت توليد سالانه 200 هزار دستگاه در شركت ايكاپ، بر سهم بالاي قطعهسازان ايراني در توليدات مشترك و انتقال دانش توليد قطعات با تكنولوژي بالا تأكيد شد.
در فاز ابتدايي قرارداد ايرانخودرو و پژو سه محصول موفق و پرفروش در بازار اروپا عرضه خواهد شد كه افزايش درصد بوميسازي، توليد آن را مقرون به صرفه و درآمدزا خواهد كرد. بديهي است كه در اين ميان كيفيت بالا، بهينهسازي توليد و بهرهوري بالا و همچنين ارائه خدمات مناسب فاكتورهاي اصلي براي انتخاب قطعهسازان در توليد محصولات مشترك است. به گفته مديرعامل شركت ساپكو توانايي قطعهسازان در تأمين مالي براي افزايش ظرفيت، سرمايهگذاري و بهرهبرداري از فناوريهاي نوين نيز حايز اهميت فراواني است. توانمندي شركتهاي قطعهساز ايراني در توليد قطعه در دوران تحريم مؤيد اين نكته است كه قطعهسازان به سطح بالايي از بلوغ دست يافتهاند و در صورت دارا بودن تكنولوژي و دانش فني توليد قطعات توانايي توليد قطعات مورد نظر ايكاپ براي محصولات جديد و بهروز را دارند.
صادرات قطعه همزمان با صادرات محصولصادرات محصولات ايكاپ كه به عنوان يكي از مفاد اصلي قرارداد با پژو در راستاي اجراي سياستهاي اقتصاد مقاومتي لحاظ شده، زمينه حضور قطعهسازان در زنجيره جهاني تأمين پژو را فراهم كرده است، بنابراين توليد قطعه با كيفيت بالا و قيمت رقابتي از الزامات صادرات قطعه محسوب ميشود.
در نشست مشترك قطعهسازان ايرانخودرو و پژو، از قيمت و كيفيت به عنوان دو مؤلفه اصلي براي همكاري با قطعهسازان نام برده شد و مديران ارشد دو طرف بر انتخاب قطعهسازان برمبناي اين دو مؤلفه تأكيد كردند.
به گفته مديرعامل ايكاپ، اين شركت با تكيه بر منابع توليد و فناوري و استفاده از پتانسيلهاي موجود در دو شركت مادر و بهرهبرداري از توان كارشناسان خبره به دنبال افزايش سهم بازار و سودآوري است. شركت ايكاپ با حمايت كامل از قطعهسازان به دنبال توليد باكيفيت و قيمت رقابتي است. سرمايهگذاري 400 ميليارد يورويي ايرانخودرو و پژو گام مهمي در توسعه همكاريهاي صنعتي دو كشور ايران و فرانسه به شمار ميرود و با تبديل ايران به عنوان هاب منطقهاي براي توليدات مشترك، نتيجه اين سرمايهگذاري در توليد ثروت، افزايش درآمد ملي و توسعه صنعت خودروسازي دو كشور نمايان خواهد شد.
كلام آخر اينكه قرارداد ايرانخودرو و پژو مختص اين شركت نيست و متعلق به تمامي بخشهاي صنعت و جامعه ايران است و تلاش دارد با فشردن دست همكاري تمامي طيفهاي موافق يا منتقد راهي جديد را در توسعه صنعت خودرو در كشور باز كند.
