تمامي مشمولان قانون تأمين اجتماعي كه تابع قانون كار و كار كشاورزي هستند، مشمول قانون بيمه كارياند و گروههاي زير از شمول مقررات اين قانون خارجند:
1) بازنشستگان و از كار افتادگان كلي.
2) صاحبان حرف و مشاغل آزاد و بيمهشدگان اختياري.
3) اتباع خارجي.
از نظر اين قانون، بيكار كسي است كه بدون ميل و اراده بيكار شده و آماده كار كردن باشد. بيمهشدگاني كه به علت تغييرات ساختار اقتصادي واحد مربوطه بيكار موقت ميشوند، مشمول مقررات بيمه بيكاري ميشوند. همچنين بيمهشدگاني كه به علت حوادث غيرمترقبه مانند سيل، زلزله، جنگ، آتشسوزي و مانند اينها بيكار ميشوند، با معرفي واحد كار و امور اجتماعي محل ميتوانند از مقرري بيمه بيكاري استفاده كنند.
بر طبق ماده 5 قانون بيمه بيكاري، حق بيمه بيكاري به اندازه 3 درصد مزد بيمه شده است كه توسط كارفرما پرداخت ميشود. براساس ماده 6 اين قانون، بيمهشده در صورت احراز شرايط زير استحقاق دريافت مقرري بيمه بيكاري را دارد:
- بيمه شده قبل از بيكار شدن حداقل شش ماه سابقه پرداخت حق بيمه را داشته باشد.
- بيمه شده مكلف است ظرف 30 روز از تاريخ بيكاري با اعلام مراتب بيكاري به واحدهاي كار و امور اجتماعي، آمادگي خود را براي اشتغال به كار تخصصي و يا مشابه آن اطلاع دهد.
- بيمه شده بيكار مكلف است در دورههاي كارآموزي و سوادآموزي كه توسط واحد كار تعيين ميشود، شركت كند و هر دو ماه يك بار گواهي لازم در اين مورد را به شعب تأمين اجتماعي بدهد.
