جمعيت استان تهران بر اساس آمار سال 90حدود 122 ميليون و 650 هزار نفر اعلام شده كه با احتساب رشد 1/4 درصدي هم اكنون پايتخت ايران با جمعيتي بالغ بر 13 ميليون نفر روبهروست كه از اين تعداد 8/5 ميليون نفر در شهر تهران ساكن هستند. اين جمعيت برابر با 13 استان كشور يا چند كشور حوزه خليج فارس است. با این حال مشکلات پایتخت میان دولتها فقط دستبه دست میشود. با اين تفاسير تهران با مشكلات عديدهاي مواجه است كه بعضاً به بحران تبديل شده و اين ابرشهر را با چالشهاي فراواني روبهرو كرده است. از جمله بحران آب، آلودگي هوا، از بين رفتن باغات و كمبود فضاي سبز و از همه مهمتر موضوع مهاجرتها و تشكيل حاشيهنشينيها ومعضلات مرتبط با آن.
كافي است گذري بر سطح شهر تهران داشته باشيم تا درهم ريختگيهاي آن را به راحتي مشاهده كنيم.
ساخت و سازهاي تهران بسيار ناموزون است و به همين خاطر نظم در فضاي شهري حاكم نيست و تهران از اين لحاظ بسيار آسيبپذير است.
يكي از مهمترين عوارض ساخت و سازهاي نامنظم و ناموزون اين است كه بادها اجازه حركت پيدا نميكنند و به تبع آن هواي آلوده جاخوش كرده و راه تنفس شهروندان را ميبندد.
تهران در حال خشك شدن استمعضلات تهران آنقدر زياد شده كه از همين الان بسياري از مسئولان به فكر نسل آينده و بدبختيهاي آنها هستند، به طوري كه استاندار تهران در اين رابطه گفته «نميدانيم نسل بعدي با معضلات پايتخت بايد چه كار كند؟»
سيدحسين هاشمي كه روز گذشته در همايش ساماندهي سياسي فضا و اداره بهينه شهر تهران صحبت ميكرد، در مورد هواي پايتخت گفت: «آلودگي هواي تهران يك نگراني جدي است. بنده هنگامي كه از تهران خارج ميشوم احساس ميكنم كمتر سردرد دارم و بايد اقدامات در راستاي كاهش آلودگي هوا از جمله خروج خودروهاي فرسوده و موتورسيكلتهايي كه شش برابر خودروها آلودگي مصرف ميكنند در اولويت قرار بگيرند.»
وي به مسئله آب پايتخت هم اشاره كرد و ادامه داد: «همچنان در تهران بحران آب داريم. در دو سال اخير بعضاً بارشهايي داشتهايم كه بعضي از مسئولان احساس خوشحالي كردند ولي اين خوشحالي كوتاه مدت است و اگر ما چندين سال پياپي بارشهايي بالاي 400 ميليمتر در تهران داشته باشيم باز هم همچنان با مشكلاتي مواجه هستيم.» مشكل كمبود آب در تهران در شرايطي است كه 211 هزار هكتار زمين زراعي در اين شهر وجود دارد و بخشي از آنها به خاطر خشكسالي مورد استفاده قرار نميگيرد.
البته گزارشها حكايت از آن دارند كه آبياري تحت فشار در تهران 32 هزار هكتار است و در دولت يازدهم برنامهاي براي گسترش آن تا بيش از 30 هزار هكتار آغاز شده است.
كارشناسان معتقدند با آبياري تحت فشار ميتوان شاهد كاهش 50 درصدي مصرف آب و افزايش سه برابري محصولات بود؛ موضوعي كه ميطلبد مسئولان امر آن را در دستور كار خود قرار دهند.
درخواست خدمات در مقابل مالياتبر اساس آمارها 50 درصد ماليات كل كشور توسط پايتخت تأمين ميشود كه به استناد گفتههاي استاندار تهران در سال 93 حدود 25 هزار و 500 ميليارد تومان، سال 94نزديك به 32 هزار و500 ميليارد تومان و در سال آينده حدود 38 هزار ميليارد تومان ماليات در نظر گرفته شده است.
با اين تفاسير مردم تهران ميگويند «ماليات پرداخت ميكنيم كه خدمات بهتري دريافت كنيم.» آنها حق دارند زيرا وقتي بيش از 50 درصد ماليات كشور را تهرانيها تأمين ميكنند انتظار ارائه خدمات بهتر نيز طبيعي است.
با اين حال پايتختنشينان نه تنها هرگز از خدمات ويژهاي برخوردار نبودهاند بلكه در همان ابتداييترينهايش هم با چالش مواجهند.
به عنوان مثال بيش از 50 درصد تجهيزات برق اين استان بالاي 25 سال عمر دارد و نگهداري اين تجهيزات نگرانكننده است.
معضل ديگر بحث زلزله در اين شهر است، موضوعي كه استاندار تهران با اشاره به اينكه تهران روي گسل زلزله قرار دارد، گفت: «چرا با توجه به اين مشكل از گاز استفاده ميكنيم چرا از انرژي برق در خانهها استفاده نميشود.»
هاشمي تأكيد كرد: «اگر اتفاقي بيفتد قطعاً تهران با استفاده از مصرف گاز با مشكلات عديدهاي مواجه ميشود و با توجه به رفع تحريمها بهترين زمان است كه از انرژي برقي در تهران استفاده شود و در حال حاضر هيچ كشور پيشرفتهاي از گاز در منزل استفاده نميكند.»
فقط نامي از پايتخت براي آيندگانالبته يك مسئله را نيز نبايد فراموش كرد كه در تهران ماهانه 600 ميليارد تومان يارانه پرداخت ميشود. اين در حالي است كه بودجه سالانه استان در بخش عمران 300 ميليارد تومان است. استاندار تهران معتقد است: «اگر بتوانيم با توجه به اينكه بخشي از مردم تهران نيازي به يارانه ندارند 10 درصد در يارانه صرفهجويي كنيم ميتوانيم دو برابر بودجه عمراني هزينه داشته باشيم.» كوتاه سخن اينكه حال تهران خوب نيست و اگر بخواهد به همين منوال پيش برود، چيزي از اين شهر براي آيندگان باقي نميماند. نسل بعد فقط آلودگي خواهد داشت و خشكسالي و ساختمانهاي سرد و خشني كه مجموعشان نام «پايتخت» را يدك ميكشد.
