مناطق وسيعي از شمال لاذقيه به كنترل ارتش سوريه و متحدينش در آمده، شمار زيادي از داعشيها درجنوب جاده حلب به رقه تحت محاصره قرار گرفتهاند و طرح اشغال مجدد شهرك حضر و تپههاي درعا هم ناكام مانده و ارتش سوريه و مقاومت آرام آرام خود را به تيركهاي خيمه تروريستها در شهر حلب ميرسانند. وزير خارجه تركيه در تازه ترين موضع گيري خود گفته كه در شرايط كنوني ديگر برنامهاي براي عمليات زميني در سوريه ندارد و تحت همين شرايط، امريكاييها به آتش بس تن دادهاند؛ آتش بسي كه روسها دارند شرايط آن را با تهران و دمشق در ميان ميگذارند.الجزيره ديروز به نقل از برخي منابع از احتمال شروع آتشبس از دوشنبه خبر داد.
به گزارش «جوان»، يك روز بعد از سخنان جان كري وزير خارجه امريكا درباره نزديك شدن ساعتهاي آتش بس در سوريه، وزارت خارجه روسيه نيز در بيانيهاي براي اولين بار تأييد كرد كه كري و لاوروف روز يكشنبه «در جريان رايزنيهايشان بر سَر شرايط برقراري آتش بس در سوريه به توافق رسيدهاند.» روسها و امريكاييها از بيان جزئيات آتش بس خودداري كردهاند، سخنگوي وزارت خارجه روسيه گفته كه لاوروف و كري ظرف روزهاي يكشنبه و دوشنبه، مكرراً باهم گفتوگو كردهاند و فقط طي عصر يكشنبه، سه مرتبه با يكديگر گفت و گو كردهاند و به طور موازي در حال رايزني در چند سطح هستند. وزارت خارجه روسيه بعد از تأييد خبر توافق بر سر آتش بس، اعلام كرد كه نتايج رايزنيهاي لاوروف و كري در اختيار پوتين و اوباما قرار خواهد گرفت. همزمان، روسها در حال رايزني در دمشق و تهران، در مورد شرايط اين آتش بس هستند وبعد از جلب نظر اين دو كشور، اوباما و پوتين ظرف چند روز آينده براي نهايي كردن آن ملاقات ميكنند. جان كري وزير امور خارجه امريكا ديروز تلاش كرد آتشبس را يك توافق دو جانبه بين مسكو - واشنگتن جلوه دهد: « توافق موقت براي برقراري آتش بس در سوريه فقط بين امريكا و روسيه صورت گرفته است» ولي اين را هم تأييد كرد كه حالا « بايد براي پيشبرد مذاكرات با نيروهاي مخالف و ديگر كشورهاي مربوط تماس گرفت.»
بعد از سفر غيرمنتظره روز يكشنبه سرگئي شايگو وزير دفاع روسيه به تهران كه گفته ميشود در جريان آن پيام ويژه رئيس جمهور روسيه به حسن روحاني منتقل شده، قرار است ميخائيل بوگدانف نماينده ويژه پوتين در امور سوريه هم براي بررسي آتش بس به تهران سفر كند. بوگدانف ديروز قبل از سفر به تهران با حسين اميرعبداللهيان معاون وزير خارجه تلفني گفتوگو كرد. مركز ديپلماسي عمومي و رسانهاي وزارت امور خارجه ميگويد كه دو طرف آتش بس را قبول دارند و بر تلاش براي برقراري آتش بس در همه مناطق تأكيد كردهاند ولي مصر هستند كه اين آتش بس، شامل مناطقي نخواهد شد كه تروريستها در آن حضور دارند. تهران و مسكو بر ارسال كمكهاي انساندوستانه در سوريه نيز تاكيد كردهاند. محمدجواد ظريف وزير امور خارجه نيز ظهر ديروز پس از ديدار و گفتوگو با ايگور سراداك وزير خارجه بوسني كه به تهران در نشست خبري مشترك با همتاي بوسنيايي خودش از آتش بس در سوريه دفاع كرد و گفت: «جمهوري اسلامي از ابتدا معتقد بوده كه بحران سوريه، راهحل نظامي ندارد» و « آتش بس فوري را به عنوان قدم اول مطرح كرده است.»ظريف در عين حال، گفت كه هنوز جزئيات نحوه اجراي آتش بس در سوريه مورد توافق قرار نگرفته است.
شروط تهران و دمشقهر چند امريكاييها ميگويند بر سر آتش بس با روسيه به توافق رسيدهاند ولي موضع گيري روسها درباره تأييد آتشبس، موضعي محتاطانه است؛ موضوعي كه نشان ميدهد اختلافات بين طرفين هنوز به طور كامل حل و فصل نشده است. محمد جواد ظريف وزير خارجه ديروز بعد از گفتن اينكه در جزئيات آتش بس هنوز توافق نشده، بخشي از اختلافات احتمالي را هم بيان كرد. به گفته ظريف، آتش بس «به معناي اجازه به فعاليت داعش، النصره و گروههاي ديگر مرتبط با القاعده كه توسط جامعه بينالملل، تروريست شناخته شدهاند، مثل احرار الشام نيست.» ظريف افزود: «آتش بس يا توقف مخاصمات ضرورت دارد كه با چارچوبهاي مشخصي دنبال شود كه از ايجاد زمينه براي ارسال كمك به گروههاي تروريستي و ساير گروههاي مسلح جلوگيري شود، در دوران آتش بس از اعزام نيروي جديد توسط داعش و النصره جلوگيري شود و نظارت كامل بر مرزها ايجاد شود و نيز ضرورت جلوگيري از پنهان شدن داعش و النصره پشت ساير گروههاي مسلح كه در سوريه اقدام ميكنند، وجود دارد كه توسط اكثريت اعضاي گروه حمايت بينالمللي از سوريه مشخص شده است.» بشار اسد رئيس جمهور سوريه هم در گفت و گو با يك روزنامه سوئيسي گفت: از مدتها قبل گفته بوديم كه براي آتشبس آمادگي داريم. اسد ميگويد: « اعلام چنين چيزي به تنهايي كافي نيست. آنچه در منطقه اتفاق ميافتد تعيين كننده است. مفهوم آتشبس را براي ارتش و دولت به كار ببريم و براي مردم سوريه بهتر است از لفظ توقف عمليات استفاده شود.» رئيس جمهور سوريه معتقد است كه بعد از آتش بس« اگر تركيه و عربستان اقدام نظامي در سوريه صورت دهند، با آنها مانند تروريستها برخورد خواهد شد.» در شرايطي كه برخي كارشناسان پيش بيني ميكنند اگر آتش بسي انجام نشود، ارتش سوريه و متحدان آن ظرف چند هفته خواهند توانست شهر حلب را آزاد كنند، اسد ابراز تأكيد كرد كه آتشبس نبايد موجب شود تروريستها مواضع خود را تقويت كنند: «تروريستها ميكوشند تا از آتشبس براي تقويت مواضع خود استفاده كنند.»
عقبنشيني آنكاراتركيه ديروز در گرماگرم گزارشها درباره توافق آتش بس، مجبور شد از موضع خود درباره ورود زميني به سوريه عقب بنشيند. «مولود چاوش اغلو» وزير خارجه تركيه گفت: « آنكارا در شرايط كنوني برنامهاي براي حمله زميني به سوريه ندارد.»وزير خارجه اردوغان و داوود اوغلو گفته كه كشورش در حال حاضر هيچ مذاكره جدي با همپيمانان خود براي آغاز عمليات نظامي زميني در سوريه ندارد و «اگر چنين عملياتي صورت پذيرد با مشاركت اعضاي ائتلاف بين المللي ضد داعش خواهد بود.» در چنين شرايطي، آنكارا و رياض قصد دارند معارضان سوري را روز سه شنبه دو هم جمع كنند؛ معارضاني كه پايگاه هيل، وابسته به كنگره امريكا ميگويد كه كاخ سفيد آنها را به حال خود رها كرده است. اين پايگاه ديروز نوشت كه متخصصان نظامي هشدار ميدهند كه بيم آن ميرود كه امريكا معارضان سوري كه ميليونها دلار صرف آنها كرده است را رها كند. به نوشته هيل، كاخ سفيد با توسل به سازمان سيا و اميدهاي فراوان شروع به آموزش و تجهيز نيروهاي مخالف سوري كرد تا با ايجاد يك نيروي ميانه رو با دولت بشار اسد براي تشكيل دولت انتقالي وارد مذاكره شود. پنتاگون نيز به صورت جداگانه با يك برنامه 500 ميليون دلاري به آموزش و تسليح معارضان سوري مبادرت كرد اما اين برنامه با 348 ميليون دلار هزينه تنها 145 نيروي جنگنده تربيت كرد كه پنتاگون ميگويد هنوز هم فعال هستند. اين در حالي است كه مقامات امريكايي ميگويند كه اين واقع گرايانه نيست كه معارضان را در مقابل حملات روسيه و شبه نظاميان كرد محافظت كنيم. جان كربي سخنگوي وزارت خارجه امريكا هفته پيش از حمايت امريكا از كردها دفاع كرد و گفت كه كردها تنها گروهي هستند كه با داعش ميجنگند و از حمايت هوايي ائتلاف برخوردار هستند. شادي حميد تحليلگر مؤسسه بروكينگز ميگويد كه امريكا به جاي حمايت از معارضان آنها را تضعيف ميكند.
