فهرست مقدس فيلمي قهرمانمحور در ساختار كلاسيك است كه با قهرمانش«هاران» روايت ميشود. شخصيتهاي اين انيميشن كه موجوداتي ميان انسان و حيوان هستند با شخصيتپردازي و كاراكترهايي بسيار گيرا و ملموس بيانكننده داستاني تاريخي هستند كه سنديت آن به آياتي از قرآن در سوره عروج بازميگردد. فيلم داستان اولين آدم سوزي تاريخ را روايت ميكند كه به دست ربيان يهودي صورت گرفته و سران اين قوم، نصرانيهايي را كه به نام نوكيشان دست از دين آبا و اجداديشان كشيدهاند و به آيين نصراني درآمدهاند در درهاي موسوم به اخدود به آتش كشيدهاند.
داستان با محوريت هاران ماجراي دزد گردنه بگيري را روايت ميكند كه توسط سران ربيان اجير ميشود تا به شهر نجران آمده و فردي به نام «فيمون» را كه آيين نوكيش نصراني را تبليغ و معرفي ميكند بكشد.
از لحاظ دستاوردهاي فني و همچنين هنري در سينماي انيميشن، فهرست مقدس را بايد بهترين عملكرد جوانان و متخصصان انيميشن كشور دانست كه بحق ميتواند در مقابل انيميشنهاي باكيفيت شركتهاي دريم وركز و ديزني و پيكسار قد علم كند.
فيمون كه پيامآور آزادي و صلح و برابري است همچنين به مردم نجران كه در ظلم و ستم ستمگران نجران زندگي ميكنند نويد ظهور فرستادهاي را ميدهد كه مردم جهان را از زير بار ظلم و ستم رهايي ميبخشد. سخنان زيبا و انديشههاي آزاديبخش فيمون مردم زيادي را به طرفش ميكشد كه يكي از بزرگان نجران به نام «بارناباس» نيز در ميان آنهاست. بارناباس كه نفوذ بالايي هم در نجران دارد به فيمون پناه داده و خواستار حفاظت از او ميشود. دختر بارناباس به نام «رفعه» نيز از پيروان فيمون و كيش نو ظهور اوست كه دل در گرو آرمانهاي او دارد.
در اين ميان هاران با سكههاي طلايي كه از ربي اعظم ميگيرد تطميع شده و براي عملي كردن نقشه قتل فيمون به او نزديك ميشود. با اتفاقي، هاران با رفعه آشنا شده و به او علاقهمند ميشود. علاقهاي دو طرفه كه موجب نزديكي بيشتر رفعه و هاران ميشود و پاي او را به سراي بزرگ بارناباس باز ميكند. جايي كه فيمون در آنجا پناه گرفته و در حال نوشتن كتابي ارزشمند است كه ارزش آن در پايان فيلم مشخص ميشود.
هاران كه فردي باهوش، قدرتمند و آماده است از سوي بارناباس و رفعه براي حفاظت از جان فيمون انتخاب ميشود و به رفعه قول ميدهد كه از فيمون محافظت كند. اما خبر آمدن زنواس، حاكم قدرتمندي كه حاكم طماع و پرخور نجران كه در كاراكتر خوك تجسم يافته زير سلطه اوست همه چيز را بر هم ميزند.
هاران كه دلدادگياش به رفعه او را اسير و از طرفي به آرمانهاي او نزديك كرده است مأمور ميشود تا با طلوع خورشيد، فيمون را از بالاي كوهي به پايين پرت كند. جايي كه فيمون خود بر بلنداي كوه ايستاده و منتظر مرگ است و آن را بهاي آزادي مردم شهر نجران و همچنين هاران ميداند.
مقدمات تغيير و تحول هاران در فيلمنامه به خوبي فراهم شده است تا با پيوستن او به جرگه طرفداران و فداييان فيمون حسي از غافلگيري و عدم منطق داستاني در مخاطب ايجاد نكند. شخصيت هاران را ميتوان قهرماني كاملاً كلاسيك دانست كه سير تحولش به خوبي با عشقش به رفعه و ذات سركش و عاصياش در بريدن از ربيان و نيز دزدان گردنه بگير كوههاي نجران پرداخت شده و او را به قهرماني از جنس قهرمانان اسطورهاي بدل ميكند.
شخصيتپردازيها از لحاظ كاركرد داستاني و دراماتيكشان به خوبي جاي خود را در فيلمنامه پيدا كردهاند، شخصيت فيمون و بارناباس در كاراكتري شبيه به شتر مجسم شدهاند كه احوالات معنوي و نيز شخصيت آرام آنها را به خوبي به مخاطب ميرساند.
در مقابل سپاه زنواس كه كفتاران بيرحمي هستند و شخصيت وهمآور و ترسناك زنواس به خوبي شخصيتپردازي و طراحي شدهاند.
داستان فيلم از لحاظ كاركرد استراتژيك ميتواند درخورترين پاسخ به پديده هولوكاست باشد و در مقابل ادعاي سينماي صهيونيسم همچون فهرست شيندلر، جوابي درخور و دراماتيك در آستين سينماي استراتژيك باشد. از لحاظ دستاوردهاي فني و همچنين هنري در سينماي انيميشن فهرست مقدس را بايد بهترين عملكرد جوانان و متخصصان انيميشن كشور دانست كه بحق ميتواند در مقابل انيميشنهاي باكيفيت شركتهاي دريم وركز و ديزني و پيكسار قد علم كند.
انيمه و حركات شخصيتها و همچنين لوازم صحنه، نظير اجسام بيجان، حركت لباسها، پردهها، آب و امواج دريا و ديگر فضاهاي بصري فيلم به نحو احسن و در بالاترين توان كيفي سينماي انيميشن كار شده است.
در اين ميان بايد اذعان كرد كه كارگرداني فني و نيز هنري فيلم در ارائه دكوپاژي گيرا، قاب بندي و طراحي فضا و نيز استوري بوردي فني و بينقص نشان از ظهور كارگرداني خبره، كاربلد و با اطلاع ميدهد كه نه تنها با دستاوردهاي سينماي انيميشن آشناست و بر آن مسلط است كه سينما را به مفهوم هنر سينما و كاركرد رسانهاياش نيز به خوبي ميشناسد و ميتواند با هنر داستانگويياش بر پرده سينما مخاطب را تا پايان فيلم نگه دارد.
سكانس پاياني فيلم با مرگ هاران در دامان فيمون مقدس و احاطه زبانههاي آتش و گدازه سوزان به گرد نصرانيهاي گرفتار در دره اخدود، تأثيرگذارترين سكانس فيلم به شمار ميرود كه ميتواند در دل مخاطب خارجي فيلم نيز با هر كيش و آييني اثر كند و كاركرد دراماتيك خود را داشته باشد. حداقل كاركرد معنايي فيلم آگاهي بخشي به مخاطب جوان و كنجكاو غربي است، همانهايي كه با نامه مقام معظم رهبري به كند و كاو در جامعه خود افتاده و براي آگاهي بيشتر به تكاپو افتادهاند. در اثرپذيري آيات قرآن هيچ شكي نيست و بايد اميدوار بود فيلم با وجود عنصر درام و تصويرپردازي بسيار قدرتمند و زيبا از اين داستان قرآني، تأثير شگرف بر دنياي غرب و شرق و مخاطبان سينما و نيز دغدغهمندان عالم بگذارد. انيميشني كه ميطلبيد جايگاهي بسيار رفيعتر در جشنواره انقلابي فيلم فجر پيدا كند و با احترام از آن استقبال شده و به احترام قرآن و برداشت استراتژيك قرآني فيلم در سطحي وسيع و در خور در اين جشنواره به اكران عمومي درآيد. شايد همين فرصت كوتاه پخش فيلم براي اهالي رسانه، مقدمهاي باشد تا پخشكنندگان فيلم به فكر افتاده و براي رقابت در پخش اين شاهكار سينمايي انيميشن ايران با يكديگر به رقابت بپردازند، تدابيري كه مطمئناً تهيهكنندگان فيلم به آن انديشيدهاند و براي اكران وسيع بينالمللي آن تصميماتي مهم و اساسي گرفتهاند.
