اگرچه در صحنه عمل قيمت جهاني نفت افت داشته است و بهاي ارز در بازار آزاد نيز در حال پيشروي است اما برخي از دولتمردان مدعي هستند همزمان با رفع تحريمها بهاي دلار و سكه در بازار ايران كاهش مييابد و شرايط اقتصادي نيز مساعدتر خواهد شد.
اميرحسين زمانينيا، معاون امور بينالملل و بازرگاني وزارت نفت كه در تيم هستهاي دولت اصلاحات، ظريف را در مذاكره با طرفهاي غربي همراهي ميكرد و مشاور حقوقي تيم مذاكرهكننده فعلي است در پاسخ به اين پرسش كه موعد اجراي توافق جامع هستهاي در همين ماه است؟ گفت: بله فكر ميكنم تا پايان ديماه بتوانيم سازوكار اجراي برجام را فراهم كرده و محدوديتهاي قانوني كشور در روابط اقتصادي و تجاري با جهان را مرتفع سازيم. پس از آن است كه ميتوانيم به دنبال از سرگيري ارتباطات بانكيمان باشيم و روابط محدود شده پولي و مالي كشور را به وضعيت گذشته خود بازگردانيم. از آن پس ما مشكل حقوقي به لحاظ اجراي برجام نداريم.
وي در واكنش به اين سؤال كه در زمان انتخابات رياست جمهوري، آقاي روحاني اين شعار را عنوان كردند كه ما ميخواهيم چرخ سانتريفيوژها و چرخ زندگي مردم همزمان به گردش درآيد و اساساً با همين فلسفه هم پاي ميز مذاكرات هستهاي نشستند و به توافق دست يافتند، اما حالا كه زمان بهرهبرداري از دستاوردهاي اين توافق رسيده، فكر نميكنيد كاهش قيمت نفت كشور را در موقعيت بغرنجي قرار دهد؟ گفت: در رابطه با تأثيرات اجراي برجام در روند زندگي مردم معتقدم كه با اين توافق قطعاً آهنگ بهبود اوضاع اقتصادي كشور سرعت بيشتري به خود ميگيرد و وضع معيشت مردم در زمان كوتاهتري بهبود مييابد، اما اينكه فكر كنيد در همان هفتههاي نخست اجراي برجام مردم افزايش قدرت خريد يا ارتقاي وضعيت معيشتي خود را احساس ميكنند خير اينطور نيست. چندين سال طول كشيد تا اين تحريمها برقرار شده و زندگي ما را تحت تأثير قرار دهد. حال براي زدوده شدن آثار آن از لايه لايههاي زندگيمان نيز به مدت زماني حداكثر يك ساله نياز است، البته اين را هم بايد بدانيد كه آثار رواني اجراي برجام بسيار زودتر از آثار عملي آن احساس خواهد شد. وي در واكنش به اين پرسش كه چشماندازتان از اجراي برجام تا پيش از برگزاري انتخابات رياست جمهوري امريكا چيست؟ گفت: بسيار خوشبين هستم كه بهرغم مشكلات و سنگاندازيهاي كنگره توافق جامع هستهاي ايران با موفقيت اجرا شود. اگر سوءمديريتي در بين نباشد مردم آثار اجراي آن را تا يكسال آينده احساس خواهند كرد. به شما قول ميدهم در همان نخستين روزهاي اجراي برجام احساس رواني اجراي آن اثرات خود را در كاهش قيمت دلار و طلا برجاي بگذارد و اين اميدواري به وجود آيد كه وضعيت اقتصادي كشور رو به بهبودي است.
معاون ارزي بانك مركزي:
شرايط بازار ارز بعد از اجراي برجام كاملاً متفاوت خواهد بود 
از سوی دیگر با نزديك شدن به روز اجراي برجام، معاون ارزي بانك مركزي از آمادگي براي روز اجرايي شدن برجام، تحولات قابل انتظار براي نظام بانكي و آينده با ثبات ارز خبر داد و مدعي شد برخي در ايجاد التهاب در بازار ارز در جستوجوي منافع شخصي هستند اما ثبات بازار در روزهاي بعد از اجراي برجام قطعي به نظر ميرسد. غلامعلي كامياب در واكنش به اين پرسش كه گفته ميشود به زودي روز اجراي برجام فرا ميرسد، آيا شما آماده اين روز هستيد؟ گفت: از بدو توافق ژنو و اعلام برجام بانك مركزي اقدامهاي خود را براي فراهمسازي مقدمات لازم براي اجرايي شدن برجام آغاز كرد. انتظار ما اين است كه سطح همكاري مؤسسات مزبور در مدت كوتاهي به سطح سالهاي قبل از تحريمها و حتي بالاتر از آن برسد. وي در واكنش به اين پرسش كه بعد از اجراي برجام، انتظار چه تحولاتي را داريد؟ گفت: با استقرار روابط بانكي و كارگزاري بين بانكهاي ايراني و خارجي، امكان استفاده از ابزارهاي متداول پرداخت از قبيل گشايش اعتبارات اسنادي، بروات اسنادي امكانپذير خواهد بود. صدور ضمانتنامه و حوالجات توسط بانكهاي ايراني و خارجي انجام خواهد شد. ارتباطات بينالمللي از طريق مجاري رسمي و كانالهاي بانكي شكل خواهد گرفت و هزينه نقل و انتقالات و پرداختهاي ارزي كاهش خواهد يافت. وي در مورد هزينه واردات نيز افزود: به نظر اينجانب قيمت تمام شده واردات حداقل 10 درصد كاهش خواهد داشت. ريسك واردكنندگان ايراني كاهش قابل توجهي خواهد داشت. به سيستمهاي پرداخت بينالمللي متصل خواهيم شد و نياز به حمل فيزيكي اسكناس به ميزان قابل توجهي كاهش خواهد يافت.
امكان دريافت خطوط اعتباري كوتاهمدت، ميانمدت و بلندمدت فراهم خواهد شد. محدوديت فروش نفت برداشته میشود و موجب افزايش درآمدهاي نفتي خواهد شد داراييهاي بلوكه شده ايران آزاد خواهد شد و در دسترس قرار ميگيرد. درآمدهاي حاصل از فروش نفت به طور آزادانه قابليت نقل و انتقال خواهد داشت، انجام معاملات ارزي و مديريت ذخاير ارزي به صورت كاملاً طبيعي و به طور عادي صورت خواهد گرفت. وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا سوئيفت بلافاصله پس از اجراي برجام برقرار خواهد شد؟ گفت: اتصال بانكها به سوئيفت مستلزم طي تشريفاتي است كه ممكن است چند هفتهاي به طول انجامد. با مقامات سوئيفت مذاكره ميكنيم كه بتوانيم اين مدت را كاهش دهيم. خوشبختانه مقامات سوئيفت نظر مساعد دارند و ما اميدواريم بانكهاي ما هرچه سريعتر به سوئيفت وصل شوند، البته اكنون 14 بانك ما به سوئيفت مجهز بوده و از خدمات آن بهرهمند هستند و ميتوانند بسياري از خدمات بانكي را ارائه كنند. اين در حالي است كه پنج بانك نيز در آخرين مراحل اتصال به سوئيفت هستند.
وي همچنين در واكنش به پرسشي ديگر مبني بر آنكه اين روزها قيمت ارز بالا رفته است، به نظر ميرسد بانك مركزي نتوانسته است كنترل مؤثري در بازار داشته باشد؟ گفت: قيمت نفت به پايينترين سطح خود در هفت، هشت سال گذشته رسيده است. تنشها در منطقه افزايش يافته است، اين وضعيت رفتارهاي هيجاني را تشديد ميكند و بر بازار اثر منفي ميگذارد. بهرغم آن بازار و آثار نامطلوب عوامل منفي كنترل شده است. توجه داشته باشيم كه در سال 1391، قيمت دلار به 3 هزار و 900 تومان هم رسيد، در حالي كه قيمت هر بشكه نفت بالاي 100دلار بود. اين تنشهاي سياسي هم در منطقه نبود. مضافاً نرخ برابري دلار در برابر ساير ارزها به ويژه يورو در حضيض بود. در آن زمان هر يورو برابر با 30/1 تا 35/1 دلار بود، در حالي كه حالا دلار در برابر همه ارزها تقويت شده است. در مقابل يورو نزديك 30درصد تقويت شده است. آن زمان دامنه نوسانات خيلي وسيع بود، حالا اين دامنه كوچكتر شده است. بله نرخ به 3 هزار و 700 تومان نزديك شد اما آنچه در عمل اتفاق ميافتد سامانه سنا نشان ميدهد.
وي افزود: سامانه سنا براي شفافيت بازار هر يك ساعت يك بار ميانگين موزون نرخهاي خريد و نرخهاي فروش را هر كدام به طور جداگانه محاسبه و گزارش ميكند و از طريق پايگاه اينترنتي sanarate در اختيار عموم قرار داده ميشود. اگر بخواهيم تحولات نرخ ارز را دنبال كنيم و تحليل كنيم بايد به اين پايگاه مراجعه كنيم كه جامعيت دارد و آنچه را اتفاق افتاده منعكس ميكند. انجام يك يا چند معامله كوچك در مقياس 3 هزار و 700 تومان يا معاملات فردايي چند دلال نميتواند منعكسكننده نرخ ارز باشد. وي گفت: آنچه در اين بازار و شرايط خاص مهم است و بايد مورد توجه قرار گيرد پرهيز از التهابآفريني و ايجاد هيجان كاذب در بازار است كه برخيها در ايجاد التهاب در جستوجوي منافع شخصي هستند. بازار ارز ما نياز به آرامش دارد و قطعاً آثار هيجاني، بلندمدت نميتواند باشند و به محض فروكش كردن هيجانات مذكور و عوامل غيربنيادين، به حالت طبيعي خود برخواهد گشت. اين روزها روزهای مواجهه با اجرا شدن برجام و اخبار مربوط به آن است. فكر ميكنم در شرايط بعد از اجراي برجام، وضعيت كاملاً متفاوت خواهد بود.
