در هفته گذشته تصويری از یک جنایت به همراه خبري در سطح رسانههاي دنيا منتشر شد و آخرين قساوت گروه تروريستي داعش در قبال تاريخ، بشر و مدنيت را توصيف كرد. داعش سه تن از زندانيانش را به ستونهاي شهر باستاني پالميرا بست و اين بناي تاريخي را يكجا به همراه سه زنداني منفجر كرد. اين اتفاق حكايت جداييناپذيري خشونت عليه تاريخ و هنر و نيز خشونت عليه بشريت است. اما اين اتفاق بيش از اينها حرف براي گفتن دارد. از اعتراف و عذرخواهي تونيبلر گرفته تا سه صليب شور مسيحي و افتادن غرب در چاه حماقتهايش!
تصوير فوق را به شكلي تلخ ميتوان به عنوان تصوير سال دنيا برگزيد. در اين تصوير دود و غبار ناشي از يك انفجار مهيب بر فراز خرابههاي منطقه باستاني پالميراي سوريه ديده ميشود. از رو در رويي ستونهاي باستاني طلايي رنگ پالميرا و تودههاي باروت و سرب ميتوان به عنوان رابطه بيرحمانه ميان زيبايي و خشونت ياد كرد. شايد بسياري تصوير منتشر شده از جنايت داعش را تنها يك عكس ساده بينگارند اما اين تنها يك تصوير ساده نيست. بلكه گوياي حقايق بسياري درباره بشريت است. اين تصويري از تعصب محض، نفرت لجامگسيخته و نابودي هر آن چيزي است كه بشر تاكنون آن را به عنوان مدنيت ميشناخته است. اگرچه اين تصوير در اواخر تابستان امسال منتشر شده و مدرك جديدي نيست اما تنها راه ممكن براي نشان دادن داستان و حادثهاي است كه در هفته گذشته رخ داده است: در مدل جديدي از ساديسم و بربريت، داعش سه تن از زندانيانش را با بستن به ستونهاي رومي پالميرا و سپس منفجر كردن اين ستونها كشته است.
اين اتفاق پاسخي به آن دسته از افرادي است كه تصور ميكنند تنها بايد براي مردمي كه در سوريه كشته ميشوند سوگواري كرد نه براي آثار باستاني كه در اين كشور تخريب ميشوند. حالا در تصويري شسته و رفته كه بيانگر جداييناپذيري خشونت عليه تاريخ و هنر و نيز خشونت عليه بشريت است داعش گوشت و سنگ را با هم و در كنار هم نابود ميكند. اين اتفاق يك تجلي كامل و بدون نقص از وحشيگري منحصر بهفردي است كه شكنجه و قتل انسانها را به محو كردن خاطرات جمعي بشريت يعني همان ميراث فرهنگي دنيا پيوند زده است.
توني بلر، نخستوزير اسبق انگليس اخيراًً اعتراف كرده است كه اگر جنگ عراق رخ نميداد احتمالاً دنياي امروز با پديدهاي شوم به نام داعش نيز رو به رو نبود! اما اساساً اين قبيل عذرخواهيها به چه دردي ميخورد؟ آيا آن مردم بيگناه كشته شده در سوريه و عراق به زندگي بازميگردند؟ اين عذرخواهي حتي نميتواند پالميرا را هم دوباره زنده كند. غرب بهخاطر اصرارش بر تداوم جنگ در خاورميانه امروز با مشكلي به نام فاشيسم مذهبي مواجه شده است و حالا غربيها خودشان را بهخاطر به وجود آوردن اين پديدههاي شوم مقصر ميدانند.
امروزه غرب به واسطه روشن كردن آتش جنگ در منطقه خاورميانه در چاهي افتاده است كه زماني خود آن را حفر كرده بود. جنايت اخير داعش نيز گوياي اين اشتباه بزرگ است. اگرچه دقيق شدن در سر و شكل كشته شدن سه زنداني در جنايت اخير داعش آزاردهنده است اما توجه به جزئيات هميشه اهميت خود را داشته است. به طور قطع اين سه زنداني از عمد به ستونهاي پالميرا بسته شده و سپس كشته شدند تا به نوعي يادآور سه صليب در شور مسيحي باشند؛ باوري مذهبي در دين مسيحيت كه در نقاشي نقاشاني چون «رامبراند» نيز به تصوير كشيده شده است.
حضرت عيسي (ع) نيز پيش از مرگ بر ستوني بسته شده بود. نه تنها مسيح بلكه اكثر قديسان مسيحي نيز در برخي از دلخراشترين نقاشيهاي بشر بسته شده به ستون و در حال شكنجه به تصوير كشيده شدهاند. آندريا مانتگنا، نقاش قرن 15 ميلادي سنت سباستين را با بدني تيرخورده و بسته شده به ستون نشان ميدهد. حالا بعيد است كه غربيها با ديدن اين نقاشيهاي مذهبي به ياد كشتار اخير داعش در منطقه پالميرا نيفتند.
رسانهها براي درج خبر جنايت اخير داعش از همان تصوير قديمي اواخر تابستان امسال استفاده كردند چراكه از اين بيرحمي جديد هيچ تصويري در دسترس نبود و اگر هم بود روزنامهها و رسانهها براي رعايت حق خوانندگان آن را منتشر نميكردند. در حالي كه داعش كمر به تخريب هنر و كشتار بشر بسته است اين اتفاق ميتواند به بشر كمك كند تا دقيقتر وقايع امروز دنيا را رصد كنند. اتفاقات اخير مصداق بارز جنايت توأمان عليه بشريت و هنر بودند. حالا دنيا و مسببان اصلي پديد آمدن داعش بايد در قبال آن چه كنند؟ تنها به دعا كردن بسنده كنند؟ نقاشيها را تماشا كنند و از ترس بلرزند يا آنكه بدون شرط و شروط گذاشتن و تمركز كردن بر سرنگوني حكومت بشار اسد در سوريه از هر روشي كه ممكن است براي پايان دادن به سلطنت مرگبار داعش استفاده كنند.
