در تلاطم اخبار مربوط به جنگ و درگيري در سوريه و نقش مستقيم و غيرمستقيم ايران در حمايت از دولت بشار اسد، خبر فرهنگي سفر دو روزه وزير ارشاد به دمشق و تلاشش براي گسترش ديپلماسي فرهنگي ايران در سوريه كماكان در رسانهها بازتاب خود را دارد. ايران خود را متحد سوريه ميداند اما سالها از گسترش افكار، آرمانها و عقايد فرهنگياش در اين كشور غافل بوده است.
تقريباً از اواخر دهه 50 و اوايل دهه 60 هجري شمسي، ديپلماسي فرهنگي ميان ايران و سوريه به موازات شكلگيري روابط نزديك سياسي ميان دو كشور نهادينه شد. در آن زمان بيشتر از سوريه، ايران سعي در نهادينهسازي روابط دوطرفه فرهنگي ميان خود و همپيمان جديدش داشت اما اين روند خيلي دوام نياورد. سوريه در ميان كشورهاي عربي منطقه يكي از وفادارترين متحدان ايران بوده و هست اما آنقدر كه در اين كشور به گسترش روابط ديپلماتيك توجه شد به گسترش روابط اثرگذار فرهنگي توجه نشد، آن هم در حالي كه براي پيشبرد عقايد جمهوري اسلامي و بنيان نهادن روابط پايدار با سوريه چنين نفوذي از اهميت بسيار بالايي برخوردار بوده است. حالا سوريه جولانگاه افكار و عقايد وهابيت است. شمار زيادي از تروريستهاي كنوني داعش در سوريه فعاليت در بخش نشر مطالب و ترويج عقايد را برعهده دارند. تروريستهاي وهابي از عربستان، اروپا و استراليا وارد سوريه ميشوند و تفكرات خود را هم وارد اين كشور ميكنند، در اين شرايط شايد بهتر بود كه ايران تلاشش را براي گسترش ديپلماسي فرهنگي در سوريه خيلي زودتر از اينها آغاز كند.
كتاب، سينما، تئاتر و رسانهها بهترين ابزار براي فرستادن افكار و عقايد يك ملت به خارج از مرزهاي جغرافيايي آن هستند. در تلاشهاي جديد فرهنگي ايران در سوريه نيز براي تحكيم ارتباطات، نشانههايي از تمركز بر اين ابزار فرهنگي ديده ميشود. «تلاش براي يافتن سازوكارهاي گسترش گردشگري بين دو كشور و راههاي عبور از چالشهاي بحران پنج سال گذشته بر بخش گردشگري سوريه»، «از سرگيري سفر ايرانيان به سوريه براي زيارت اماكن مقدسه»، «تقويت راههاي همكاري دو كشور در زمينههاي هنري، تئاتر، توليد فيلمهاي سينمايي و ترجمه كتابها از عربي به فارسي و برعكس» و «برطرف كردن نيازهاي فني براي حل بحران صنعت سينماي سوريه» و «تشكيل يك جبهه رسانهاي براي مقابله با تروريسم» از جمله اهدافي است كه در سفر اخير وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي به سوريه دنبال شده است. اين اهداف جملگي ميتوانند پالسهاي مثبتي باشند براي حضور دوباره فرهنگي ايران در سوريه.
