رئیس ادارۀ مخطوطات این سازمان با اعلام اين خبر افزود : کهنترین نهجالبلاغۀ این مجموعه، مربوط به نیمۀ نخست قرن پنجم هجری قمری است.سید محمدرضا فاضل هاشمی ادامه داد: قدیمیترین نهجالبلاغه در گنجینۀ کتب خطی کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی، مربوط به نیمۀ نخست قرن پنجم هجری قمری است که به خط نسخ ممتاز ۱۵ سطری به شیوۀ ابن بواب کتابت شده و دارای۱۷۰ برگ است.
وی قدیمیترین نهج البلاغۀ این مجموعه بعد از نسخۀ یاد شده را نهجالبلاغهای مربوط به قرن ششم هجری و به خط ابن نقیب نام برد و گفت : این نسخه که متعلق به سال ۵۴۴ هجری قمریست، در ۱۷۴ برگ در اندازۀ ۱۵ در ۱۹ سانتیمتر با عناوین شنگرف به خط نسخ معرب ۱۷ سطری کتابت شده و دارای جلد تیماج قهوهای بسیار زیبایی است.
وی در این رابطه افزود: در این نسخه که توسط مرحوم فاضل خان، وقف کتابخانۀ آستان قدس رضوی شده، علاوه بر متن کامل نهج البلاغه، در انتهای کتاب دربارۀ نقش مُهرهای حضرت علی(ع) و تجلیل از نهجالبلاغه، مطالبی عنوان شده است.
سيد محمدرضا فاضل هاشمی نخستین شرح جامع بر نهج البلاغه را از دیگر نسخ موجود در این مجموعه دانست و ادامه داد: در این نسخه که توسط ابوالحسن علی بن ابوالقاسم زیدبن حاکم بیهقی تألیف شده، برخی نکات فقهی، اصول فقه، غرائب اخبار، علوم تاریخ، علوم انسانی، نوادر لغت، علم کلام، علم حساب، علم اخلاق، علوم موازین، مسائل نحوی امثال عرب، برخی مقامات اولیاءالله، حکایات و عبرتها نیز گنجانده شده است
وی همچنین نسخهای متعلق به سال ۶۳۱ هجری قمری به خط راوندی را که از جهت قدمت، کتابت، کامل بودن و تزئینات، در خور توجه است، از دیگر نسخ نفیس این مجموعه دانست و گفت : این نهجالبلاغه به خط نسخ کهن ۱۳ سطری و به شیوۀ ابن بواب در ۲۲۶ برگ کتابت شده است.
سيد محمدرضا فاضل هاشمی افزود : یکی دیگر از نسخ نفیس این مجموعه، نهجالبلاغهای مربوط به قرن هشتم هجری قمری است که در سال ۷۲۹ هجری قمری توسط «ابنالطویل الصفار» به خط نسخ عالی ۲۳ سطری در ۱۵۷ برگ کتابت شده است.
سيد محمدرضا فاضل هاشمی ادامه داد: برخی از نهج البلاغههایی که در این گنجینه نگهداری میشود، به واسطۀ حاشیه نوشتن برخی علما بر آن دارای نفاستاند که در این میان، برخی از این نسخهها در اختیار بزرگانی چون محقق ثانی و علامه مجلسی بوده و مزیّن به دستخط آنهاست.
