شهر اصفهان در سال های اخیر بر اساس الگوی اتومبيل محور در کلانشهرهای ایران به سمت گسترش معابر، خيابان ها و بزرگراه هاي شهري حركت کرده است و در این شهر كمتر به فضاهاي پياده و مسيرهاي دوچرخه پرداخته شده است.
از سال هایی که هر روز در اصفهان طرح خیابان جديدي بدون آن كه در آن به مسيرهاي ويژه دوچرخه و عابر پياده توجه شود، طراحي می شد، زیاد نمی گذرد. روزهایی که این شهر در شرایطی که از مكان يابي نامناسب مراكز صنعتي و آلودگي بيش از حد هوا رنج می برد و براساس اعلام سازمان حفاظت محيط زيست، اصفهان دومين شهر آلوده ايران پس از تهران بود.
در شرایطی که طرح تفصيلي شهر اصفهان نشان مي دهد كه اين شهر از نظر مساحت و طول شبكه معابر کمبودی ندارد، اما بار ترافیک بر دوش بسیاری از معابر سنگینی می کند. احداث رينگ اول، دوم و سوم ترافيكي شهر اصفهان و ساماندهی رینگ دوم با وجود تغييرات بسياری که در كالبد شهر ايجاد كرده اند در رهاندن اصفهان از تارهای ترافیک به صورت کامل موفق نبوده اند و بزرگراه های رینگ سوم ترافیکی اصفهان می رود که این شهر را به يك شهر بزرگراهي تبديل کند.
گسترش فضاهاي سبز و همچنين مسيرهاي ويژه دوچرخه سواري و پياده راه سازي در حاشيه بزرگراه ها می توان فضايي براي شهروندان فراهم كرد تا اينگونه به نظر نرسد، كه شهر در اختيار خودروهاست. با وجود اينكه در بسياري از شهرهاي مهم جهان مسيرهاي ويژه دوچرخه و پياده پيش بيني شده است، اما گسترش تعداد اتومبيل ها، و عدم توجه به فضاهاي پیاده محور در شهر سبب كاهش شديد استفاده از اين وسيله نقليه پاك شده است.
به فضاهاي باز خطي كه در طول عوامل طبيعي يا مصنوعي شكل مي گيرند و یا هر مسيري در سطح شهر كه مختص پياده و دوچرخه باشد و از نظر زيست محيطي نيز مناسب باشد، "سبز راه" گفته مي شود که از طريق شبكه اي از اين مسیرها، نقاط مهم شهرها از قبيل فروشگاه ها، ايستگاه هاي وسايل نقليه عمومي، مدارس، كارخانه ها، پارك ها و به هم وصل می شوندو شهروندان مي توانند به صورت پياده يا با دوچرخه، با استفاده از اين فضاها در امنيت كامل در شهر تردد کنند.
نمونه سبز راه ها را مي توان در محور چهارباغ عباسي در مركز شهر اصفهان مشاهده کرد، در اين خيابان تاريخي و زيبا در دو طرف بلوار وسط، مسیر ویژه دوچرخه وجود دارد كه نشان از توجه ويژه به دوچرخه سواري در شهر تاريخي اصفهان از دیر باز بوده است.
با توجه به عبور رودخانه زاينده رود از وسط شهر اصفهان و ایجاد چشم انداز فرح بخش و زيبا، ايجاد يك شبكه گذرگاهي تفريحي ويژه دوچرخه در حاشيه زاينده رود مي تواند نقش بسيار موثري در شادي و نشاط اجتماعي شهروندان ايفا کند.
تا پايان برنامه اصفهان-95 سهم دوچرخه افزايش مي يابد
شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران در سال 86 طراحي مسير ویژه عبور دوچرخه را در همه شهرهاي با جمعيت بالاي 50 هزار نفر مورد تأكيد قرار داده، اما هنوز شرايط لازم براي آنكه این مسیرها دركالبد شهرها به طور کامل شکل بگیرند، مهيا نشده است.
توسعه پياده راه ها و مسيرهاى دوچرخه در شهر يكى از شش هدف كلان چهارمين برنامه پنج ساله شهر براى ارتقای محيط زيست شهرى است و باید تا پايان برنامه اصفهان-95 سهم دوچرخه در حمل و نقل شهرى به بيش از 10 درصد افزايش يابد،علاوه بر آن حمل و نقل پاک و غیر موتوری یکی از محورهای پنج گانه ای است که در اصفهان از سوی حوزه حمل و نقل و ترافیک در اولویت قرار گرفته تا عبور ومرور شهروندان در شهر بهبود یابد.
در کنار ایجاد مسیرهای ویژه دوچرخه در شهر، فر هنگ سازی نیز از اهمیت بر خوردار است، بدون تردید گسترش فرهنگ دوچرخه سواري در ميان شهروندان نه تنها افزايش نشاط و سلامت شخصي آنها را به همراه دارد، بلکه از آلودگي هوا و ترافيك خواهد كاست.
اما از اولين اصول براي گسترش يك فرهنگ پس از آموزش، بیان فوايد و تاثیرات مثبت آن و آشنا كردن شهروندان با چارچوب ها و قوانيني است كه راه استفاده بهتر و كارآمدتر از این وسیله حمل و نقل پاک را نشان دهد.در شرايطي كه گسترش خيابان ها، معابر شهري و بزرگراه هاي شهري نتوانسته اند در برابر بحران هاي ترافيكي اين شهر تاريخي چاره ساز باشند، مديريت شهري برای حل بخشي از مشكلات ترافيكي و مقابله با آلودگي هاي زيست محيطي، برای گسترش فرهنگ پياده روي و دوچرخه سواري تلاش می کنند. طراحي مسيرهاي ويژه دوچرخه سواري در شهر اصفهان یکی از اقدامات انجام شده است.
پس از نبود فرهنگ صحيح استفاده از دوچرخه که از مهمترين دلایل کاهش استفاده از دوچرخه است و بايد رسانه ها و مدیریت شهری برای رفع این مشکلات و گسترش فرهنگ استفاده از دوچرخه، تلاش گسترده تری را انجام دهند،ایمن نبودن استفاده از دوچرخه در شهری که در تصرف خودرو هاست و پايين بودن ضريب ايمني ترافيكي می باشد كه سهم دوچرخه در سفر های شهری را کاهش داده است.
گسترش مسیرهای ویژه دوچرخه در محدوده مرکزی اصفهان
در حال حاضر، در شهر اصفهان ۴۸ ايستگاه ثابت دوچرخه وجود دارد كه شهروندان مي توانند با مراجعه به اين ايستگاه ها دوچرخه به امانت بگيرند و استفاده كنند و دوباره به همان ايستگاه تحويل دهند.
معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری اصفهان در گفت و گو با "جوان" می گوید: امسال برای افزایش سهم دوچرخه در سفرهای شهری اصفهان چند اقدام مورد توجه قرار گرفته است.
علیرضا صلواتی با تاکید بر اینکه ایجاد مسیرهای ویژه دوچرخه در شهر اصفهان با جدیت دنبال می شود، مي افزايد: در سال گذشته تلاش شد موانع موجود در مسیرهای ویژه دوچرخه در اصفهان رفع شود و رفع موانع مسیرهای ویژه دوچرخه در اصفهان 75 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.
وی ادامه مي دهد: امسال نیز رفع موانع از مسیرهای ویژه دوچرخه در اصفهان پیگیری می شود تا همه موانع مسیرهای موجود بر طرف شود.
معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری اصفهان از گسترش مسیرهای ویژه دوچرخه در محدوده مرکزی اصفهان خبر می دهد و می گوید:پیوسته کردن مسیرهای ویژه دو چرخه در اصفهان از دیگر برنامه هاست.
صلواتی با تاکید بر اینکه تعداد ایستگاه های دوچرخه شهر اصفهان باید تا پایان برنامه اصفهان 95 به 60 ایستگاه برسد، مي افزايد: 6 ایستگاه دوچرخه در اصفهان مکانیزه شده است و آرام آرام همه ایستگاه های دوچرخه شهر اصفهان مکانیزه می شود.
معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری اصفهان گفت که 20 دبیرستان پسرانه در اصفهان نیز به محل های استقرار دوچرخه مجهز می شوند تا زمینه استفاده از دوچرخه برای دانش آموزان فراهم شود.
این روزها شاهد هستیم كه به دلیل آلودگی های ناشی از حمل و نقل و ترافیك سلامت مردم به خطر افتاده و سهم دوچرخه باید در حمل و نقل افزایش یابد.برای رهایی از آلایندگی ها، راهی جز رفتن به سمت دوچرخه سواری نداریم و سازمان های مردم نهاد نیز باید به كمك مدیریت شهری بیایند.
براي افزايش سهم دوچرخه سواري در حمل ونقل درون شهري و نهادينه کردن فرهنگ دوچرخه سواري، شناسايي کريدورهاي اصلي بالقوه دوچرخه سواري با توجه به شرايط توپوگرافي وآب و هوايي برآورد سفرهاي بالقوه دوچرخه براساس هدف هاي آموزشي، خريد، تفريحي و ورزشي، شناسايي مراکز جذب سفر شامل فروشگاه هاي بزرگ خريد، مدارس و مراکز تفريحي و ورزشي راهکارهايي است که در طرح جامع حمل ونقل و ترافيک شهربايد ديده شود.
