شهرستان دلگان، ایرانشهر و نیکشهر از جمله مهمترين مناطق كشت اين گياه در استان هستند. درحالي كه خواص و ويژگي هاي خاص حنا سبب شده اين گياه در بين کشاورزان و خريداران جايگاه خوبي داشته باشد اما چندي است مشكلاتي از قبيل نبود كارخانه فرآوري، خشكسالي، ضعف بازاريابي وفروش اين محصول به نام حناي ساير استانها سبب شده تا كشاورزان سيستاني نتوانند بهره اي مناسب از فروش اين گياه ببرند.
***
سيستان وبلوچستان قطب توليد حناي ايران
استان سيستان وبلوچستان از دير باز يكي از مناطق مهم كشاورزي كشور بوده است كه در زمينه محصولات باغي وجاليزي حرف اول را مي زند اما خشكسالي هاي اخير سبب شده تا اين استان نتواند مانند گذشته به توليدات خود در بخش کشاورزي ادامه دهد.حنا نيز از جمله ديگر محصولات توليدي استان سيستان و بلوچستان است که از سالهاي گذشته به لحاظ کيفيت نسبت به محصولات استان هايي چون بندرعباس، بوشهر، کرمان و يزد حرف اول را مي زد. با اين حال چندي است که مشکلات کوچک و بزرگ سبب شده اين محصول جايگاه خود را در بين رقبا و مصرف کنندگان از دست بدهد.
مدیر باغبانی جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان در خصوص وضعيت كشت حنا دراين استان مي گويد: سطح زیر کشت حنا در استان یک هزار و ۳۳۶ هکتار است که با توجه به حاصلخيزي زمين هاي منطقه از هر هکتار سه هزار و پانصد کیلوگرم محصول برداشت می شود.
اردشیر شهرکی مي افزايد: از آنجا كه به دلیل كيفيت وپرمحصولي درختچه هاي حنا درسال به صورت سه نوبت برداشت مي شود لذا محصول تولیدی بسيار صرفه اقتصادي دارد.اين كارشناس كشاورزي ازدلگان، ایرانشهر، نیکشهر، قصرقند، فنوج و چابهار به عنوان مهمترين مراكز كشت اين گياه رنگي نام برده وادامه مي دهد:هزينه كاشت وبرداشت اين محصول بسيار باصرفه است چرا كه
آبیاری آن به صورتی سنتی بوده و نیاز کودی آن به صورت کود کامل، فسفات، پتاس و اوره است كه بعد از هربار چيدن استفاده مي شود.اردشير شهركي، مصارف آرایشی، بهداشتی و داروئی وهمچنين كيفيت بالا وقيمت مناسب اين محصول را از مهمترين عوامل براي جذب مشتري مي داند.
البته با توجه به اينكه بيشتر مردم اين استان از بي كاري رنج مي برند با توسعه كاشت اين گياه مي توان كار آفريني كرد چرا كه طبق آمار در هر هکتار مزرعه حنا، چهار نفر مشغول بکار هستند که با توجه به طرح زیر کشت یک هزار و ۳۳۶ هکتاری در سیستان و بلوستان می توان به صورت مستقیم و غیرمستقیم براي پنج هزار نفر شغل ايجاد كرد و در صوت ایجاد کارخانه تبدیلی و فرآوری می توان بهره وری بیشتری از این محصول به دست آورد.
عبدالباسط پاكزاد مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان نيزدر خصوص ساير خواص اين گياه مي گويد: حنا خواص بسياري دارد واكثرا تنها با ويژگي مناسب بودن براي رنگ آميزي مو وبدن اين گياه آشنا هستند درصورتي كه حنا محافظ کبد، کاهشدهنده پرفشاری خون، حساسیتزا و مسکن دردهاست، همچنين با توجه به داشتن ترکیب تانن دارای خاصیت قوی قابض است، به همین دلیل از آن به صورت خوراکی براي درمان اسهال خونی، زخمهای رودهای و معدهای استفاده می شود. علاوه بر آن برای مصرف خارجی و موضعی به عنوان ضداگزما، درمان جرب شامل بیماری پوستی واگیری که عامل آن سارکوپتس اسکابیل است، ضدمیکوزیس و بیماری قارچی پوست و درمان زخمها ودرمان قارچهای پوست سر و جذام، رفع اگزما، جلوگیری از عرق دست و پا و بهبود ترشحات سوزاکی از دیگر خواص دارویی گیاه اين گياه مي توان نام برد.
حناي سيستان رنگي ندارد
از آنجايي كه از دير باز خاصيت بي شمار دارويي وبهداشتي اين گياه رنگي براي همگان آشكار شده است لذا با مهيا بودن زيرساختها وداشتن صنايع تبديلي مي توان براي اين محصول ارزش آفريني كرد اما نبود صنايع تبديلي وبسته بندي در استان سبب شده تا کشاورزان از سود اين محصول بي نصيب بمانند. متاسفانه وجود دلالها در بخش كشاورزي يكي از مشكلات اين بخش است.عبدالغني شه بخش يكي از حنا كاران منطقه كه اين شغل را از پدرش به ارث برده درخصوص مشكلات حنا كاران منطقه مي گويد:متاسفانه در چند سال اخير خشكسالي ها باعث بروز مشكلاتي براي مردم منطقه كه شغل اكثرشان كشاورزي است، شده است. چراكه ما بيمه نيستيم و در صورت ازبين رفتن محصول خسارتمان جبران نمي شود. علاوه بر اين بالابودن هزينه باعث شده تا كمتر كسي ريسك كند واندك سرمايه خود را به خطر بيندازد. ازطرفي واسطه ها ودلالها با سوءاستفاده از اين موقعيتها محصولات مارا به حداقل قيمت مي خرند.
وي با اشاره به كاربرد بسيار محصول توليدي شان ادامه مي دهد:متاسفانه نبود صنايع تبديلي دراستان باعث شده تا سود واقعي به جيب افراد ديگر سرازير شود وتوليد كننده نتواند بهره اي از زحماتش ببرد. در صورتي که با ایجاد کارخانههای بهداشتی از قبیل شامپو و صابون که حنا در آن کاربرد دارد مي توان ازفرار سرمايه ها به ساير استانها جلوگيري كرد.وي ادامه مي دهد: متاسفانه نبود برخي زيرساختها ومحروميت استا ن سبب شده تا خيلي ها قيد سرمايه گذاري در استان را بزنند .
البته مشكل ديگر اين محصول صاردات فله اي آن به ساير استانها ونبود بسته بندي مناسب واستاندارد است واين موضوع باعث پايين آمدن كيفيت حنا بدست آمده شده است. از طرفي واردات بي رويه محصولاتي كه نصف كيفيت محصول ايراني را هم ندارد را نيز نبايد از ياد برد و دراين ميان از مشكلاتي همچون خشکسالی، نبود بازاریابی مناسب و شناسایی بازارهای هدف هم نبايدغافل شد چراكه حل اين مشكلات وانجام تبليغات مي تواند باعث شكوفايي اقتصاد استان مخصوصا باغداران شود.
