حال سينماي ايران خوب نيست. اين جمله شاهبيت تكراري اظهارات اين روزهاي كساني است كه دستي در سينما دارند. هرچند مسئولان سازمان سينمايي سعي دارند با تابلو كردن رقم فروش قابل توجه يكي، دو فيلم، مدعاي دروغين اوضاع و احوال خوب سينما را به مخاطبان القا كنند اما به قول منوچهر محمدي تهيهكننده سينماي كشورمان «ناقوس مرگ سينماي ايران به صدا درآمده است.»
در ايامي كه سينما و سالنهايش با يكي، دو فيلم در حال تقلا و آبروداري است، كارشناسان و خبرگان اهل فن دلايل متعددي را براي اوضاع فشل سينما ذكر ميكنند. از جمله اين دلايل ميتوان به بحث ورود تكنولوژيهاي مدرن اشاره كرد. جايي كه اينترنت و فضاي مجازي با فراهم كردن شرايط بسيار سهل و آسان زمينه آپلود يا دانلود بهترين فيلمهاي داخلي و خارجي را ايجاد كرده است.
اما تمام اين موارد جزو مسائل دمدستي محسوب ميشوند و اگر قرار باشد قدري ژرفتر به موضوع بپردازيم، لازم است به ملزومات مهم ترغيب مخاطب براي حضور در سالنهاي سينما توجه بيشتري داشته باشيم. از جمله مهمترين اين ملزومات نداشتن سياستهاي بلندمدت و استراتژي هدفمند براي سينما و مخاطبانش از سوي دولت و مسئولان اين حوزه تأثيرگذار است.
طيفهاي مختلف سينماگران از فيلمسازان ارزشي و گيشهاي تا شبهروشنفكر و... نسبت به نوع تصميمات و اجراي آنها از جانب مسئولان سينمايي گلهمند و شاكي هستند. شايد بهترين كنايه به اقدامات مسئولان سينمايي همان جمله حامد محمدي، كارگردان فيلم سينمايي «فرشتهها با هم ميآيند» باشد كه گفته بود: با خواندن شعرهاي مولانا و حافظ حال سينما خوب نميشود!
هيس! سينماگران فرياد نميزنندفيلمسازي سفارشي و پروژهاي كه از جانب مسئولان به برخي از سينماگران داده ميشود و آنها را به درد سفارشيسازي مبتلا ساخته، يكي ديگر از آلام تن رنجور و فرتوت شده سينماي ايران است. كمال تبريزي، كارگردان سينماي كشورمان كه اين روزها فيلم جنجالي «از رئيسجمهور پاداش نگيريد» را پس از چندين سال توقيف بر پرده سينماها دارد، درباره اوضاع كنوني سينماي كشور و علل و دلايل آن ميگويد: به نظر من سينماي ايران دوران افول خود را طي ميكند، يعني هم در فيلمسازها، هم در نوع نگاه به سينما و تدوين سياستهاي سينما و حتي در مورد مخاطب نيز ركودي در سينما به وجود آمده است. همه چيز در هالهاي از ابهام و بلاتكليفي قرار دارد. آقاي منوچهر محمدي جايي گفته بودند كه ناقوس مرگ سينماي ايران به صدا درآمده است؛ به او گفته شد كه اين حرف را دوباره بازگو نكند، چون طبيعتاً براي مديريت جديد سينما خوب نيست. ولي به هر حال بايد توجه داشته باشيم كه دچار يك بحرانيم.
در همين زمينه سيد امير سيدزاده، تهيهكننده سينما، اظهارات و آمار جالب اما تأسفبرانگيزي را ارائه ميكند. تهيهكننده فيلم «مادر قلب اتمي» ميگويد: از هر ۱۰۰ فيلم توليد شده در سينماي ايران تنها ۶۰ فيلم اكران ميشود كه تنها ۱۰ درصد از اين فيلمها از فروش قابلقبولي برخوردارند. در اين ميان فيلمهايي هستند كه هرچند با هزينه بالايي ساخته شدهاند، اما نميتوانند در گيشه به فروش مناسبي دست پيدا كنند. مشكلات فعلي سينماي ايران به ويژه در بخش گيشه نيازمند كالبدشكافي است. متأسفانه اكثر فيلمهايي كه از ابتداي سال در سينماهاي كشور اكران شدهاند با ضرر مطلق در گيشه مواجه بودند و شايد تنها توانستهاند هزينه تبليغات خود را به دست آورند.
وي با اشاره به اينكه در چنين شرايطي سرمايهگذار بخش خصوصي قدمي در سينما برنميدارد، ميافزايد: از ابتداي سالجاري تاكنون پروانه ساخت تعداد زيادي فيلم سينمايي صادر شده است كه اكثر اين فيلمها هنوز پيشتوليد خود را آغاز نكردهاند، چراكه نتوانستند سرمايه مناسبي براي توليد فيلم جذب كنند. امروز سينماي ايران در وضعيت تراژيكي قرار دارد و نزديك به ۸۰ درصد از سينماگران بخش خصوصي با ورشكستگي مطلق مواجه شدهاند.
با كنار هم گذاشتن اظهارات متناقض مسئولاني كه سعي در گل و بلبل نشان دادن همه چيز دارند با واقعياتي كه از زبان فيلمسازان و سينماگران شنيده ميشود، به خوبي ميتوان نتيجه گرفت كه اوضاع اين روزهاي سينما اصلاً به نفع مخاطب و خود سينما نيست. مسئولان نيز بهتر است به جاي بزك كردن اين بيمار نزار به فكر درمان و چارهجويي باشند.
