طي هفته اخير، كاهش تقاضا و صادرات ميوه به كشورهاي همسايه، به ويژه عراق از يك سو و كاهش 10 درصدي قيمت ميوه از سوي ديگر باعث زيان باغداران شد، به طوري كه بسياري از باغهاي اجارهاي به باغداران پس داده شد.
هر ساله باغداران به دليل گراني قيمت كارگر و چيدن و بستهبندي ميوهها، ترجيح ميدهند كه باغ خود را در فصل برداشت به واسطهها اجاره دهند، اما اخبار رسيده حاكي از آن است كه امسال به دليل كاهش تقاضا در بازار و صادرات به كشورهاي همسايه، اين واسطهها قرارداد اجارهشان را فسخ كرده و بار ديگر باغداران را متضرر كردند.
متأسفانه سياست انحصاري در بازار ميوه، حمل و نقل گران و ميزان فساد بالاي اين كالا در كشور موجب شده كه كشاورز و باغدار متضرر شود و در نهايت واسطهها و دلالان سود ببرند.
دكتر عنايتالله بياباني، قائم مقام خانه كشاورز با تأكيد براينكه عدم نظارت سازمان حمايت از مصرفكنندگان و تعزيرات بر قيمت ميوه در ميادين ميوه و انحصار بازار در دست عدهاي خاص موجب شده داستان زيان باغداران هرساله تكرار شود، فرقي نميكند، هم در پر آبي و هم خشكسالي، اين كشاورزان هستند كه به دليل بيتدبيري دولت، زيان ميكنند. وي در گفتوگو با «جوان» افزود: امسال قدرت خريد مردم و تقاضا نيز كاهش يافته، از اين رو با ارزاني قيمتها، دلالان و واسطهها براي جلوگيري از زيان بيشتر، شرايط را براي باغداران سخت كردهاند. وي با تأييد خبر «جوان» مبني بر اينكه برخي از دلالان باغهاي اجارهاي را پس دادهاند، افزود: امسال به دليل افزايش هزينه حمل و نقل و كارگر در فصل برداشت ميوه از يك سو و نبود كشش بازار و افت تقاضا از سوي ديگر موجب نابساماني بازار شده است.
وي همچنين از سياست وزارت جهاد براي كاهش توليد ميوههاي آب بر خبر داد و گفت: به دليل ساختار سنتي كشاورزي در كشور، وزارت جهاد نميتواند بر كشاورز تحميل كند كه چه محصولي بكارد يا نكارد، اما ميتواند اعلام كند كه مسئوليتي در قبال ضرر و زيان باغداران نميپذيرد، با اين روش ميتواند كشاورزان را از كاشت محصولات آب بر باز دارد. بياباني در مورد اينكه برنامه وزارت جهاد كشاورزي در مورد منع صادرات محصولات آببر چيست، گفت: در معاونت زراعت وزارت جهاد كشاورزي بررسي و تحقيقي در مورد اينكه صادرات چه محصولات كشاورزي از لحاظ ميزان مصرف آب به نفع يا به ضرر است، شروع شده است.
وي افزود: يك تيم ويژه براي اين تحقيق و بررسي در اين زمينه مشغول به كار است و احتمالاً تا كشت پاييز نتايج مشخص ميشود، اين تيم بررسي در مورد محصولات صادراتي كشاورزي، مناطق توليد و بار مصرفي آب را رصد ميكند.
بياباني تصريح كرد: هدف وزارتخانه تعيين سياست منطقي براي صادرات محصولات كشاورزي است و در اين رابطه هم با سازمان هواشناسي جلساتي برگزار شده است.
توقف صادرات هندوانه
همچنين حسين مهاجران، رئيس اتحاديه ميوه و سبزي نيز بر كاهش تقاضا تأكيد دارد، اما معتقد است كه هيچ ميوهاي در دست باغداران نميماند، شايد قيمتها ارزان شود، اما بازار ايران همچنان كشش انواع ميوه را دارد. وي درپاسخ به اين سؤال كه باغداران مجبورند كمتر از سالهاي گذشته ميوه سردرختي را بفروشند، افزود: احتمالاً صادركنندگان به دليل كاهش قيمتها و نبود كشش بازار در كشورهاي مبدأ، قيمت صادراتيشان را كاهش دادند و واسطهها نيز اين زيان را به باغداران منتقل كردهاند. وي افزود: به عنوان مثال، اگر گيلاس در بازار تهران كيلويي 8 هزار تومان باشد، صادراتي آن نيز 12 هزار تومان اكنون اين ارقام كاهش يافته اما بار فروش حتي به قيمت 4 هزار تومان هم بفروشد، باز هم سود كرده است. وي كاهش صادرات را خطرهاي موجود در مرزهاي برخي از كشورهاي همسايه دانست و گفت: عمده صادرات ما هندوانه و سيبزميني است كه اكنون تمام كشورهاي همسايه محصولاتشان رسيده و نيازي به واردات از ايران ندارند.
مهاجران از كاهش ۱۰ درصدي قيمت انواع ميوه در بازار خبر داد و اظهارداشت: قيمت هندوانه كه هفته قبل هزار و 200 بوده، در حال حاضر به ۹۰۰ تومان كاهش يافته، همچنين قيمت زردآلو از 9 هزار تومان به 7 هزار تومان و گيلاس از 12هزار تومان به 9 هزار تومان رسيده است.
وي قيمت هلو را ۶ هزار تومان اعلام كرد و افزود: هركيلوگرم موز بين 2 هزار و 800 تا 3 هزار و 200 تومان به فروش ميرسد، ضمن اينكه قيمت سيبدرختي حدود 6 هزار تومان، انگور كمتر از 8 هزار تومان، خيار كمتر از هزار و 500 تومان، پياز بين ۶۵۰ تا ۷۰۰ تومان، سيب زميني از ۵۰۰ تا ۸۰۰ تومان، گوجهفرنگي كمتر از ۸۰۰ تومان، هويج از هزار و 800 تا 2 هزار و 500 تومان، طالبي و خربزه از هزار و 500 تا 2 هزار تومان و ليموترش از 5 هزار تا 8 هزار تومان است. مهاجران نرخ سبزي را نيز بدون تغيير و ميانگين قيمت هركيلوگرم از آن را ۸۰۰ تومان عنوان كرد و گفت: در ميان سبزيها فقط قيمت شاهي گران و كيلويي 3هزار تومان است.
