زماني كه رهبر انقلاب سال 1388 را سال «حركت به سمت اصلاح الگوي مصرف» نامگذاري كردند جامعه را به سوي درست مصرف كردن سوق دادند. اين نامگذاري كه جاي خالياش در فرهنگ عمومي مردم مشاهده ميشد چند نكته مهم و كليدي به همراه داشت. فرهنگ مصرفي ما در بسياري از مواقع فرهنگي زيادهخواه و اسرافگر بوده است كه علاوه بر هدر دادن نعمات الهي، هزينه زيادي را به خانوادههاي ايراني تقبل ميكرد. جهت ديگر اين پيام متوجه منابع محدود كشور مثل منابع آبي ميشد كه با درست مصرف نكردن و اسراف، كشور را در آينده با مشكلات عديدهاي مواجه خواهد كرد.
چند سال از پيام رهبري كه گذشت، گرماي بيسابقه، كمبود بارش باران و خشكسالي همه را به ياد اصلاح الگوي مصرف انداخت. اهميت پيام رهبري حالا به خوبي مشخص شده بود و همگان فهميده بودند اگر مصرف آب در كشور اصلاح نشود، نسلهاي بعدي از داشتن اين مايه حيات محروم خواهند شد. از اين رو با آغاز كمآبي بيسابقه، هشدارهاي زيادي نسبت به خطر بيآبي داده شد. رسانهها همواره به عنوان يكي از اركان فرهنگسازي نقش مهمي در پيادهسازي منويات رهبري و آموزش مردم دارند. صداوسيما به عنوان پرمخاطبترين رسانه كشور كه قشر وسيعي از اجتماع را در برميگيرد نقش بسيار مهمي در اصلاح الگوي مصرف مردم دارد. با آغاز كمآبي رسانه ملي شروع به ساخت كليپهاي تبليغاتي با مضمون مصرف درست آب كرد ولي از يك اصل مهم غافل شد و جاي خالي پيام «اصلاح الگوي مصرف» را در سريالهاي پرمخاطب نديديم. اگر خندوانه را در ميان برنامههاي توليدي يك استثنا بدانيم تلويزيون جز در برنامههاي تبليغاتي سازمان آب و فاضلاب و پيامهاي ميان برنامه مجريانش، برنامه پرمخاطبي با هدف اصلاح الگوي مصرف توليد نكرده و حتي گاهي برنامههايش خلاف اين اصل مهم حركت كرده است. وقتي با دقت به سريالهايي كه از تلويزيون پخش ميشود، ريز شويم، متوجه خواهيم شد در هيچ كدام از اين سريالها پيام درست مصرف كردن ديده نميشود. به عنوان مثال در سريال «مدينه» كه ماه رمضان گذشته از تلويزيون پخش شد، در يكي از قسمتها يكي از بازيگران اصلي هنگام باز كردن شيرآب، با يادآوري خاطرهاي به گريه ميافتد و در همان حال شروع به هق هق ميكند و شير آب به مدت چندين دقيقه همانطور باز ميماند و او هم همانطور گريه ميكند. در سريال «درحاشيه» كه به تازگي پخش شد وقتي پشت صحنهها را مرور ميكرديم مصرف بدون دليل و چندباره آب به خوبي قابل مشاهده بود. هر چند در بعضي از قسمتهاي «پايتخت» تلاشهايي براي يادآوري كمبود آب شده است اما همين مورد هم با تعارض و دوگانگي روبهرو است. بازيگران شايد در ديالوگ از كمآبي حرف بزنند ولي در عمل براي تبليغ يك مايع شوينده، چندين دقيقه شير آب را روي فرش ميگيرند. سريال و فيلمهاي پرمخاطب همواره يكي از بهترين عرصهها براي تبليغ و ترويج پيامهاي مختلف بوده است. سينماي هاليوود نمونه بارز آن است كه در لابهلاي فيلمهايش حرفش را ميزند و پيامش را زيرپوستي به گونهاي كه به خوبي در ذهن مخاطبانش ماندگار شود، انتقال ميدهد. چشمهاي تيزبين مخاطبان رسانه ملي تمام جزئيات هر آنچه در سريالها به نمايش گذاشته ميشود را رصد ميكند و نه تنها پيامي براي «درست مصرف كردن» نميبيند بلكه قرباني سهلانگاري يا زد و بندهاي پشت پرده سازندگان با شركتهاي تجاري ميشود. مطمئناً ادامه اين روند فيلمسازي و برنامهسازي فرهنگ مصرفي مردم ايران را اصلاح نخواهد كرد.
