نگارنده متولد منطقهاي هستم با بارش كم. زماني روستاييان آن دياربدون نياز شديد به شهرستان كاشمر روزگار خود را ميگذراندند اما بيش از همه طعم نانهاي محلي كه نه با كورههاي گازي كه با سوختهاي قابل بازگشت (شاخههاي درخت مو و خارهاو...) طبخ ميشد را به ياد دارم؛ نان هايي كه آرد آن معمولاً حاصل گندمهاي بومي منطقه خراسان بود و معروفترين و بهترين آرد نيز متعلق به گندم ديمه منطقه مه ولات بود.
اما چند سالي است كه متأسفانه حتي طعم و رنگ نانهاي روستاها با تنورهاي خاص آن اقليم نيز مشابه نانهاي صنعتي ماشيني است وديگر كمتر نان محلي ميتوان پيدا كرد كه با آرد و گندم ديمه با رنگي نزديك به نارنجي پخته شود.
تقريباً تمام روستاييان گندم خود را ميفروشند و آرد يكدستي را تحويل ميگيرند كه به دليل نداشتن سبوس و ويژگيهاي يك آرد خوب، قديميها نيز كمتر تمايل به طبخ آن دارند.
اين فرآيند تغيير كه روستاييان را به نانواييها كشانده در واقع نه فقط براي امنيت كشور در تأمين كالاهاي اساسي در مناطق مختلف كشور آسيبزاست. بلكه از آن مهمتر نشان از يك اتفاق ناميمون دارد كه آن را ميتوان در لابهلاي آمارهاي گمركات يافت و بايد نسبت به آن حساس شد.
بر اساس آمار منتشر شده در سايت سازمان گمرك جمهوري اسلامي طي دو ماه اول امسال بيش از 200 ميليون دلار گندم بذر (جدا از واردات ميلياردي و انبوه سالانه گندم) وارد كشور شده است.
ظاهراً اين ميزان بذرگندم كه روند افزايش ساير بذرها هم قابل تأمل است، همگي از كشور انگلستان وارد شده است. بذرهاي با ژنتيك دستكاري شده كه تنها براي يك بار كاشت به كار ميروند.
به اين ترتيب ميتوان حدس زد كه چرا ديگر طعم نانهاي محلي در مناطق مختلف به رغم روشهاي طبخ متفاوت يكسانتر از گذشته شده است. به عبارت ديگر با واردات بيرويه بذر گندم ما در حال از بين بردن ذخاير ژنتيكي گياهان بومي – منطقهاي خود هستيم؛ اقدامي كه لابد حاصل كار مشترك سود جويان واردكننده با سيستم سياستگذاري كشاورزي است.
به نظر ميرسد وزارت جهاد كشاورزي كه طي ماههاي اخير بيشتر درگير مأموريت جديد خود يعني كنترل بازار شده است، بايد نسبت به تغييرات اينچنيني در مناطق مختلف حساستر شده و با نگاهي به آمار گمركات در آسيب رساني به ذخاير ژنتيكي گياهان همراه و همگام نشود يا دستكم حالا كه قرار است براي توليد بيشتر كشتهاي منطقهاي را مديريت كنيم، فكري به حال توليد با شرايط منطقهاي كنيم.
نگارنده اميدوار است اكنون كه وزيرجهاد كشاورزي براي شركت در نشست وزيران كشاورزي به ايتاليا ميرود، هنگام سخنراني حول محورهاي «كشاورزي، غذا و توسعه» و «غذا و فرهنگ» و «كشاورزي و امنيت غذايي» به اين نكته مهم مرتبط نيز بينديشد.
