گاه افرادي هستند كه به هر دليل دچار ناتواني جسمي شدهاند اما با تقويت ساير اندامهاي سالم خود توانستند كارهاي بزرگي در عرصههاي مختلف انجام دهند. واقعاً اين يك شعار نيست كه معلوليت يك محدوديت است. معلولان در عرصه هنري از جمله هنرهاي دستي و تجسمي معمولاً نبوغ و تواناييهاي حائز اهميتي دارند كه بايد از آن براي اعتلاي خودشان و جامعه هنري كمال استفاده را برد. در مشهد با مرد جواني آشنا شديم كه اقدام به تأسيس مؤسسه فرهنگي - هنري مختص به معلولان نموده است. گپ وگفت ما را با علي وحدتي مدير اين مؤسسه در مشهد ميخوانيد:
هدف شما از راهاندازي چنين مؤسسهاي چه بوده است؟
همانطور كه از اسم مؤسسه هم برميآيد، هدف اصلي كمك به معلولان و تسهيل در امور زندگي اين افراد بوده كه از نظر جسمي كمتوان يا ناتوان هستند. ما به دنبال حمايت از معلولان هستيم بهخصوص معلولان هنرمند و فعال در عرصههاي فرهنگي كه با وجود گستردگي كار و ارائه
آثار مختلف كمتر ديده ميشوند.
آيا قبل از اين هم چنين مؤسسهاي با اين رويكرد وجود داشته است؟
قبلاً عدهاي يكسري كارها در اينباره انجام دادند اما نتوانستند به سرانجام برسانند اما خدا خواست و ما با تكيه به لطف خدا و همكاري دوستان معلول اين انجمن را تأسيس كرديم. در حال حاضر280 معلول شناسايي شدند و به دنبال آن هستيم كه به تدريج عضو انجمن شوند.
كار شما در اين مؤسسه چيست؟
انجمن ما به دنبال حمايت از معلولان است ازجمله خدمات درماني و فيزيوتراپي، برگزاري كلاسهاي آموزشي هنري در شاخههاي مختلف اعم از معرق، نقاشي، موسيقي، سفالگري و...، برگزاري كلاسهاي كمك آموزشي مثل كامپيوتر، زبان و...، كشف استعدادها و تواناييهاي افراد معلول، داير كردن نمايشگاه و فروش توليدات افراد تحت نظر ساماندهي افراد معلول براي اشتغال و برگزاري اردوهاي تفريحي و مذهبي براي تقويت روحيه معلولان. به طور كلي ميخواهيم افراد معلول را به عنوان بخشي از جامعه فعالتر و پوياتر كنيم، زيرا هر كدام داراي توانايي و استعدادهايي هستند كه به دليل نقص جسماني در عضوي به پرورش آن نپرداختهاند.
چقدر توانستيد در اين راستا فرهنگسازي كنيد؟
اولين قدم ما حضور در نمايشگاهها و ارائه آثار هنري معلولان است تا هم خودشان به اين باور برسند كه توانمند هستند و هم ديگران متوجه شوند. اينجا معلولان هنرمندي هستند كه ثابت كردهاند توانايي زيادي دارند و آثارشان چيزي كمتر از هنرمندان سالم بدني نيست زيرا هنر به معلولان اميد ميدهد.
برخورد مردم چگونه بوده است؟
خوشبختانه استقبال زيادي از برنامههاي ما در نمايشگاهها ميشود و مردم آثار هنرمندان معلول را دوست دارند.
آيا به دنبال حضور در نمايشگاهها خانوادههايي كه داراي عضو معلولي در خانه هستند هم متقاضي شركت در انجمن شدهاند؟
هنوز نه، شايد بايد بيشتر فرصت داد و با معرفي بيشتر فعاليتهاي معلولان مؤسسه، آنها هم داوطلب عضويت شوند، زيرا هر انساني در هر شرايطي داراي توانايي و استعدادهايي است كه بايد شكوفا كرد و آن را پرورش داد.
به نظر شما حضور معلولان هنرمند در عرصههاي نمايشگاهي چقدر لازم است؟
خيلي زياد، اين باعث تقويت اعتماد به نفس ساير معلولان ميشود كه بدانند چيزي از افراد سالم كم ندارند و ميتوانند آثار خوبي خلق كنند. اصلاً به اعتقاد من بايد نمايشگاههاي مختص اين افراد به صورت دائمي برقرار باشد تا ديد مردم نسبت به معلوليت جسمي عوض شود. قصد داريم سنديكايي را هم براي معلولان تأسيس كنيم.
اين سنديكا چه كاري قرار است انجام بدهد؟
سنديكا براي ساماندهي معلولان است تا از پراكندگي نجات پيدا كنند. هر ارگان يا سازماني براي افراد زيرمجموعه خود داراي يك اتحاديه و سنديكاست كه جنبه حمايتي براي آنها دارد و ما هم ميخواهيم چنين فضايي براي معلولان كشور فراهم شود.
مگر قبل از اين سازمان بهزيستي چنين برنامهاي نداشت؟
نه، اين براي اولين بار است كه براي معلولان اتحاديهاي راهاندازي ميشود تا آنها هم مانند ساير افراد وابسته به سازمانهاي مختلف داراي برنامهاي جامع و قانونمند باشند.
آيا ايجاد سنديكا باعث جداسازي معلولان از ساير جامعه نميشود؟
نه، اين اتحاديه هم مانند اتحاديه كارگري وكارمندي است و فرقي نميكند.
شما اين مؤسسه را در مشهد تأسيس كردهايد، در ساير شهرها هم فعاليت داريد؟
يكي از برنامههاي ما در آينده نزديك گسترش كار در شهرهاي ديگر كشورمان است تا بتوانيم به اميد خدا معلولان بيشتري از سرتاسركشور را تحت پوشش قرار دهيم.
با مراكز خيريه هم در ارتباط هستيد؟
نه، همه كارها و هزينهها را خودمان تأمين كردهايم.
چقدر مهم است تا مراكز دولتي در اين كارها مشاركت داشته باشند؟
صددرصد نياز است تا دولت هم وارد كار شود.
در فضاي مجازي هم فعاليت داريد؟
بله، يك بخش اصلي كار ما در فضاي مجازي و اينترنت است. وب سايتي داريم كه در كنار معرفي مؤسسه و فعاليتها، بازارچهاي هم در آن طراحي كردهايم. اين بازارچه براي آن است تا محصولات بچههاي معلول ضمن معرفي، فروش اينترنتي هم داشته باشد. تصاوير هركدام از محصولات را به نمايش ميگذاريم و يك بازار اينترنتي براي آنها راهاندازي كردهايم تا هركس جنسي را كه ميخواهد با قيمت مناسب تهيه كند.
اگر معلولي بخواهد از شهر ديگري عضو مؤسسه شود، راهي دارد؟
ما براي همه معلولان آماده خدمترساني هستيم. اگر معلولي هم بخواهد از طريق بازارچه اينترنتي ما محصولش را بفروشد ميتواند همكاري داشته باشد حتي قصد داريم در آينده نزديك يك بازارچه دائمي در فضاي حقيقي راهاندازي كنيم.
قبل از اين هم بازارهاي خيريه وجود داشت و معلولان محصولاتشان را ميفروختند؟
بله، بازارها و نمايشگاههايي براي ارائه آثار هنري بود اما موقتي. ما قصد داريم يك بازاري مانند پاساژ براي معلولان داشته باشيم تا خودشان عاملان اصلي بازار باشند حتي افراد سالم هم ميتوانند در كنارشان كاركنند ولي محوريت فعاليت معلولان باشد و خودشان به اداره وكنترل بازار بپردازند.
در مشهد؟
فعلاً اصل كار در مشهد كليد خورده ولي انشاءالله در سايرشهرهاي كشورمان هم برنامههايي خواهيم داشت و نمايندگي ميزنيم.
آيا قصد نداريد با بهزيستي همكاري داشته باشيد؟
اگر بخواهيم زيرمجموعه اين سازمانهاي دولتي بشويم، آسيب ميبينيم و به كارمان لطمه وارد ميشود زيرا مشخصه تمام سازمانهاي دولتي بوروكراسي و فعاليتهاي پيچيده اداري است، چيزي كه اغلب براي مامشكل ساز است، ميخواهيم يك انجمن مردمي مستقل باشيم.
چه انتظاري از مسئولان داريد؟
هرمؤسسهاي توقع خاص خودش را دارد. ما از مسئولان حمايت ميخواهيم تا بتوانيم به معلولان خدمترساني داشته باشيم. ما مثل يك كودك نوپا هستيم كه تازه راه افتاده و بايد دستمان را بگيرند تا زياد زمين نخوريم و راه رفتن را ياد بگيريم چون اگر اين مؤسسات مردمي فعال شوند و پيشرفت كنند قطعاً باعث افتخار خود سازمان بهزيستي است.
در پايان اگر صحبت خاصي داريد بفرماييد.
كارمان را با بچههاي معلول شروع كرديم به اميد اينكه خدمتي كرده باشيم و از كسي توقعي نداريم. اگر كارمان قبول باشد تنها از خدا مدد ميگيريم و بايد در زمينه معرفي فعاليتهاي معلولان فرهنگسازي كرد.
