كشور ما در منابع آب كشور فقيري است. در ماههاي آينده، يعني تا شهريور۹۴، پيشبيني ميشود نسبت به سالهاي گذشته ۲۰ درصد كاهش بارندگي داشته باشيم كه اميدواريم با كمك مردم و برنامهريزيهاي جدي كه براي مديريت آب شده بتوانيم مشكلات را پشت سر بگذاريم.
اما اگر مصرف بهينه آب از دوران كودكي آموخته شود، اينگونه در ذهن كودكان ملكه ميشود و تا پايان عمر رفتار بر حسب آن شكل ميگيرد. بنابراين ما نيازمند اين هستيم كه دقيقاً بدانيم قطرهقطره آب را چگونه بايد مصرف كرد. اميدوارم با فرهنگسازياي كه در ميان خانوادهها انجام ميشود و برنامهريزي درست بر منابع آبي، كشور را از خطر كمبود آب نجات دهيم.
ما بايد مديريت مصرف داشته باشيم. در كشاورزي با اصلاح الگوي كشت و اصلاح شيوههاي آبياري قادر هستيم ميزان مصرف آب را كاهش دهيم و در مصرف خانگي هم خانواده به راحتي ميتواند ۳۰ درصد مصرف خود را كاهش دهد، از طرفي استفاده از آب دريا، نمكزدايي و شيرينسازي آن و همچنين تمهيدات براي كاهش بخار آب درياچهها، از برنامههايي است كه در دستور كار داريم.
بايد براي مصرف آب تغيير روش دهيم و اين تغيير روش بايد از مدارس شروع شود و تنها با مصرف درست ميتوانيم زندگي خود را ادامه دهيم.
سطور فوق بخشي از اظهارات قابل تأمل «حميد چيتچيان» وزير نيروي دولت يازدهم است كه صبح روز گذشته در حاشيه همايش «ايست! آبنيست» در تالار فرهنگ ايراد شده است. اين مراسم در واقع مراسمي است كه در آن دو وزارتخانه «آموزش و پرورش» و«نيرو» با سازمان محيط زيست هم پيمان شدهاند كه براي معضل «آب» حركتي انجام دهند كه اين حركت در فرهنگسازي و آموزش مصرف درست آب به دانشآموزان خلاصه ميشود.
حال مضاف بر اظهارات مسئولان در اين مراسم، نيمنگاهي به اخبار روزهاي گذشته از جمله سخنان صريح دكترعيسي كلانتري دبير ستاد احياي درياچه اروميه كه گفته بود 600 درياچه رو زميني و زيرزميني در ايران در حال خشك شدن است كه 10 مورد از آنها زيرزميني است، حكايت از عمق فاجعه دارد. با اين احوال ذكر چند مورد خالي از لطف نيست.
در ابتدا بايد از تلاشها و حركتهايي كه در قالب برگزاري همايش و سمينار، چاپ كتاب، سخنراني و غيره صورت ميگيرد، قدرداني كرد، چراكه به قول بيتالمثلي كه ميگويد« به راه باديه رفتن به از نشستن باطل»، در خلال چنين حركتهايي است كه امر مهم «شور و مشورت» تحقق ميپذيرد و در نهايت و به شرط دلسوزي و تعهد است كه اتفاقات خوبي صورت خواهد گرفت.
اما در مقام انتقاد بايد متذكر شد كه آموزشهاي زيستمحيطي همچون آموزههايي كه در مورد آب قرار است به دانشآموزان منتقل شود، در درازمدت به بار مينشيند. آن هم درخوشبينانهترين صورت كه اين پيش فرض را بپذيريم كه طرحهايي چون طرح ياد شده بدون شكست به مرحله اجرا درآيند.
با اين حال سؤال اينجاست كه با هجمه بيامان خشكسالي كه اين روزها شاهد آن هستيم (از جمله خبرفوق كه از زبان وزير نيرو روايت شده كه در سال آينده 20درصد كاهش بارندگي خواهيم داشت) آيا در درازمدت، ولو در چند سال آينده اصولاً آبي در مملكت ما باقي خواهد ماند كه از آن درست مصرف كنيم؟!
مورد بعد اين است كه اظهارات قاطبه مسئولان ما كه به نوعي پاي ثابت مبارزه با خشكسالي و رفع معضل هستند، مشتمل بر ارائه آمار و تكرار مكررات از صورت مسئله است. به اين مفهوم كه بارها تكرار كردهاند كه اگر شهروندان صرفهجويي كنند، اگر حجم بارندگي افزايش يابد، اگر آب درياها را شيرين كنيم و... معضل بيآبي رفع خواهد شد اما آن چيزي كه در اين رهگذر با ابهام روبهروست، اين است كه چه كسي يا چه دستگاهي بايد اين راهكارها را اجرايي كند كه در فرآيند اجرا اين اهداف محقق شود.