سومين همايش ملي نقش پژوهش در فرآيند قانونگذاري ديروز همزمان با هفته پژوهش در مجلس قديم برگزار شد.
به گزارش «جوان» در اين همايش كه جمعي از اعضاي دولت، نمايندگان مجلس شوراي اسلامي، اعضاي شوراي نگهبان و دستاندركاران امر قانونگذاري حضور داشتند، پيرامون روابط متقابل پژوهش و قانونگذاري، تعامل بين پژوهشگران، آسيبشناسي طرحها و لوايح بحث و تبادل نظر شد. در ابتداي اين همايش، كاظم جلالي رئيس مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي در سخناني تقويت جايگاه پژوهش در مراحل تدوين، تنقيه، تصويب و نظارت پارلماني، كاهش حدالامكان زمان دستيابي نمايندگان به گزارشهاي مركز، همافزايي علمي با ساير كانونهاي توليد فكر و همچنين مستندسازي پژوهشها و ايجاد بانك مطالعات پشتيبان قانونگذاري و نظارت پارلماني را اين چهار لايه عنوان كرد و گفت: مركز پژوهشها براي تحقق هر يك از اين چهار هدف، سياستهاي جداگانهاي را برگزيده است.
رئيس مركز پژوهشهاي مجلس در ادامه سخنانش يادآور شد: مراكز پژوهشي و فكري رسالت مهمي را در سياستگذاري و تصميمسازيهاي مرتبط بر عهده دارند، يقيناً هر ميزان مشاركت فعال بين سه ركنتصميمساز، تصميمگير و قانونگذار تقويت و تسريع شود، به همان ميزان موانع فرآوري قانونگذاري نيز كاهش مييابد.
لازم است به خودمان متكي باشيم همچنين در ادامه اين همايش، علي لاريجاني، رئيس مجلس شوراي اسلامي به ايراد سخنراني پرداخت و اظهار داشت: اداره كشور نيازمند عقلانيت است و اين عقلانيت به اين معنا نيست كه سياست در آن دخالت نداشته باشد، مجلس به طور قطعي محل آراي مختلف سياست است، اما اين سياسي بودنها بايد از نوعي تفكر عقلاني برخاسته باشد و اگر اينگونه نباشد، اعوجاجها به وجود ميآيند و در اين صورت تصميمات ممكن است تصميمات موجي باشند يا از ظرفيتها استفاده لازم صورت نگيرد.
وي اضافه كرد: در مجلس به طور طبيعي آراي مختلف سياسي وجود دارد، اما هر يك از اين تفكرات بايد از يك جريان عقلاني برخاسته باشد كه با تماس با اينها ميتوان تفكرات عقلاني را مقايسه كرد و از آنها بهره گرفت.
رئيس مجلس شوراي اسلامي در ادامه بيان داشت: بسياري از امور كشور ارتباطي به گرايشهاي روزمره سياسي ندارد كه نحلههاي مختلف سياسي سر كار باشند و شرايط اداره كشور را تغيير دهند، بسياري از سياستهاي كشور موضوعاتي است كه ارتباطي به سياستهاي روز ندارد.
لاريجاني اضافه كرد: در كشور چه اصولگرايان و چه اصلاحطلبان و چه ميانهروها بر سر كار باشند، مشكل كمآبي كشور بايد علاج شود و تفاوتي ندارد كه كدام يك از اين نحلهها بر سر كار باشند، بايد به اين سؤال پاسخ دهند كه چگونه ميتوان مشكل كمآبي را علاج كرد، چه مكانيزمهايي براي كشاورزي طراحي شود تا محصول بهتر را برداشت كنيم.
وي با بيان اينكه بهرهوري در كشور ما پايين است، افزود: هر نحله سياسي كه در كشور بر سر كار باشد با اين مسئله اساسي مواجه است كه بهرهوري در كشور پايين است و تا زماني كه به اين موضوع پرداخته نشود، نميتوان از منابع به طور صحيح استفاده كرد. وي در ادامه گفت: در شرايط فعلي كه با جريان بينالمللي مواجه هستيم و آنها هم بيشتر بخش اقتصادي ما را هدف قرار دادهاند، بايد اولويتهايي براي شرايط امروز در نظر گرفته شود، البته اين مسئله به معناي اين نيست كه شرايط درازمدت ديده نميشود، بلكه به اين معناست كه در امتداد آن شرايط درازمدت و امروز كشور زودتر بايد مورد رسيدگي قرار گيرد. رئيس مجلس همچنين تصريح كرد: بسياري از سياستهاي اقتصاد مقاومتي ابلاغي از سوي رهبر معظم انقلاب بر اين نكته تأكيد دارد كه هم به مسائل روز بايد تمركز كرد و هم نگاه درازمدت را از ياد نبرد. رئيس قوه مقننه ادامه داد: اقدام اخير در بحث قيمت نفت كه با تحريك امريكا و برخي كشورهاي منطقه انجام شد و شرايطي را به وجود آوردند كه البته به ضرر كشورهاي منطقه نيز هست، درصدد بودند تا شرايط اقتصادي ايران را سختتر كنند و شرايطي كه ما امروز با توجه به كاهش قيمت نفت در آن قرار داريم، با شش ماه قبل متفاوت است.
لاريجاني اضافه كرد: بودجه ارائه شده توسط دولت براي سال 94 با قيمت امروز نفت متفاوت است و چون بيماري اتكا به نفت در بودجه وجود دارد و اين بيماري يك بيماري مستمر است، شرايط فعلي شرايطي است كه ما بايد اضطرارا اقداماتي را صورت دهيم تا وضع كشور سامان پيدا كند. لاريجاني خاطرنشان كرد: زماني كه شرايط به گونهاي است كه با بودجه جاري متورم مواجه هستيم بايد راهحلي ارائه شود تا بودجه عمراني را حركت دهيم، با نوشتن روي كاغذ و اينكه 200 و خردهاي هزار ميليارد تومان بودجه عمراني نوشته شود دردي دوا نميشود، چراكه عملكرد مهم است.
وي افزود: در دولت لايحه بودجه تنظيم و در مجلس بررسي ميشود و دو ماه هم در مجلس براي آن وقت صرف ميشود و همه آن صرف بودجه جاري ميشود و به نظر من تكليف 95 درصد آن مشخص است و ما فقط زحمت رأي دادن به آن را داريم.
لاريجاني با بيان اينكه مسئله معوقات بانكي لازم است مورد توجه قرار گيرد، ادامه داد: اگر ميخواهيم توليد در كشور راه بيفتد و رونق اقتصادي داشته باشيم، بايد به مسئله معوقات بانكي توجه كنيم، احتكار معادن توسط دولتنيز از اقدامات نادرستي است كه لازم است دولت دست از روي معادن بردارد و معادن را باز كند تا تحولي در شرايط امروز رخ دهد، بايد معادن كشور به بخش خصوصي واگذار شوند، لازم است در بخش معادن تسهيلات و تشويقاتي ايجاد شود كه معادن كشور سامان يابند.
رئيس دستگاه قانونگذاري كشورمان در ادامه سخنانش خاطرنشان كرد: متناسب با آرايش شرايط بايد پاسخهاي مفيدتري براي اداره كشور داشته باشيم، با توجه به محاصره اقتصادي كه براي كشورمان ايجاد كردند، لازم است در بسياري از موارد به خودمان متكي باشيم، به نظر ميرسد ضرورت دارد مركز پژوهشهاي مجلس بستهاي با عنوان بسته رونق توليد كشور را با توجه به شرايط امروز از نظر اقتصادي تعريف و تدوين كند تا انشاءالله در جريان بررسي لايحه بودجه 94، اين بسته را در كميسيونهاي تخصصي و كميسيون تلفيق و نيز صحن علني راهنماي عملمان قرار دهيم، اين بسته براي نجات كشور فوقالعاده مهم است، اگر بسته اقتصادي متوازن و متناسب تدوين كنيد، ترديد نداشته باشيد كه اين بسته در مذاكرات هستهاي هم تأثيرگذار خواهد بود.
نبايد كشور را موجي اداره كنيمحجتالاسلام علياكبر ناطقنوري، رئيس اسبق مجلس شوراي اسلامي نيز در اين همايش، با اشاره به كمك گرفتن خود از جواد لاريحاني براي تأسيس مركز پژوهشهاي مجلس خاطرنشان كرد: از ديرباز و قرنهاي گذشته همواره بزرگان و فلاسفه مباحثي را در خصوص اينكه براي ساختن جامعه سعادتمند به چه عواملي نياز است، مطرح ميكردند.
ناطقنوري با تأكيد بر اينكه تنها قانون خوب يا مجريان خوب كافي نيستند، مجلس را مركز دموكراسي كشورها عنوان كرد و گفت: به خصوص در كشور ما كه از دوران صدر مشروطه مجلس شوراي ملي تشكيل شد و شهيد مدرس در آن حضور داشت و توانستند براي مبارزه با استبداد حركت كنند اين مسئله مورد توجه قرار دارد.
وي با اشاره به اينكه بر اساس قانون اساسي مجلس ايران جزو مقتدرترين مجالس دنيا است، يادآور شد: كنگره امريكا كه كشوري مقتدر است در برخي مواقع قابليت انحلال دارد و مصوباتش نيز گاهي اوقات وتو ميشود اما ما در قانون اساسي خود هيچ اصلي براي انحلال مجلس نداريم.
ناطق نوري يادآور شد: در بازنگري قانون اساسي نيز كه برخي پيشنهاد داده بودند در شرايط خاصي مجلس منحل شود يكي از كساني كه سخت با انحلال مجلس و گنجاندن آن در قانون اساسي مخالفت كرده بوده مقام معظم رهبري بودند. رئيس دفتر بازرسي مقام معظم رهبري با اشاره به فرايند قانونگذاري در كشورمان گفت: وقتي قانوني تصويب شود و به تصويب شوراي نگهبان برسد هيچكس نميتواند اين مصوبه را وتو كند و اين اقتدار در كمتر كشوري وجود دارد. ناطقنوري به دورهاي كه مجلس رأي به عدم كفايت اولين رئيسجمهور داد اشاره كرد و افزود: اين اقتدار نشان ميدهد كه مجلس جايگاهي بالا و پرمسئوليت دارد و از اين رو قائل است كه دموكراسي نياز به ابزار دارد.
عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام برگزاري 35 انتخابات در 35 سال گذشته را از افتخارات نظام جمهوري اسلامي برشمرد و خاطرنشان كرد: اين دموكراسي و آزادي است كه نياز به ابزار دارد و ابزار آن احزاب است، چراكه بدون حزب نميشود اين كار را انجام داد. وي با بيان اينكه مردم و قشرهاي مختلف براي انتخاب رهبر اهل خبره نيستند، يادآور شد: اين كار نياز به خبره دارد و اگر اينچنين نباشد ما دچار قوميت و قبيلهبازي ميشويم.
ناطقنوري بر همين اساس به تشريح آسيبشناسي در اين زمينه پرداخت و از حركت موجي انتقاد كرد و گفت: ما ميبينيم كه مسائل كشور روي موج حركت ميكند در حالي كه نبايد كشور را موجي اداره كرد كه با هر موج يك گروه سر كار بيايد ضمن اينكه ما در كشور ابزار نداريم و قاعده بازي را هم بلد نيستيم.
رئيس اسبق مجلس ادامه داد: وقتي كه گروهي روي كار ميآيد ما ميبينيم تا فراش مدرسه را عوض ميكند و ميگويد آنها زدند ما هم ميزنيم در حالي كه اگر پس از 35 سال از اداره كشور هنوز هم مبتدي عمل كنيم قابل قبول نيست.
ايران از يمن تا لبنان نفوذ اساسي دارد علياكبر ولايتي رئيس مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام نيز در همايش نقش پژوهش در فرآيند قانونگذاري با بيان اينكه ما امروز به نفت وابستهايم و بزرگان اين موضوع را با عنوان اقتصاد تك محصولي تأكيد كردهاند، بيان داشت: وابستگي بودجه ما به نفت بايد هر سال كمتر شود و به جايي برسيم كه بودجه جاري به نفت وابسته نشود كه متأسفانه اين طور نشده و حالا كه خريد نفت ما را محدود كرده و پولش را نميدهند مشخص شد اين موضوع چه قدر حياتي بوده است.
وزير اسبق امور خارجه در ادامه سخنان خود به ادعاي امريكاييها در رابطه با كدخدايي جهان اشاره كرد و اظهارداشت: امروز آنها نيز ديگر معتقد نيستند كه ميتوان جهان را تك قطبي اداره كرد، در اين چند روزه در اخبار خبري مبني بر رزمايش مشترك چين و روسيه مخابره شده اما شما حال بنگريد كه پيشتر در سياست ميگنجيد كه اين دو كشور در درياي مديترانه رزمايش مشترك برگزار كنند.
ولايتي با بيان اينكه قدرت ما در منطقه براي هيچكس قابل توجه نبود و همه امروز ناچارند به آن اعتراف كنند، خاطرنشان كرد: امروز ايران از يمن تا لبنان نفوذ اساسي دارد.
موضوع موشكي ايران خارج از هر مذاكرهاي استعلي اكبر ولايتي در حاشيه اين همايش در جمع خبرنگاران در پاسخ به سؤالي مبني بر اينكه برخي نمايندگان مجلس گفتهاند كه آقايان ظريف و عراقچي تعهد دادهاند كه در دور بعدي مذاكرات موضوع موشكي ايران مطرح شود، اظهار داشت: اين موضوع به هيچ وجه درست نيست. وي ادامه داد: طرفهاي مقابل سخن از موشك ميزنند، اما اين روياي كاذبه از سوي غربيهاست كه هيچگاه تعبير نميشود.
رئيس مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام با بيان اينكه ايران براي مقاصد دفاعي خود هر كاري را كه لازم باشد انجام ميدهد، خاطرنشان كرد: مهمترين خاصيت موشكها بازدارندگي است تا ايران بتواند سيستم دفاعي خود را تقويت و تنظيم كند و احتياج به اجازه كسي ندارد، بنابراين موضوع موشكي ايران خارج از هر نوع مذاكره است.
رئيس مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام در پاسخ به سؤال ديگري مبني بر اينكه آسوشيتدپرس مدعي شده ايران امتيازاتي براي تمديد مذاكرات داده است، تصريح كرد: ادعاي اين رسانه رد نشده است. وي اضافه كرد: مذاكرهكنندگان در چارچوب نقشه ترسيم شده رهبري حركت كردهاند، در واقع امريكاييها درخواست تمديد مذاكرات را مطرح كردهاند و حتي اين ترسيم براي متحدانشان نيز غيرمنتظره بود، چون آنها خبر نداشتند كه چرا امريكاييها در آخرين لحظه از مذاكراتي كه ميرفت گامهاي رو به جلو را بردارد، توقف كردند و سپس درخواست تمديد طولاني مدت را ارائه دادند، اين موضوع نشاندهنده وقوع برخي مسائل در پشت صحنه سياستهاي امريكاست.
