از ابتداي آذر ماه سريالي بر آنتن شبانه شبكه اول سيما نشسته كه در طول سه هفته، توانسته حجم قابل توجهي از مخاطبان رسانه ملي را با داستان خود همراه كند.
به همين بهانه پاي صحبت كارشناسان و منتقدان سينما و تلويزيون نشستهايم تا از منظر آنها به تحليل پردهنشين بهروز شعيبي بپردازيم. جبار آذين، كارشناس و منتقد پيشكسوت سينما و تلويزيون درباره ويژگيهاي سريال «پردهنشين» به «جوان» ميگويد: پردهنشين، سريال ارزشمندي است كه فيلمنامه و كارگرداني خوبي را پشت سر گذرانده است؛ فيلمنامهاي كه با چينش درست عناصر دراماتيك و پرداخت قوي شخصيتها، متن تأثيرگذاري را فراهم آورده تا بهروز شعيبي به عنوان كارگردان در نخستين تجربه سريالسازي، سريالي جذاب و ديني را پيشروي مخاطبان به نمايش بگذارد.
درام اجتماعي- خانوادگي خوش ساختاين كارشناس رسانه ادامه ميدهد: اين سريال در قالب چند داستانك كه پيوند معقول و درستي با بدنه اصلي داستان دارد، تماشاگر را همراه شخصيتهاي قابل باور خود به هزار توي زندگي انسانها ميبرد و محتواي ارزشي و اخلاقياش را روايت ميكند. وي با اشاره به اينكه پردهنشين براي نخستين بار در مجموعههاي تلويزيوني، شخصيت روحاني را محور داستانهايش قرار داد، تأكيد ميكند: اين مجموعه با ارائه چهرهاي واقعي و قابل باور از ابعاد شخصيتي روحانيون، موفق شده تصاويري هنرمندانه و تأثيرگذار از روحانيون به نمايش بگذارد.
فيلمنامه قوي، كارگرداني سنجيده، هدايت درستآذين تصريح ميكند: فيلمنامه قوي، كارگرداني سنجيده و هدايت درست عوامل هنري و فني مجموعه، فضاسازيهاي خوب، بازيهاي درخور بازيگران، روابط صميمي و واقعي داستان از جمله امتيازهاي اين درام اجتماعي و مذهبي به حساب ميآيد. نمايش درست و قابل احترام از روحانيت و پرداخت به مشكلات خانوادگي و اجتماعي شخصيتها بدون آنكه كارگردان و فيلمنامهنويسان در ورطه سطحينگري، كليشه و كمكاري بيفتند از پردهنشين يك مجموعه نمونه و موفق ساخته و زمينه را براي توليد آثاري با اين مضامين و با همين كيفيت فراهم آورده است.
وي ادامه داد: برخي از بازيگران اين مجموعه با آنكه پيشينه بازي در آثار كمدي در پرونده كاري خود دارند و براي نخستين بار است كه ايفاگر نقش روحاني ميشوند اما در مجموع به دليل پرداخت شخصيتها و هدايت هوشمندانه كارگردان توانستهاند نقشهاي خود را به خوبي ايفا كنند. پردهنشين، مجموعهاي ممتاز در ميان توليدات شبكه يك سيما و اثري خوب در كارنامه شعيبي و پرونده مجموعهسازي رسانه ملي است.
پردهنشين؛ مصداق بار كجي كه به منزل نميرسدطهماسب صلح جو، منتقد و كارشناس رسانه در گفتوگو با «جوان» با اشاره به كيفيت بالاي فيلمنامه، كارگرداني و بازيها عنواني روان درباره عامل مؤثر در محبوبيت سريال پردهنشين ميگويد: پردهنشين در مجموع، سريال جذابي است كه به دليل پرداخت واقعگرايانه فيلمنامه، كارگرداني مناسب و بازيهاي باور پذير توانسته اقبال مخاطبان را به همراه داشته باشد. وي با اشاره به محتواي عبرتآموز سريال ادامه ميدهد: پردهنشين مصداق ضربالمثل بار كج به منزل نميرسد است؛ ضربالمثلي كه ريشه در فرهنگ ديني و مذهبي كشور ما هم دارد. وي تأكيد ميكند: پردهنشين سريالي است كه در عين پرداخت به مسائل زندگي خصوصي روحانيون، اعتبار و جايگاه آنها را هم لحاظ ميكند.
پرداخت به موضوع حساسيت برانگيز روحانيتحسين سلطان محمدي ديگر كارشناس رسانه هم در گفتوگو با «جوان» با اشاره به اينكه با گذشته 37سال از پيروزي انقلاب هنوز هم پرداختن تصويري به قشري مانند روحانيت محل پرسش و كنجكاوي است، اظهار ميكند: پرسشي كه مطرح ميشود اين است كه تصويرپردازي كه هنري با شاخصهها و نشانههاي غربي است آيا ميتواند با يك قشر و هويت مذهبي و اسلامي به درستي برخورد كند و ما در ميان اين دو مؤلفه در معيارهايي مانند زاويه نگاه و چرخش دوربين و در طراحي ديالوگ و نوع ارتباطات ميتوانيم همساني ايجاد كنيم؟
وي تأكيد كرد: اگر چه در ساليان اخير روحانيت بسياري در وجوهاتي ديگر جز در حوزه علميه مانند سياست مدار، جراح، مهندس و استاد دانشگاه حضور پيدا كردهاند اما مسئله اين است كه بتوانيم براي اين افراد ورژن داستاني ايجاد كنيم و تكنيك داستانپردازي و تخيل و پردازش را به گونهاي براي روايت روحانيون به كار بگيريم كه هم براي مردم ملموس باشد هم براي روحانيت مفهوم.
وي با اشاره به اينكه شعيبي چه در بازيگري و چه كارگرداني فضاهاي مذهبي، چهره آشنا، درخشان و قابل اعتماد است ادامه ميدهد: در پردهنشين هم، شخص اول فيلم روحاني است كه فراتر از طلا و مس حركت ميكند، روحانياي كه در وجوهاتي از زندگي ورود كرده و فراتر از تصور قالبي است.
سلطان محمدي با اشاره به اينكه پردهنشين از نظر اهل فن اثري مقبول و پذيرفتني است ادامه ميدهد: به نظر من بايد ديد كه خود روحانيون چه نظري در خصوص اين آثار دارند، اين روزها روحانيون خود قدم به عرصه فيلمسازي گذاشتهاند و مثل قديم دور از فضاهاي هنري و سينمايي روزگار نميگذرانند و در اين ميان بايد نظر اين قشر را در باره تصوير زندگيشان بر صفحه تلويزيون در قالب اين سريال پرسيد.
پرداخت حرفهاي به سوژه رانت و زمين خواريمحمدحسين نيرومند، ديگر منتقد رسانه هم در گفتوگو با «جوان» با بيان اينكه پردهنشين سريال خوب اخير رسانه ملي است، ميگويد: نگارش متن سريال خوب بوده است و كارگرداني و بازيهاي خوب هم در كنار فيلمنامه باعث شده است كه كاراكترها براي مخاطبان باورپذير باشد.
وي با اشاره به انتخاب موضوع رانت و زمينخواري كه يكي از موضوعات جدي جامعه امروز ما است ادامه ميدهد: پرداخت نويسنده به اين موضوع بسيار قابل تقدير است چون مجموعه هايي كه ما ميبينيم انگار كه قصههايش ميتواند در همهجاي دنيا اتفاق بيفتد اما اين كار از نياز به بحثي كه تا به حال مطرح نشده شكل گرفته و اين از نقاط عطف كار است.
وي ادامه ميدهد: يكي از نكات كار، كمبود نماهايش است، دوربين، سرعتي كم و روند ايستايي دارد و البته مضمون اين مسئله را طلب ميكند اما طولاني بودن نماها، باعث ميشود كه چشم به دنبال نماهاي تازه بگردد. نيرومند با اشاره به اينكه استفاده از بازيگران طنز در نقشهاي جدي اين سريال ريسك بزرگ شعيبي بود تصريح ميكند: اينكه بازيگري كه تنها در كاراكترهاي كمدي ايفاي نقش ميكرد در اين سريال روحاني باشد و روضه امام حسين(ع) بخواند كمي باورپذيري نقش را با دشواري روبهرو ميكند اما شايد به مرور زمان اين نقشها در ذهن مخاطبان دروني شده و قابلپذيرش به نظر برسند. اينطور كه از نظر كارشناسان و منتقدان رسانه برميآيد، بهروز شعيبي در تجربه سريالسازي رسانه ملي هم مانند فيلمسازياش در عرصه سينما موفق بوده است و توانسته مفاهيم اخلاقي را در فرم جذاب و مخاطب پسند به ميهماني آنتن شبهاي شبكه اول رسانه ملي بياورد.
