سال گذشته در چنين موسمي بود كه خبر قطع 18ميليون اصله درخت بلوط در جنگلهاي زاگرس، در صدر اخبار رسانهها قرار گرفت. حال با گذشت حدود يك سال، در روز دوازدهم آذرماه امسال خبر ديگري مبني بر حمله ماشينآلات راهسازي و حفاري براي ايجاد شبكه انتقال فرآوردههاي نفتي، به جنگلهاي اين ناحيه در استان ايلام، در حالي اعتراض بسياري از هموطنان را برانگيخت كه هر روز زحمي تازه بر پيكربيمار محيط زيست، خاصه جنگلهاي بلوط غرب كشور وارد ميآيد.
با مشاهده خبر فوق روزنامه «جوان» براي اطمينان از صحت و سقم خبر، در يكي دو روز گذشته با فعالان و سازمانهاي مردم نهادي كه در غرب كشور و در حوزه محيطزيست فعاليت ميكنند، ارتباط گرفت كه در نهايت، خبرتأييد شد! با اين احوال در ادامه مطلب، بحرانهاي موجود در غرب كشور به ويژه جنگلهاي بلوط در استان ايلام بازخواني ميشود. به اين اميد كه تا حدي اوضاع بحراني جنگلهاي بلوط اين ناحيه تبيين شود.
حمله همزمان 3 آفت به جنگلهاي بلوط بزرگترين آفتهايي كه جنگلهاي زاگرس را به مرز نابودي كشانده سه اتفاق سهل و ممتنع، شامل زندهگيري و ترك زيستگاه سنجاب ايراني و داركوب سرسرخ از جنگلهاي بلوط زاگرس، سرشاخهزني درختان بلوط توسط مردم محلي براي تغذيه احشام، شيوع دو آفت از جمله بيماري زغالي و حمله سوسك چوبخوار است كه تقريباً به صورت همزمان جنگلهاي بلوط غرب كشور را آماج هجوم خود قرار دادهاند. اين معضل تا به جايي پيش رفت كه در روز 22دي ماه سال92 شيرين ابوالقاسمي، مدير پروژه حفاظت از جنگلهاي زاگرسي با اعلام خبر قطع 18ميليون اصله درخت بلوط در بلوطزارهاي غرب كشور گفته است: «طي سه سال، يك ميليون و 132 هزار هكتار از 6 ميليون هكتار مساحت جنگلهاي زاگرسي به كلي نابود شده و اگر اين روند ادامه پيدا كند، به زودي شاهد بيابان زاگرسي به جاي جنگلهاي زاگرسي خواهيم بود.»
عيادت رئيسجمهور از جنگل بيماراز 22دي ماه سال گذشته و اعلام اين خبر تا خرداد سال جاري، به جز وعده و وعيدهاي مسئولان، تقريباً هيچ اتفاق مؤثر ديگري به وقوع نپيوست تا عاقبت در خردادماه امسال رئيسجمهور در حاشيه پنجمين سفر استاني خود به ايلام، از جنگل آفتزده و بيمار بازديد كرد و رقم بودجهاي (كه به درستي اعلام نشد) را براي مقابله و بسط و گسترش جنگلهاي زاگرس در نظر گرفت اما با توجه به خاص و فوري بودن اين پروژه تا ماه گذشته هيچ اقدام قابلتوجهي كه مبين اختصاص بودجه و اجرايي شدن اقدامات و تصميمات متوليان امر باشد، صورت نگرفته است.
ماه گذشته (19آبان) حجتالله فتحي، معاون فني منابع طبيعي و آبخيزداري استان در گفتوگويي با ايسنا اظهار ميكند: براي مقابله و كنترل خشكيدگي و بيماري جنگلهاي زاگرس مبلغ 25 ميليارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده كه از اين مبلغ 7.5 ميليارد تومان به جنگلهاي ايلام اختصاص داده شده است. در حالي كه متأسفانه حدود 63 هزار هكتار از جنگلهاي استان بالاي 75 درصد آسيبديده است و با توجه به اين آسيبديدگي بالا، راهي براي احياي اين 10درصد از جنگلهاي استان وجود ندارد و اين مقدار از جنگل از دست رفته است.
وي در پايان خاطرنشان ميكند: در تاريخ 21 و 22 اين ماه استانداران زاگرسنشين و مسئولان كشوري منابع طبيعي از جنگلهاي استان بازديد كردند و جلساتي در اين زمينه در استان برگزار شد. با اين حال اين مقام مسئول از اختصاص نهايي اين بودجه و آغاز عمليات اجرايي حرفي به ميان نياورده و تلاش خبرنگار «جوان» براي رسيدن به اين پاسخ كه آيا اين مبلغ به حساب متوليان امر واريز شده، بينتيجه مانده است. ضمن آنكه هيچ خبري مبني بر گردهمايي استانداران زاگرسنشين و مسئولان كشوري در روزهاي 21و22 آبان در رسانههاي منعكس نشده است.
اهميت جنگلهاي زاگرسجنگلهاي زاگرس از جنبههاي متعدد اقتصادي، اجتماعي و زيستمحيطي براي منطقه و كشور از اهميت بالايي برخوردار است. جنگلهاي زاگرس؛ تأمينكننده بخش اعظم آب شيرين كشور است، قدرت جذب و نفوذ بيش از 50 ميليارد متر مكعب آب باران در سال (40 درصد آب كشور) را دارد و جنگلهاي اين ناحيه 40 درصد جنگلهاي كشور را تشكيل ميدهد، هر هكتار جنگل زاگرس سالانه 84 متر مكعب آب را در خود نگهداري ميكند، قطب توليد گندم و علوفه كشوراست، محل تأمين چوب سوخت 80 درصد جمعيت كشور و تمامي روستاهاي داخل جنگل است، محل تعليف 50درصد جمعيت دام كشور، محل زندگي بيش از 70 درصد جمعيت عشاير كشور و محل زندگي 30 درصد جمعيت كشوراست، از نظر منابع نفتي، معدني، گياهان دارويي، پرورش آبزيان، زنبور عسل و طبيعت گردي نيز نقش بسيار مهمي در اقتصاد كشور ايفا مينمايد. هر هكتار از جنگلهاي زاگرس سالانه بيش از60 تن ريزگرد را در خود رسوب ميدهد.
400 هزار هكتار جنگل خشكيده! با اين حال و بر اساس آخرين آمار و بررسيهاي صورت گرفته در استانهاي زاگرسنشين كشور، بالغ بر يك ميليون و 400 هزار هكتار از سطح جنگلهاي زاگرس در 11 استان تا كنون خشكيده يا در معرض خشكيدگي است و در اين ميان استان ايلام كه زماني به عروس زاگرس معروف بود 641 هزار هكتار از اين سطح خشكيدگي را به خود اختصاص داده است. با اين حال طرح حفاري براي ايجاد شبكه انتقال فرآوردههاي نفتي درست بايد در اين استان اجرا شود تا عروس زاگرس را به عجوزهاي پردهنشين تبديل نمايد ! بنابراين نه ميتوان رأفت مسئولان را در همدردي با زاگرس باور كرد و نه ميتوان چراغ سبز آنان را براي ريشهكن كردن 10 درصد باقيمانده جنگلهاي اين ناحيه درك نمود!
