اما هر چه بود بعثيها اختلافات مرزي ميان دو كشور را بهانه تجاوز خود قرار دادند و با پاره كردن قرارداد الجزاير جلوي دوربينهاي تلويزيوني آغازگر جنگي هشت ساله شدند. يكي از مناطق مهم در طول مرزهاي مشترك گسترده ايران و عراق، ارتفاعات 402 سومار است كه تلاش براي تسلط برآن رخدادها و اتفاقات خونين و شگرفي را رقم زده است. به مناسبت هفته دفاعمقدس نگاهي اجمالي به برخي از اين وقايع چون عمليات مسلم بن عقيل و درگيريهاي پس از آن، در گوشهاي از جبهههاي غرب مياندازيم.
آزادسازي ارتفاع 402 سومار در عمليات مسلم بنعقيل
در مرزهاي مشترك ايران و عراق بعضي نقاط استراتژيك داراي اهميت خاصي هستند كه هنگام درگيري دو كشور تصرف و استقرار آن براي طرفين مزيتهاي فراواني دارد. ارتفاعات «كهنه ريگ» در سومار نيز از جمله مناطق مهمي به حساب ميآيد كه مرز مشترك ايران و عراق را تشكيل ميدهد و در آغاز جنگ به علت عدم نيروي كافي به اشغال و تصرف عراق درآمد. اين منطقه ميدان ديد و تير خوبي به همه جهات داشت و امكان ديدهباني و كنترل مناسبي را روي محور نفت خانه به مندلي در عراق و نفت شهر و سومار در ايران را فراهم ميكرد و همچنين كنترل دره سانواپا را كه ارتفاعات مرزي كهنه ريك و سلمان كشته را از يكديگر جدا مينمايد آسان ميساخت. تصرف اين مجموعه در روزهاي نخستين جنگ توسط ارتشيان عراقي باعث شد تا شهر «سومار» و «نفتشهر» سقوط كند و ارتفاع 402 كه به كليد منطقه معروف شد به دست دشمن بيفتد. بنابراين نيروهاي ايراني به فكر بيرون راندن متجاوزان از خاك مقدس كشور افتادند و عمليات آفندي خود را آغاز كردند.
در نيمه شب 9 مهرماه 61در منطقه غرب و شهر سومار عمليات «مسلمبنعقيل» با حضور شهيد محراب آيتالله «عطاءالله اشرفي اصفهاني» و به فرماندهي شهيد «حاج محمدابراهيم همت» توسط ارتش و سپاه پاسداران با رمز «يا ابوالفضل العباس(ع) » به اجرا درآمد. با انجام اين عمليات بزرگ و غرورآفرين ارتفاعات «كهنهريگ» و در رأس آن ارتفاع مهم 402 آزاد و بازپس گرفته شد و نيروهاي ما بر شهرهاي مندلي، دوله شريف، علي ناير، نفتخانه و چندين بخش و روستاي مرزي عراق تسلط كامل پيدا كردند. عمليات «مسلمبن عقيل» يكي از سنگينترين عملياتهايي بود كه در غرب كشور اجرا شد و به گفته كارشناسان و صاحبنظران نظامي از جمله عملياتهايي بود كه اصول و قواعد رزم و هماهنگي كامل بين نيروهاي عملكننده در آن به خوبي رعايت شد و نيروهاي عملكننده به همه اهداف از پيش تعيين شده، رسيدند.
صدام حسين و ارتفاعات 402
بعد از پايان عمليات بزرگ مسلم بن عقيل تا پذيرش قطعنامه و پايان جنگ، ارتش عراق بارها و بارها حملات گستردهاي از جناحهاي مختلف با تجهيزات رزمي و نفري كامل انجام داد و برخلاف قوانين بينالمللي سه مرحله اقدام به استفاده و پخش انواع بمبهاي شيميايي كرد تا شايد بتواند يك بار ديگر اين مجموعه ارتفاعات را تصرف كند اما مقاومت طولاني رزمندگان اسلام در مقابل پاتكهاي سنگين و مكرر عراق از بزرگترين حماسههاي خلق شده در اين عمليات است.
26 تيرماه سال 66 بود كه صدام حسين به دليل اهميت اين ارتفاعات كه به 402 سومار معروف شد شخصاً فرماندهي عمليات را به عهده گرفت و در قرارگاه تاكتيكي شهر مندلي به فاصله 7 كيلومتري مرز با تمامي امكانات و تجهيزات نظامي و نفرات كامل در منطقه حضور پيدا كرد.
همانطور كه گفته شد صدام به دليل اهميت مضاعف اين منطقه شخصاً فرماندهي عمليات را به عهده گرفت، دختر صدام هم با پدرش به اين منطقه آمد و جهت تشويق و بالابردن روحيه مضاعف ارتشيان عراقي تعداد 402 عدد سوئيچ بنز سواري آلماني را همراه خود آورد و در سخنرانياش قول داد افرادي كه موفق به فتح اين ارتفاعات شوند به عنوان هديه سوئيچ خودرو خود را تحويل بگيرند و به همراه ببرند.
داشتن روحيه ايثار و از خودگذشتگي، باز هم رمز شكست دشمنان شد
26 تيرماه 1366 ساعت حدوداً 9 شب را نشان ميداد كه صداي تيراندازي انواع سلاحها از طرف دشمن شنيده ميشد. آن شب آتش دشمن با ساير شبها متفاوت بود؛ پرحجم، دقيق و مداوم.
با اينكه به مدت پنج روز با نيروهاي ورزيده كماندويي اين حملات ادامه داشت اما با ايستادگي و مقاومت غيورمردان لشكر 88 زرهي سيستان و بلوچستان و با تحمل تلفات بسيار بالاي نيروي انساني و اسارت 52 نفر از ارتشيان خود با درجات مختلف، عراقيها مجبور به عقبنشيني شدند. پس از خاتمه جنگ در سال 67، عراقيها با تعصب و ناراحتي از عدم تصرف اين ارتفاع سربلند و سرافراز، بلافاصله با چندين دستگاه لودر و بولدوزر حدود 18 تا 22 متر از اين ارتفاع را صاف و به ميدان فوتبال و باند فرودگاهي اضطراري تبديل كردند تا چنانچه در آينده با كشور ايران جنگي داشته باشند به راحتي بتوانند براي تصرف و اشغال آن اقدام كنند. اينها گوشهاي از عمليات 402 سومار بود كه براي بيان جزء جزء وقايع آن زبان از بيان آن قاصر است، جانفشاني رزم آوراني كه براي حفظ كشور و دفاع از ناموس خويش ذرهاي كوتاهي نكردند و جان و مال خويش را براي اهتزاز پرچم ايران اسلامي بيترديد در اختيار گذاشتند.
ماجراي 402 سومار خود قطرهاي از درياي گسترده رخدادهاي نبرد، دليري، شجاعت و شهامت است كه جانانه از اين مرز و بوم دفاع كردند و ما امروز مفتخريم كه حتي يك وجب از خاك كشور ايران زمين در دست بيگانه نيست و بيشك با تمام شدن جنگ وظيفه ديني و الهي ما به پايان نرسيده و مسئوليت سنگين زنده نگه داشتن نام و ياد شهدا و ايثارگران دوران دفاع مقدس و ترويج فرهنگ ايثار و شهادت را به عهده داريم.
۱۳۶۷/۵اونجا سرباز بودم 
